سال ۲۰۲۶ برای بازار موبایل میتواند سال «گرانی قطعات» باشد؛ جایی که افزایش قیمت رم و حافظه فلش، خیلی از سازندگان را وادار میکند بین بالا بردن قیمت، کاهش مشخصات یا کوچک کردن سبد محصولات یکی را انتخاب کنند. اما در میان این موج، آیفون احتمالا کمتر از دیگران آسیب میبیند—حتی اگر فروش کلی گوشیها در جهان کمی افت کند.
طبق گزارش تازه Counterpoint Research در ۱۶ دسامبر، پیشبینی ارسال جهانی گوشیهای هوشمند برای ۲۰۲۶ پایینتر آمده است. دلیل اصلی هم جهش قیمت DRAM و NAND عنوان شده؛ همان قطعاتی که عملا ستون فقرات سرعت و فضای ذخیرهسازی گوشیها هستند. Counterpoint میگوید حالا انتظار میرود بازار جهانی موبایل در ۲۰۲۶ حدود ۲٪ نسبت به سال قبل کوچکتر شود؛ اتفاقی که پیشتر قرار بود با رشد ملایم همراه باشد.
گرانی DRAM و NAND؛ فشاری که از پایین بازار شروع میشود
Counterpoint گزارش میدهد افزایش قیمت DRAM از همین حالا «هزینه ساخت گوشی» (Bill of Materials) را بالا برده و اثر آن در گوشیهای اقتصادی و میانرده شدیدتر است؛ چون حاشیه سود این محصولات از ابتدا هم باریک بوده.
- گوشیهای زیر ۲۰۰ دلار از اوایل ۲۰۲۵ تا امروز حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش هزینه را تجربه کردهاند.
- میانردهها با رشد هزینه در محدوده میانهِ اعداد دو رقمی مواجهاند.
- پرچمدارها هم بیتأثیر نماندهاند، اما شدت افزایش هزینه در آنها کمتر گزارش شده است.
این فشار قرار است در نیمه اول ۲۰۲۶ هم ادامه پیدا کند؛ چون از یکسو عرضه محدودتر میشود و از سوی دیگر، تقاضای جدید از سمت سرورهای AI و بازار PC دوباره بالا میگیرد. نتیجه؟ تولید «گوشی ارزانِ سودده» سختتر از همیشه میشود—و این دقیقا همان بخشی است که حجم اصلی فروش بسیاری از برندهای اندرویدی را میسازد.
برای زنده ماندن در این شرایط، برخی سازندگان اندرویدی احتمالا مسیرهایی مثل کاهش تعداد مدلهای اقتصادی، استفاده مجدد از قطعات قدیمیتر یا افزایش قیمتهای کمسروصدا را انتخاب میکنند؛ تغییری که میتواند انتخابهای کاربران در بازار پایینرده را محدودتر کند.
چرا اپل (و تا حدی سامسونگ) دست بالاتر را دارند؟
در گزارش Counterpoint، اپل و سامسونگ بهعنوان برندهایی معرفی میشوند که بهخاطر مقیاس تولید، قدرت خرید و تمرکز بر محصولات پریمیوم، بهتر از سایر رقبا میتوانند شوک افزایش قیمت حافظه را مدیریت کنند. اما مزیت اپل فقط «حجم خرید» نیست؛ اپل معمولا با قراردادهای بلندمدت تامین، خودش را تا حدی از نوسانهای شدید بازار کالاهای کامودیتی مثل رم و فلش جدا میکند.
ضمن اینکه قیمتهای بالاتر آیفون، حاشیه امن بیشتری برای جذب افزایش هزینه قطعات ایجاد میکند. به زبان ساده، وقتی میانگین قیمت فروش (ASP) بالاتر باشد، یک افزایش چند دلاری یا حتی چند ده دلاری در هزینه رم و NAND کمتر از برندهایی که روی فروش انبوه گوشیهای ارزان تکیه دارند، حاشیه سود را نابود میکند.
در مقابل، Counterpoint انتظار دارد سازندگان چینی مثل Oppo، Vivo و Honor در ۲۰۲۶ بیشترین اصلاح منفی پیشبینی را ببینند؛ چون بخش بزرگی از سبدشان روی بازارهای حساس به قیمت استوار است. در چنین بازارهایی، انتقال مستقیم افزایش هزینه به خریدار، ریسک کاهش تقاضا را بالا میبرد.
سناریوی محتمل برای بسیاری از برندهای اندرویدی، ترکیبی از این گزینههاست: کاهش پیکربندی حافظه (رم کمتر یا فضای ذخیرهسازی پایینتر)، کوتاه آمدن در مشخصات دوربین یا نمایشگر، و در نهایت جمعوجور کردن مدلها. این تغییرات میتواند میانردهها را در زمانی که کاربران چرخه تعویض گوشی را طولانیتر کردهاند، کمجذابتر کند.
فروش آیفون شاید کمی کم شود، اما درآمد نه
Counterpoint برای اپل از «سقوط تقاضا» حرف نمیزند. برآورد این شرکت، یک افت بسیار ملایم در تعداد ارسال آیفون در ۲۰۲۶ است؛ افتی که میتواند با افزایش میانگین قیمت فروش جبران شود. حتی پیشبینی رشد ASP برای ۲۰۲۶ تا نزدیک ۷٪ بالا برده شده؛ بیش از دو برابر برآورد قبلی.
این یعنی اپل ممکن است آیفون کمتری بفروشد، اما در مجموع درآمدی مشابه—یا حتی بیشتر—از کل خانواده آیفون به دست آورد. این الگو با مسیر سالهای اخیر اپل همخوان است: وقتی کاربران دیرتر گوشی عوض میکنند، برندها یا باید ارزش «ارتقای گرانتر» را پررنگ کنند یا در مسابقه قیمتگذاری وارد جنگ فرسایشی شوند.
طوفان قیمت حافظه؛ رقابت را از نو میچیند
نکته کلیدی گزارش این است که ۲۰۲۶ لزوما سال بدی برای اپل نیست؛ حتی ممکن است در مقایسه با کل بازار، سال خوبی باشد. پیام بزرگتر اینجاست: اگر قیمت رم و NAND بالا بماند، ساختار رقابت تغییر میکند و «میانه بازار» ممکن است لاغرتر شود.
وقتی گزینههای جذاب میانرده اندرویدی کمتر شوند، توجیه خرید یک گوشی پریمیوم برای کاربر راحتتر میشود—خصوصا با وجود طرحهای اقساطی، قراردادهای اپراتوری و سوبسیدها که هزینه اولیه خرید را پایینتر نشان میدهند. در چنین شرایطی، برندهایی که از قبل هم مدلهای کمتر اما گرانتر میفروختند، برندهترند؛ و اپل دقیقا در همین دسته قرار میگیرد.
