توسعه نیروگاههای خورشیدی پشتبامی در ایران با وجود افزایش تقاضا، همچنان با موانع جدی روبهرو است. مدیرعامل شرکت برقتو میگوید پیچیدگیهای اداری، دشواری تأمین مالی و نبود یک اکوسیستم منسجم باعث شده بخش قابلتوجهی از متقاضیان پیش از اجرای پروژه از ادامه مسیر انصراف دهند.
امید علوی با انتقاد از رویکرد فعلی در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر اظهار کرد تمرکز وزارت نیرو و سازمان ساتبا بیشتر بر افزایش ظرفیت نیروگاههای بزرگ و تولید مگاواتی برق است، در حالی که برای گسترش مشارکت مردمی باید موانع موجود بر سر راه احداث نیروگاههای خورشیدی خانگی برطرف شود.
۷۰ درصد متقاضیان در همان مراحل ابتدایی انصراف میدهند
به گفته مدیرعامل برقتو، این شرکت موفق شده بیش از ۱۰ هزار درخواست برای احداث نیروگاه خورشیدی پشتبامی ثبت کند، اما در همان ابتدای فرآیند حدود ۷۰ درصد متقاضیان به دلیل پیچیدگی مراحل اداری و طولانی بودن روند دریافت مجوز، از ادامه کار منصرف شدهاند.
او توضیح داد متقاضیان نصب پنل خورشیدی روی ساختمانهای مسکونی، حتی برای آغاز پروژه باید رضایتنامه محضری دریافت کنند؛ موضوعی که بهویژه در شهرهای بزرگی مانند تهران، روند اجرای پروژه را دشوار و زمانبر میکند.
علوی تأکید کرد در شرایطی که کشور با ناترازی برق روبهرو است، تسهیل فرآیندهای اداری میتواند نقش مهمی در افزایش ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر داشته باشد.
از بیش از ۱۰ هزار درخواست، فقط ۴۲۹ پرونده به مرحله نهایی رسید
مدیرعامل برقتو با ارائه آماری از وضعیت متقاضیان گفت طی یک سال گذشته ۱۰ هزار و ۷۲۲ درخواست برای احداث نیروگاه خورشیدی خانگی ثبت شده که بهطور میانگین بیش از ۱۰۰ درخواست در روز بوده است.
با این حال، روند غربالگری نشان میدهد:
- ۷ هزار و ۳۹۴ نفر مدارک خود را تکمیل نکردهاند.
- حدود ۲ هزار متقاضی به دلایل فنی مانند مناسب نبودن سازه ساختمان از ادامه فرآیند حذف شدهاند.
- تنها هزار و ۱۲۴ درخواست موفق به دریافت تأییدیه شده است.
- از این تعداد نیز نزدیک به نیمی از متقاضیان در ادامه مسیر انصراف دادهاند.
- در نهایت فقط ۴۲۹ پرونده برای دریافت تسهیلات بانکی معرفی شده است.
پرداخت وام همچنان یکی از بزرگترین چالشهاست
علوی با اشاره به وضعیت تسهیلات بانکی گفت تاکنون تنها ۱۸ فقره وام برای این پروژهها پرداخت شده است. همچنین چهار متقاضی دیگر، با وجود تأیید دریافت تسهیلات، به دلیل ناتوانی در تأمین آورده اولیه از اجرای پروژه صرفنظر کردهاند.
به گفته او، مدلهای سنتی تأمین مالی پاسخگوی نیاز این حوزه نیست و همین مسئله روند توسعه نیروگاههای خورشیدی خانگی را با کندی مواجه کرده است.
نبود هماهنگی میان بانکها و وزارت نیرو
مدیرعامل برقتو یکی دیگر از موانع توسعه انرژی خورشیدی را ضعف همکاری میان وزارت نیرو و شبکه بانکی دانست. او معتقد است همراهی محدود بانکها باعث شده بسیاری از پروژههای خورشیدی خانگی با مشکل تأمین اعتبار مواجه شوند و سرمایهگذاران نیز انگیزه کافی برای ورود به این حوزه نداشته باشند.
نیروگاههای کوچک هم میتوانند در حل ناترازی برق مؤثر باشند
علوی با اشاره به اهمیت نیروگاههای کوچک خورشیدی گفت معمولاً برای افتتاح پروژههای بزرگ نیروگاهی مراسم رسمی برگزار میشود، اما ظرفیت نیروگاههای پشتبامی کمتر مورد توجه قرار میگیرد؛ در حالی که توسعه گسترده همین نیروگاههای کوچک میتواند سهم قابلتوجهی در کاهش ناترازی برق کشور داشته باشد.
ضرورت ایجاد یک اکوسیستم یکپارچه
مدیرعامل برقتو در پایان خواستار ایجاد یک ساختار منسجم برای توسعه نیروگاههای خورشیدی شد و تأکید کرد وزارت نیرو و ساتبا باید با پلتفرمهای تخصصی و مورد تأیید همکاری نزدیکتری داشته باشند تا تمام مراحل، از جذب متقاضی و تأمین مالی گرفته تا اجرای پروژه و مدیریت آن، با سرعت و سهولت بیشتری انجام شود.
او همچنین اعلام کرد برقتو در آینده قصد دارد فعالیت خود را فراتر از اجرای نیروگاههای خورشیدی گسترش دهد و به مجموعهای جامع در حوزه مدیریت انرژی، سرمایهگذاری، مدیریت بار و بهینهسازی مصرف برق تبدیل شود.
