گاهی حتی برندهایی مثل پورشه هم وسط مسیر ناچار میشوند ترمز بگیرند. این بار نوبت به پروژهای رسیده که قرار بود ترکیبی از مهندسی آلمانی، هیجان سرعت و آینده حمل ونقل پاک باشد. پورشه اعلام کرده فعالیت زیرمجموعه دوچرخه برقی خود، یعنی Porsche eBike Performance GmbH، را متوقف میکند؛ تصمیمی که نه فقط یک تغییر کوچک در سبد محصولات، بلکه نشانهای روشن از بازنگری عمیق این خودروساز در اولویت هایش است.
پورشه این واحد را در اوت ۲۰۲۲ راه انداخت؛ با هدفی بلندپروازانه. قرار بود این شرکت روی توسعه قطعات کلیدی دوچرخه های برقی متمرکز شود، از موتور گرفته تا باتری و سامانه های محرکه ای که بتوانند در بازار جهانی حرفی برای گفتن داشته باشند. اما حالا، پس از نزدیک به چهار سال فعالیت، پرونده این بخش بسته میشود. هم زمان، کارخانه های مرتبط با این پروژه در اوتوبورن آلمان و زاگرب کرواسی نیز تعطیل خواهند شد؛ اتفاقی که حدود ۳۵۰ شغل را تحت تأثیر قرار میدهد.
در بیانیه رسمی پورشه، دلیل اصلی این تصمیم تغییر شرایط بازار عنوان شده است. همین عبارت کوتاه، پشت صحنه پیچیده ای دارد. بازار دوچرخه برقی در چند سال گذشته از تب اولیه فاصله گرفته، فشار هزینه ها بیشتر شده، تقاضا در بعضی بخش ها افت کرده و رقابت هم شدیدتر از قبل شده است. در چنین فضایی، حتی نام بزرگی مثل پورشه هم نمی تواند فقط با تکیه بر اعتبار برند، موفقیت یک کسب و کار تازه را تضمین کند.
این عقب نشینی برای برندی که تلاش داشت حضورش را از خودروهای اسپرت به قلمرو میکروموبیلیتی گسترش دهد، ساده نیست. Porsche eBike Performance در همین دوره کوتاه چند محصول شاخص هم معرفی کرد؛ از جمله Porsche eBike Sport برای استفاده شهری و جاده ای، و Porsche eBike Cross برای مسیرهای خارج از جاده. مدل Sport حتی به نسل پنجم هم رسید. با این حال، قیمت پایه آن که حدود ۹۶۰۰ یورو بود، از همان ابتدا این پیام را می داد که پورشه در این بازار هم سراغ بخش لوکس و خاص رفته است، نه بازار انبوه.
وقتی تمرکز دوباره معنا پیدا می کند
ماجرا فقط به دوچرخه برقی محدود نمی شود. مایکل لایترز، مدیرعامل پورشه، گفته این شرکت هم زمان در حال تعطیلی Cellforce Group GmbH، زیرمجموعه فعال در حوزه سلول باتری، و همچنین Cetitic GmbH، شرکت نرم افزاری مورد استفاده پورشه و گروه فولکس واگن، است. دلیل رسمی؟ بازگشت به کسب و کار اصلی.
این جمله در ظاهر ساده است، اما برای شرکتی مثل پورشه معنای استراتژیک سنگینی دارد. خودروساز آلمانی در سال های اخیر با شتاب به سمت برقی سازی سبد محصولاتش حرکت کرده، اما حالا به نظر می رسد مدیریت شرکت ترجیح داده پروژه هایی را که یا بازدهی مورد انتظار نداشته اند یا فاصله بیشتری با هسته اصلی فعالیت برند دارند، کنار بگذارد. این تصمیم بیشتر شبیه مرتب کردن میز کار پیش از یک مرحله سخت تر است تا یک عقب نشینی احساسی.
نشانه های این بازآرایی از قبل هم دیده می شد. پورشه اخیرا تصمیم گرفته سهم اقلیت خود در بوگاتی ریماک را واگذار کند؛ همکاری مشترکی که میان پورشه و Rimac Group شکل گرفته بود. این شرکت همچنین سهم کوچک تر خود در خود Rimac Group را هم فروخته؛ آن هم با وجود سرمایه گذاری چند ده میلیون یورویی در این سازنده سوپراسپرت های برقی لوکس. وقتی چنین قطعاتی را کنار هم می گذاریم، تصویر شفاف تر می شود: پورشه در حال سبک کردن بار پروژه های جانبی و متمرکز شدن بر میدان اصلی رقابت است.
برای علاقه مندان فناوری و صنعت خودرو، این خبر فقط پایان یک زیرمجموعه نیست. بلکه نمونه ای قابل توجه از واقعیت امروز بازار است. حتی بزرگ ترین نام ها هم مجبورند بین جاه طلبی و سودآوری، بین نوآوری و تمرکز، یکی را دقیق تر انتخاب کنند. دوچرخه برقی برای پورشه ایده ای جذاب بود، حتی از نظر هویتی هم به برند می آمد، اما ظاهرا در عمل نتوانست به جایگاهی برسد که ادامه دادنش منطقی باشد.
از زاویه ای دیگر، این تصمیم می تواند نشان دهد که دوره ورود هیجانی برندهای خودرویی به هر شاخه تازه ای از حمل ونقل، کم کم جای خود را به تصمیم گیری های سخت گیرانه تر داده است. بازار امروز، بازار نمایش نیست. اگر محصولی نتواند مقیاس بگیرد، سود بسازد یا مزیت رقابتی واقعی ایجاد کند، حتی اگر لوگوی پورشه روی آن باشد، تضمینی برای بقا وجود ندارد.
تعطیلی بخش دوچرخه برقی پورشه بیش از آنکه یک خبر محصولی باشد، پیامی روشن درباره تغییر اولویت ها در صنعت حمل ونقل برقی است.
حالا باید دید این بازگشت به هسته اصلی، در نهایت به سود پورشه تمام می شود یا نه. اما فعلا یک چیز روشن است: در رقابت امروز، سرعت مهم است، ولی زمان ترمز گرفتن مهم تر.
