اتحادیه اروپا برنامه ساخت شبکه ماهوارهای IRIS² را نهایی کرده است؛ پروژهای که با هدف ایجاد یک زیرساخت ارتباطی مستقل اروپایی توسعه مییابد و نخستین ماهوارههای آن قرار است از سال ۲۰۲۹ در مدار قرار بگیرند.
کمیسیون اروپا طرح نهایی سرویس پهنباند ماهوارهای IRIS² را تأیید کرده است. این طرح جزئیات مربوط به معماری منظومه ماهوارهای، آمادهسازی برای تولید ماهوارهها، زیرساختهای زمینی و خدمات پرتاب را مشخص میکند.
کمیسیون اروپا همچنین پس از آغاز مذاکرات در ژانویه ۲۰۲۶، توافقهایی را با تولیدکنندگان اروپایی و آژانس فضایی اروپا (ESA) امضا کرده است. این توافقها علاوه بر مشخصکردن نحوه اجرای پروژه، قیمت هدف هر ماهواره و میزان سرمایهگذاری موردنیاز اپراتورهای خصوصی را نیز تعیین میکنند.
منظومه IRIS² بزرگتر از برنامه اولیه شد
یکی از تغییرات مهم در نسخه نهایی پروژه، افزایش تعداد ماهوارههای برنامهریزیشده است. در توافق نهایی، ۶۶ ماهواره بیشتر از برنامه اولیه به منظومه اضافه شده و تعداد کل ماهوارههای IRIS² به ۳۴۸ فروند رسیده است.
به گفته آژانس فضایی اروپا، این ماهوارههای اضافی برای افزایش توانمندی شبکه در حوزههایی مانند دفاع، امنیت و خدمات اضطراری اهمیت دارند.
بر اساس برنامه فعلی، نخستین ماهوارههای IRIS² در سال ۲۰۲۹ میلادی (۱۴۰۸ شمسی) به فضا پرتاب خواهند شد و ارائه خدمات نیز مدت کوتاهی پس از آغاز پرتابها و در همان سال شروع میشود.
IRIS² قرار نیست فعلاً جایگزین مستقیم Starlink برای کاربران عادی باشد
با وجود شباهتهای ظاهری میان پروژه اروپایی و Starlink شرکت SpaceX، هدف IRIS² در مرحله نخست ارائه اینترنت ماهوارهای مستقیم به کاربران عادی نیست.
استارلینک در حال حاضر بیش از ۱۰ هزار ماهواره فعال در مدار پایین زمین دارد؛ بنابراین منظومه ۳۴۸ ماهوارهای اروپا از نظر ابعاد بسیار کوچکتر خواهد بود. بااینحال، این دو پروژه اهداف کاملاً یکسانی ندارند.
IRIS² در ابتدا برای استفاده دولتهای عضو اتحادیه اروپا و برخی کشورهای شریک مانند نروژ و ایسلند طراحی شده است. این شبکه قرار است در عملیاتهای حساس، مدیریت بحران، کمکهای بشردوستانه و نظارت مرزی مورد استفاده قرار گیرد.
اینترنت ماهوارهای اروپا در آینده به شهروندان هم میرسد
با وجود تمرکز اولیه IRIS² بر کاربردهای دولتی و امنیتی، کمیسیون اروپا در نظر دارد این شبکه در آینده در اختیار شرکتها و شهروندان نیز قرار گیرد.
هدف از این توسعه، فراهمکردن ارتباطات در مناطقی است که شبکههای مخابراتی سنتی در آنها وجود ندارند یا از پوشش و قابلیت اطمینان کافی برخوردار نیستند. به این ترتیب، IRIS² میتواند در بلندمدت به یکی از اجزای مهم زیرساخت ارتباطی مستقل اروپا تبدیل شود.
