در صورتیکه صاحب یک کامپیوترشخصی هستید؛ با احتمال فراوان این دستگاه در عوض یک کامپیوتر دسکتاپ بزرگ و حجیم، لپتاپی قابلحمل و سبک وزن خواهد بود. جعبههای مستطیلی شکلی که فضای میز کار شما را اشغال میکنند، اکنون و از زمان آغاز فروش لپتاپها، با افت میزان محبوبیت مواجه شده و کامپیوترهای همراه از PCها پیشی گرفتهاند. به لطف جریان تقریبا ثابت نوآوریها، لپتاپها بیش از پیش باریکتر و سبکتر شدهاند؛ در حالیکه سختافزار داخلی آنها قدرتمندتر و شارژدهی باتری آنها نیز طولانیتر شده است.
سری Thinkpad ۷۰۰ شرکت IBM نخستین بار در سال ۱۹۹۲ به نمایش گذاشته شد.
ساخت یک کامپیوتر قدرتمند و قابلحمل به هیچ عنوان موضوعیت ندارد و در این مقاله قصد داریم تا با مطالعه تاریخچه توسعه لپتاپها به بررسی تحولات کلیدی این صنعت و چگونگی تاثیرگذاری ماشینهای اولیه بر لپتاپهای امروزی بپردازیم.
سال 1981: Osborne 1؛ نخستین کامپیوتر همراه واقعی در جهان
بسیاری از افراد Osborne ۱ را بهعنوان اولین لپتاپ جهان در نظر میگیرند. این محصول در سال ۱۹۸۱ توسط کمپانی اسبورن کامپیوتر عرضه شد. اسبورن ۱ مجهز به یک نمایشگر ۵ اینچی، ۲ عدد فلاپی درایو، ۱ مودم، باتری و یک صفحهکلید ساخته شده بهصورت یکپارچه بود. این دستگاه با وجود ابعادی بزرگ و حجیم، ۱۱ کیلوگرم وزن داشت که این میزان تنها از مجموع وزن ۵ مکبوک پرو بیشتر است. این کامپیوتر اولیه هنوز دارای برخی ویژگیهای شاخص لپتاپها است. متاسفانه اسبورن ۱، محصول موفقی نبود؛ اما ظرفیتهای بالقوه یک کامپیوترشخصی قابلحمل را به نمایش گذاشت و با وجود آن، افراد برای نخستین بار توانستند کامپیوترهای خود را حمل نموده و هنگام سفر با آنها کار کنند. این کامپیوتر در زمان عرضه خود، قیمتی معادل ۱۷۹۵ دلار داشت که بر مبنای پول امروزی حدودا برابر با ۵۰۰۰ دلار (۴۰۰۰ پوند یا ۷۰۰۰ دلار استرالیا) است.
سال 1983: Grid Compass 1101؛ نخستین لپتاپ کشویی جهان
گرید کمپاس ۱۱۰۱، نخستین لپتاپ قابلحملی بود که حقیقتا ظاهری همانند یک لپتاپ داشت. این گجت در سال ۱۹۸۳ عرضه شد و از طراحی کشویی برخوردار بود. با بسته شدن دستگاه، نمایشگر آن در مقابل صفحهکلید و به سمت بالا خم میشد. این نوآوری جالبتوجه بدان معناست که حملونقل گرید کمپاس ۱۱۰۱ با سهولت بیشتری امکانپذیر بوده و در عینحال از نمایشگر و صفحهکلید دستگاه نیز محافظت میشود.
طراحی موفق و تاثیرگذار این محصول تا امروز به قوت خود باقیمانده است و اگرچه گرید کمپاس ۱۱۰۱ مشخصا بهدلیل قیمت بالای حدودا ۱۰ هزار دلاری (به پول امروزی تقریبا معادل با ۲۵ هزار دلار/ ۲۰ هزار پوند/ ۳۵ هزار دلار استرالیا) خود، موفقیت بزرگی محسوب نمیشد؛ اما پتنتهای ثبتشده بر روی بسیاری از نوآوریهای این لپتاپ، درآمد چشمگیری را عاید شرکت GRID Systems نمود.
سال 1989: کامپک LTE و کامپک LTE 286؛ نخستین کامپیوترهای شخصی نوتبوک در جهان
تا این زمان، لپتاپهای اولیه گاها تحت عنوان “اسباب قابلحمل” نامگذاری میشدند و دلیل این امر، قابلیت حملپذیری بیشتر آنها نسبت به یک PC معمولی بود. اما این لپتاپها همچنان بزرگ و حجیم بودند و جابهجایی آنها کار آسانی نبود.
با اینحال کامپیوترهای کامپک LTE و کامپک LTE ۲۸۶ در سال ۱۹۸۹ عرضه شدند. این محصولات عموما نخستین کامپیوترهای شخصی نوتبوک محسوب میشدند؛ زیرا ابعاد آنها حدودا معادل با یک صفحه دفترچه یادداشت بود. حملونقل این لپتاپهای کوچکتر، آسانتر بود و این موضوع موجب افزایش محبوبیت آنها در میان افراد علاقهمند به سفرهای فراوان شد. بعلاوه این ۲ گجت، نخستین لپتاپهای مجهز به یک هارد درایو داخلی و فلاپی دیسک درایو بودند و در نتیجه حتی کارآیی و تطبیقپذیری بیشتری داشتند. هارد درایو موجود در کامپک LTE دارای ۲۰ مگابایت فضای ذخیرهسازی بود؛ در حالیکه در کامپک LTE ۲۸۶، این ظرفیت ۲ برابر شد.
سال 1989: مکینتاش پرتابل؛ نخستین لپتاپ اپل
در سال ۱۹۸۹ شاهد عرضه نخستین دستگاه لپتاپ از سوی اپل بودیم. اگرچه این لپتاپ به اندازه نوتبوک کامپک LTE، کوچک یا قابلحمل نبود؛ اما از باتری با طول عمر بسیار مناسب و نمایشگری معقول بهرهمند بود. مکبوکهای مدرن نیز همچنان بهدلیل برخورداری از این ویژگیها مشهور هستند.
مکینتاش پرتابل با توجه به ابعاد و وزن خود، دستگاه محبوبی نبود؛ اما رقبا را برای عرضه لپتاپهای سازگار با مک که قابلیت حملپذیری بیشتری داشتند، تحت فشار قرار داد. این روزها عجیب خواهد بود که تصور کنیم شرکت دیگری جز اپل، سختافزار کامپیوترهای مک را تولید نماید.
سال 1991: سری پاوربوک 100 اپل؛ لپتاپ نوپای انقلابی
در سال ۱۹۹۱ شرکت اپل سری لپتاپهای پاوربوک شامل مدلهای پاوربوک ۱۰۰، پاوربوک ۱۴۰ و پاوربوک ۱۷۰ را عرضه کرد که این محصولات در مقایسه با تلاشهای قبلی کمپانی جهت ساخت یک کامپیوترشخصی قابلحمل به موفقیت بیشتری دست یافتند. سری پاوربوک الهامبخش تعدادی از ویژگیهای انقلابی بودند و این مشخصهها به مبانی طراحی لپتاپهای مدرن تبدیل شدند. بهعنوان مثال، صفحهکلید در سمت پشتی نیمه تحتانی لپتاپ قرار داشت و این موضوع، فضای لازم برای استراحت کف دست و ترکبال در قسمت جلویی دستگاه را فراهم میکرد. تا آن لحظه اکثر لپتاپها مجهز به کیبوردی در جلوی دستگاه بودند و در بخش پشتی لپتاپ نیز فضایی برای کارتهای مرجع کلید عمل و دستورالعملها تعبیه شده بود.
وجود ترکپد نیز جالبتوجه بود؛ زیرا روش آسانی را برای کنترل یک دستگاه اشارهگر ارایه میکرد. با حرکت سیستمعاملها از رابطهای خط فرمان صرفا مبتنی بر متن بهسوی رابطهای کاربری گرافیکی، این دستگاههای اشارهگر نقشی محوری ایفا میکنند.
سری پاوربوک اپل از محبوبیت فوقالعادهای برخوردار بودند و دستگاههای پاوربوک در طول سالیان متمادی، ویژگیهای نوآورانهتری را به ارمغان آوردند و اکنون شاهد حضور این قابلیتها در لپتاپها هستیم. در سال ۱۹۹۴ سری پاوربوک ۵۰۰، نخستین لپتاپ مجهز به یک تاچپد واقعی بود و برای اولین بار از یک آداپتور شبکه اترنت داخلی بهره گرفت.
سال 1992: ThinkPad 700 ساخت شرکت IBM؛ لپتاپی قدرتمند و شاخص
در سال ۱۹۹۲ کمپانی IBM نخستین لپتاپهای ThinkPad خود شامل مدلهای ۷۰۰، 700c و 700t را عرضه کرد. این گجتها به همراه سری پاوربوک ۱۰۰ اپل میتوانند بهعنوان نمونههایی از نخستین لپتاپهای مدرن در نظر گرفته شوند؛ محصولاتی که به شکلگیری چشمانداز لپتاپها برای ۲۵ سال آینده کمک میکنند. ThinkPad همراه با یک دکمه پیمایشی قرمز رنگ در میانه صفحهکلید جهت کنترل اشارهگر عرضه شد. این مشخصه نمادین همچنان در لپتاپهای ThinkPad مدرن قابل مشاهده است.
ThinkPad ۷۰۰ نیز واقعا توانمندیهای یک لپتاپ را به معرض نمایش گذاشت. این دستگاه با یک نمایشگر تمامرنگی ۱۰.۴ اینچی ارایه شد که این صفحهنمایش در مقایسه با کلیه لپتاپهای پیشتر عرضه شده، اندازه بزرگتری داشت. سایر ویژگیهای ThinkPad ۷۰۰ شامل هارد درایو با ظرفیت ۱۲۰ مگابایت و پردازنده قدرتمند IBM ۴۸۶ SLC بود.
طراحی ThinkPad شیک و در عین حال کاربردی بود و این لپتاپ در زمینه طراحی، جوایز مختلفی را از آن خود کرد. IBM مشتاق بود تا در جریان یک سری رویدادهای تبلیغاتی به کیفیت ساخت مناسب لپتاپهای ThinkPad اشاره نماید. برای مثال، این دستگاهها در مصر توسط باستانشناسان بهکار گرفته میشوند. ThinkPad 750c توسط ناسا به فضا رسیده است و موارد مذکور همگی، سطح توانمندیهای چنین لپتاپهای مدرنی را ثابت میکنند.
با وجود ویژگیهای نوآورانه و گزینههای طراحی بهکارگیری شده جهت غلبه بر مشکلات فنی در آن زمان، این لپتاپهای اولیه راهگشای ماشینهای مدرنی بودند که اکنون بهصورت روزمره مورد استفاده قرار میگیرند. اکنون بایستی برای تولید لپتاپهایی ارزشمند و همهکاره جهت استفاده در منازل، مدارس و محل کار خود از این پیشگامان اولیه تشکر نماییم.
