ماهواره پایا (طلوع 3) محصولی از همکاری سازمان فضایی ایران و شرکت صنایع الکترونیک ایران (صاایران) است که بهعنوان سنگینترین ماهواره بومی کشور برای پرتاب طراحی شده است. این ماهواره، با جرم حدود 150 کیلوگرم و ابعاد تقریبی 1.2×1×1 متر، در رده مینیماهوارهها قرار میگیرد و نقش مهمی در ارتقای توان تصویربرداری فضایی ایران دارد.
ویژگیهای شاخص پایا (طلوع 3)
پایا به دو سنجنده تصویربرداری مجهز است؛ یکی برای تصاویر سیاهوسفید با قدرت تفکیک 5 متر و دیگری برای تصاویر رنگی با تفکیک 10 متر. با این حال، استفاده از الگوریتمهای پردازش مبتنی بر هوش مصنوعی باعث شده دقت نهایی تصاویر به حدود 3 متر نزدیک شود. برای نخستین بار در کشور، فناوری تصویربرداری آیینهای در این ماهواره بهکار رفته که آن را به پیشرفتهترین ماهواره تصویربرداری بومی تبدیل میکند.
- جرم: تقریباً 150 کیلوگرم
- ابعاد: حدود 1.2×1×1 متر
- تفکیک تصویربرداری: 5 متر (سیاهوسفید)، 10 متر (رنگی)، پردازش AI تا ~3 متر
- بومیسازی: بیش از 80 درصد تجهیزات داخلی
- عمر مداری تضمینشده: حداقل 3 سال
قابلیتهای عملیاتی و پیشرانش
پایا از زیرسامانههای پیشرانش فضایی مشابه سیستم بهکاررفته در ماهواره چمران-1 بهره میبرد؛ این موضوع امکان اصلاح و مانور مداری را فراهم میسازد که برای ماهوارههای عملیاتی ضروری است. توان مانور مداری، عمر مفید مأموریت را افزایش داده و گزینههای بیشتری برای تصویربرداری هدفمند و ارسال داده به زمین ارائه میدهد.
اهمیت بومیسازی و نقش در آینده
بیش از 80 درصد قطعات و زیرسامانهها بومیسازی شدهاند و بخش قابلتوجهی از توسعه توسط شرکتهای دانشبنیان و بخش خصوصی انجام شده است. فرایند ساخت پایا موجب ایجاد یک سکوی مشترک با قابلیت اطمینان بالا شده که میتواند پایهای برای ماهوارههای تصویربرداری دقیقتر آینده باشد. این پلتفرم نه تنها توان فنی کشور را تقویت میکند، بلکه هزینه و زمان توسعه ماموریتهای بعدی را نیز کاهش خواهد داد.
در مجموع، ماهواره پایا (طلوع 3) نمونهای از پیشرفت صنعت فضایی ایران در حوزه تصویربرداری ماهوارهای است: از ارتقای کیفیت و سرعت ارسال تصاویر تا افزودن قابلیتهای مانور و پردازش پیشرفته با هوش مصنوعی — همه اینها نویدبخش یک فصل جدید در کاربردهای زمینی، نظارتی و تحقیقاتی است.
