ویکیپدیا همیشه همان خرگوشنقبی بوده که برای پیدا کردن یک واقعیت ساده واردش میشوید و ساعتی بعد در میان امپراتوریهای باستانی یا اختراعات فراموششده گم شدهاید. حالا این دایرهالمعارف آنلاین با یک بازی روزانه، همان حس کنجکاوی را به قالبی تازه ریخته؛ قالبی که شاید یکی از هوشمندانهترین ایدههای ویکیپدیا در سالهای اخیر باشد.
«کدام زودتر بود؟» بازیای که تاریخ را به چالش تبدیل میکند
بازی جدید «Which came first?» (کدام زودتر بود؟) که پیش از این برای اندروید منتشر شده بود، حالا در جدیدترین نسخه اپلیکیشن iOS ویکیپدیا نیز در دسترس است. ساز و کار بازی ساده اما اعتیادآور است: هر روز پنج جفت رویداد تاریخی به کاربر نشان داده میشود و او باید تشخیص دهد کدامیک زودتر اتفاق افتاده. نکته جذاب اینجاست که تمام رویدادها به همان تاریخ در روزهای گذشته تاریخ مرتبطاند و این بازی را به نوعی تقویم تاریخی تعاملی تبدیل میکند.
در دنیایی که بازیهای موبایل اغلب با اعلانهای آزاردهنده و مکانیسمهای اعتیادآور کاربر را در خود نگه میدارند، این بازی فقط یک چیز میخواهد: یک دقیقه فکر کردن.
وقتی حس تاریخیات به بازی میبرد
زیبایی «کدام زودتر بود؟» در همان سادگیاش است. نه نیازی به حفظ تاریخ پادشاهان دارید و نه باید همه جنگهای جهان را از بر باشید. بخش مهمی از جذابیت بازی درست همان لحظهای است که متوجه میشوید حسِ تاریخیتان چقدر میتواند اشتباه باشد. آیا اولین ایمیل تاریخ قبل از اولین تماس تلفن همراه ارسال شد؟ آیا یک کشف باستانشناختی مشهور قبل از یک رویداد سیاسی مهم رخ داد؟ تاریخ پر از لحظاتی است که در کنار هم قرار گرفتنشان باورنکردنی به نظر میرسد، و همین شگفتی است که هر پاسخ اشتباه را به یک درس ماندگار تبدیل میکند.
وقتکشی مفید؛ تناقضی که ویکیپدیا حل کرد
شاید جذابترین ویژگی این بازی آن است که کاملاً با مأموریت ویکیپدیا همراستاست. بهجای اینکه کاربر را در حلقههای بیپایان درگیر نگه دارد، کنجکاوی او را تحریک میکند. احتمال زیادی هست که پس از پایان هر دور بازی، روی یکی از رویدادهای تاریخی کلیک کنید و چند دقیقهای را در مقالات مرتبط بگذرانید. این همان «اثر خرگوشنقب» ویکیپدیاست، اما این بار با یک نقطه ورود هدفمند.
بازی همچنین آرشیوی از دورهای گذشته دارد که علاقهمندان به تاریخ میتوانند آنها را مرور کنند. آمار عملکرد شخصی مانند میانگین امتیاز و رکورد پیوستگی نیز انگیزه بازگشت به بازی را حفظ میکند، بدون آنکه تجربه را به یک رقابت فرسایشی تبدیل کند.
«کدام زودتر بود؟» را میتوانید در بخش Explore اپلیکیشن ویکیپدیا برای iOS پیدا کنید. شاید چشمگیرترین بازی گوشی شما نباشد، اما میتواند به مفیدترین چند دقیقه روزتان تبدیل شود.
