ردیابی یک نسخه کمیاب کتاب نشان داده است که آمازون بخشی از کتابهای نایاب خریداریشده را برای اسکن و استخراج داده به یک مرکز پردازش در لاسوگاس منتقل میکند. گزارش جدید ادعا میکند برخی از این کتابها پس از جداسازی جلد و اسکن صفحات، دیگر برای استفاده مجدد نگهداری نمیشوند؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره استفاده از منابع کمیاب برای آموزش هوش مصنوعی ایجاد کرده است.
این ادعا پس از آن مطرح شد که یک فروشنده کتاب با همکاری رسانه ۴۰۴ Media، یک ردیاب AirTag را داخل یکی از کتابهای نایاب قرار داد تا مقصد محموله را مشخص کند. ردیابی این بسته در نهایت به مرکزی متعلق به آمازون در لاسوگاس رسید؛ مکانی که ظاهراً بخشی از فعالیت آن به آمادهسازی کتابها و تبدیل محتوای آنها به دادههای قابل استفاده برای سیستمهای هوش مصنوعی مربوط میشود.
ردیابی کتاب نایاب چه چیزی را نشان داد؟
بر اساس گزارش منتشرشده، سیگنال AirTag پس از انتقال کتاب به یک مرکز آمازون در لاسوگاس شناسایی شد. در این مرکز، تیمی ویژه ظاهراً کتابها را برای اسکن آماده میکند؛ فرایندی که شامل جداکردن جلد و پردازش صفحات برای استخراج اطلاعات است.
تصاویر تهیهشده از این محل نیز نکته جالب دیگری را نشان میدهد. روی درِ انبار این مرکز با کد VGT3، تصویری از یک دایناسور در حال بلعیدن کتاب دیده میشود؛ نمادی که به گفته گزارش، با ماهیت فعالیت انجامشده در این محل ارتباط دارد.
آمازون چرا کتابهای نایاب خریداری میکند؟
توسعه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی به حجم بسیار زیادی از دادههای متنی نیاز دارد. کتابهای قدیمی و نایاب میتوانند حاوی اطلاعاتی باشند که در منابع دیجیتال رایج وجود ندارند و دسترسی به چنین دادههایی برای شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی ارزشمند است.
در همین راستا، گزارش مورد بحث ادعا میکند آمازون بخشی از کتابهای کمیاب موجود در بازار را در مقیاس قابلتوجه خریداری میکند و پس از انتقال به مراکز مربوطه، محتوای آنها را اسکن و برای استفاده در فرایندهای دادهکاوی آماده میکند.
سخنگوی آمازون در واکنش به این گزارش اعلام کرده است که این شرکت کتابها را از کانالهای تجاری خریداری میکند تا به توسعه و بهبود محصولات و خدمات مورد استفاده مشتریان کمک کند.
آیا آمازون واقعاً کتابها را نابود میکند؟
یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای گزارش، سرنوشت نسخههای نایاب پس از اسکن است. شواهد ارائهشده نشان میدهد کتابها در فرایند آمادهسازی ممکن است از حالت اولیه خارج شوند؛ بااینحال، ادعای اینکه آمازون بهصورت سازمانیافته کتابهای نایاب را صرفاً برای آموزش هوش مصنوعی خریداری و سپس نابود میکند، نیازمند شواهد و اطلاعات بیشتری است.
در واقع، آنچه ردیابی انجامشده بهطور مستقیم نشان میدهد، انتقال یک کتاب نایاب به مرکز آمازون و وجود فرایندی برای جداکردن جلد و اسکن صفحات است. درباره اینکه تمام کتابهای خریداریشده پس از پردازش عمدا نابود میشوند یا این رویه در مقیاس گسترده انجام میشود، اطلاعات قطعی بیشتری در دست نیست.
رقابت غولهای فناوری برای دسترسی به داده
شرکتهای بزرگ فناوری برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی پیشرفته به مجموعههای عظیم و متنوعی از داده نیاز دارند. دسترسی به متون کمیاب و قدیمی میتواند در این رقابت یک مزیت محسوب شود؛ زیرا بخشی از این محتوا در پایگاههای داده دیجیتال معمول در دسترس نیست.
این موضوع در حالی اهمیت بیشتری پیدا میکند که برخی شرکتهای رقیب رویکرد متفاوتی اتخاذ کردهاند. برای نمونه، گزارش مذکور به شرکت xAI اشاره میکند که اعلام کرده از متون کتابهای عتیقه برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی خود استفاده نمیکند.
در نتیجه، ماجرای کتاب نایاب ردیابیشده تنها یک پرونده درباره سرنوشت یک کتاب نیست؛ بلکه نمونهای از چالش بزرگتر صنعت هوش مصنوعی برای دستیابی به دادههای منحصربهفرد و باکیفیت است.
