احمد نیرومند، رئیس کمیسیون تحول دیجیتال سازمان نظام صنفی رایانهای کشور، در واکنش به اختلالات اخیر سامانههای بانکی، تأکید کرد که در شرایط کنونی، مرز میان «هک» و «اختلال فنی» اهمیت ثانوی دارد؛ آنچه اولویت دارد پیامدهای این رخدادها بر زندگی مردم و امنیت زیرساختهای کشور است.
این کارشناس حوزه فاوا با تفکیک دو گروه مخاطب این موضوع، رویکردهای متفاوتی را برای هر کدام ترسیم کرد. از دیدگاه متخصصان فناوری اطلاعات، اولویت اصلی ارتقای تابآوری سامانهها و پیشگیری از بروز اختلالات است؛ اما از منظر عموم مردم، این رخدادها میتوانند بخشی از یک جنگ هدفمند برای آسیب رساندن به زیرساختها و افزایش فشار روانی بر جامعه باشند.
نیرومند با انتقاد از رویکردهای سلیقهای در مدیریت بحرانهای فناورانه گفت که تجربههای پیشین باید درسآموز بوده باشد و مسئولان باید آمادگی بیشتری برای مواجهه با چنین رخدادهایی داشته باشند. وی تأکید کرد که مقیاس تهدیدات آنقدر گسترده است که هیچ نهادی بهتنهایی از پس مدیریت آن برنمیآید و بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی، متخصصان امنیت سایبری و کارشناسان مستقل ضروری است.
این مقام صنفی به ابعاد جنگ شناختی نیز اشاره کرد و هشدار داد که حتی یک اختلال فنی ساده در چنین فضایی میتواند به ابزاری علیه کشور تبدیل شود. به بیان وی، اگر منشأ رخداد حمله سایبری باشد، یک اقدام مستقیم دشمن است و اگر ناشی از ضعف داخلی باشد، باز هم در عمل اهداف دشمن را محقق کرده است. در هر دو حالت، پیامد یکسان است.
نیرومند با اشاره به یک تجربه شخصی توضیح داد که اختلال در سامانههای بانکی مانع از انجام یک تراکنش قراردادی شده و خسارت قابلتوجهی به بار آورده است. وی این پرسش را مطرح کرد که اگر مردم به دلیل تأخیر در پرداخت قبوض جریمه میشوند، چرا سازوکاری برای جبران خسارت ناشی از اختلالات چندروزه در خدمات بانکی وجود ندارد. از نظر او، پاسخگویی نهادهای مسئول در قبال این خسارتها، فارغ از منشأ اختلال، یک الزام است.
در پایان، این کارشناس فاوا خاطرنشان کرد که اگر در بروز این مشکلات ترک فعل یا قصوری از سوی مسئولان صورت گرفته باشد، باید جدی گرفته شود؛ بهویژه در شرایطی که حفظ پایداری خدمات و حمایت از مردم از اهمیت مضاعفی برخوردار است.
