۴۵ سال پیش در چنین روزی، شرکت IBM با معرفی IBM Personal Computer Model ۵۱۵۰ وارد بازار کامپیوترهای شخصی شد؛ محصولی که با معماری نسبتاً باز خود، زمینه شکلگیری استانداردی جدید در صنعت رایانه را فراهم کرد و نقش مهمی در رشد مایکروسافت و اینتل داشت.
دوازدهم آگوست ۱۹۸۱، برابر با ۲۱ مرداد ۱۳۶۰، یکی از تاریخهای مهم صنعت فناوری محسوب میشود. در این روز IBM از نخستین کامپیوتر شخصی خود با نام IBM PC Model ۵۱۵۰ رونمایی کرد؛ محصولی که بعدها بهاختصار با نام IBM PC شناخته شد.
ورود IBM به بازار کامپیوترهای شخصی اهمیت زیادی داشت، زیرا این شرکت در آن زمان بیشتر بهعنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان سیستمهای کامپیوتری سازمانی شناخته میشد. با این حال، اهمیت IBM PC تنها به ورود این شرکت به بازار رایانههای شخصی محدود نشد و طراحی آن تأثیر عمیقی بر نسلهای بعدی کامپیوترها گذاشت.
IBM PC چگونه در مدت کوتاه ساخته شد؟
توسعه IBM PC برخلاف بسیاری از پروژههای بزرگ IBM با سرعت بسیار زیادی انجام شد. تیمی ۱۲ نفره در مرکز بوکا راتون در ایالت فلوریدا مسئولیت طراحی و توسعه این کامپیوتر را بر عهده داشتند و دان استریج مدیریت پروژه را انجام میداد.
IBM در این پروژه از رویکردی متفاوت با سیاستهای معمول خود استفاده کرد و بهجای طراحی و ساخت تمام قطعات در داخل شرکت، بخش قابلتوجهی از سختافزار را از تأمینکنندگان خارجی تهیه کرد. همین رویکرد به IBM اجازه داد محصول خود را در مدت نسبتاً کوتاهی آماده عرضه کند.
مشخصات IBM PC Model ۵۱۵۰
IBM PC به پردازنده Intel ۸۰۸۸ با فرکانس ۴٫۷۷ مگاهرتز مجهز بود. مدل پایه این کامپیوتر تنها ۱۶ کیلوبایت رم داشت، اما امکان ارتقای حافظه تا ۲۵۶ کیلوبایت نیز وجود داشت.
با وجود مشخصات بسیار محدود در مقایسه با کامپیوترهای امروزی، ترکیب سختافزار استاندارد و معماری باز IBM PC باعث شد این محصول بتواند به الگویی برای تولیدکنندگان دیگر تبدیل شود.
قرارداد IBM و مایکروسافت چه اهمیتی داشت؟
یکی از مهمترین تصمیمهای IBM در پروژه PC، استفاده از PC DOS بهعنوان سیستمعامل بود؛ نرمافزاری که مایکروسافت آن را برای این کامپیوتر توسعه داد.
نکته مهم در قرارداد دو شرکت این بود که مایکروسافت حق عرضه نسخهای از همین سیستمعامل با نام MS-DOS به سایر تولیدکنندگان را نیز حفظ کرد. این تصمیم در سالهای بعد اهمیت بسیار زیادی پیدا کرد، زیرا شرکتهای دیگر توانستند کامپیوترهای سازگار با IBM PC تولید کنند و سیستمعامل مایکروسافت را روی آنها اجرا کنند.
به این ترتیب، اکوسیستمی از کامپیوترهای سازگار با IBM شکل گرفت و MS-DOS به یکی از مهمترین سیستمعاملهای صنعت رایانه تبدیل شد؛ اتفاقی که نقش مهمی در رشد مایکروسافت داشت.
IBM PC چگونه به شکلگیری استاندارد x86 کمک کرد؟
معماری نسبتاً باز IBM PC امکان تولید نمونههای سازگار توسط شرکتهای دیگر را فراهم کرد. این محصولات که بعدها با عنوان کلونهای IBM PC شناخته شدند، به گسترش استانداردی مشترک در بازار کامپیوترهای شخصی کمک کردند.
در ادامه، معماری پردازندههای x86 نیز به یکی از پایههای اصلی بازار رایانههای شخصی تبدیل شد. این روند فرصت بزرگی برای شرکتهایی مانند مایکروسافت و اینتل ایجاد کرد و جایگاه این دو شرکت را در صنعت فناوری به شکل چشمگیری ارتقا داد.
میراث IBM PC همچنان در کامپیوترهای امروزی دیده میشود. بسیاری از استانداردها و تصمیمهای فنی که در نخستین کامپیوتر شخصی IBM اتخاذ شدند، مسیر توسعه رایانههای شخصی را برای دههها تحت تأثیر قرار دادند.
به همین دلیل، معرفی IBM PC در سال ۱۹۸۱ را میتوان یکی از نقاط عطف تاریخ فناوری دانست؛ محصولی که نهتنها IBM را وارد بازار کامپیوترهای شخصی کرد، بلکه به شکلگیری اکوسیستمی انجامید که بخش بزرگی از صنعت رایانه مدرن بر پایه آن رشد کرد.
