کمیسیون اروپا در تازهترین اعلام رسمی خود، بهصورت اولیه به این نتیجه رسیده است که شرکت متا در طراحی اینستاگرام و فیسبوک مفاد «قانون خدمات دیجیتال» (Digital Services Act یا DSA) را نقض کرده است. به اعتقاد این نهاد، برخی قابلیتهای این دو شبکه اجتماعی کاربران را به استفاده بیشازحد از پلتفرمها ترغیب میکنند و میتوانند سلامت جسمی و روانی، بهویژه کودکان و افراد آسیبپذیر، را تحت تأثیر قرار دهند.
تحقیقات کمیسیون اروپا بر قابلیتهایی مانند اسکرول بینهایت (Infinite Scroll)، پخش خودکار ویدئوها (Autoplay)، اعلانهای لحظهای (Push Notifications) و همچنین سیستمهای پیشنهاددهنده شخصیسازیشده متمرکز بوده است. بر اساس نتایج اولیه این بررسی، متا نتوانسته ارزیابی مناسبی از خطرات ناشی از این طراحیها برای کاربران انجام دهد.
کمیسیون اروپا معتقد است الگوریتمهای پیشنهاد محتوا، پخش خودکار و قابلیت اسکرول بیپایان، کاربران را به ادامه استفاده از برنامه تشویق کرده و باعث میشوند مغز در حالت «خلبان خودکار» قرار گیرد؛ وضعیتی که میتواند به شکلگیری عادتهای ناسالم و استفاده اجباری از شبکههای اجتماعی منجر شود.
این نهاد همچنین اعلام کرده است که متا به اطلاعات موجود درباره مدتزمان استفاده نوجوانان از اینستاگرام و فیسبوک، بهویژه در ساعات شب، توجه کافی نداشته است. به باور کمیسیون، بهینهسازی قابلیتهایی مانند Reels و Stories نیز میتواند زمینه استفاده افراطی یا وابستگی بیشتر کاربران به این سرویسها را فراهم کند.
از سوی دیگر، کمیسیون اروپا ابزارهای مدیریت زمان استفاده از اینستاگرام و فیسبوک را ناکافی میداند. به گفته این نهاد، حتی قابلیتهایی که بهصورت پیشفرض برای حسابهای نوجوانان فعال هستند، بهراحتی قابل غیرفعال کردناند و تأثیر قابلتوجهی بر کاهش زمان استفاده از این سرویسها ندارند.
در گزارش کمیسیون همچنین به محدودیتهای ابزارهای کنترل والدین اشاره شده است. به اعتقاد این نهاد، این قابلیتها تنها زمانی کارایی مناسبی دارند که والدین یا سرپرستان از دانش فنی کافی برخوردار باشند؛ موضوعی که اثربخشی این ابزارها را در محافظت از کودکان کاهش میدهد.
کمیسیون اروپا همچنین اعلام کرده است که Safety Center متا، با وجود ارائه توصیهها و منابع مرتبط با سلامت روان، نتوانسته خطرات ناشی از طراحی اعتیادآور اینستاگرام و فیسبوک را بهطور مؤثر کاهش دهد. از همین رو، این نهاد خواستار اعمال تغییراتی در طراحی این دو پلتفرم شده است.
بر اساس پیشنهاد کمیسیون، متا باید برخی قابلیتهای اعتیادآور مانند پخش خودکار ویدئوها و اسکرول بینهایت را بهصورت پیشفرض غیرفعال کند، قابلیتهای مؤثرتری برای استراحت هنگام استفاده از صفحهنمایش در اختیار کاربران قرار دهد و الگوریتمهای پیشنهاد محتوا را به شکلی بازطراحی کند که تمرکز کمتری بر افزایش تعامل کاربران داشته باشند.
در حال حاضر، متا فرصت دارد از خود دفاع کرده و پاسخ رسمیاش را به کمیسیون اروپا ارائه دهد. اگر پس از بررسی این دفاعیات، تخلف شرکت تأیید شود، کمیسیون اروپا میتواند حکم عدم انطباق با قانون را صادر کند. در این صورت، متا ممکن است با جریمهای تا سقف ۶ درصد از درآمد سالانه جهانی خود، متناسب با نوع، شدت، تکرار و مدت زمان تخلف، مواجه شود.
