مایکروسافت را میتوان توسعهدهنده پیشرو در زمینه تولید سیستمهای نرمافزاری و اپلیکیشنهای کامپیوتری دانست. این شرکت همچنین در زمینه انتشار کتاب و عناوین رسانهای، تولید تبلت کامپیوترهای هیبرید، ارائه سرویس ایمیل، فروش سیستمهای بازی الکترونیک و لوازم جانبی کامپیوتری نیز فعال است. مایکروسافت دفاتر فروش مختلفی در سرتاسر جهان دارد. مراکز تحقیق و توسعه این غول نرمافزاری در ردموند ایالت واشنگتن، کمبریج انگلستان (۱۹۹۷)، پکن چین (۱۹۹۸)، بنگالورو هند (۲۰۰۵)، کمبریج ماساچوست (۲۰۰۸)، نیویورک (۲۰۱۲) و مونترال کانادا (۲۰۱۵) مستقر هستند. در این مطلب قصد داریم که مروری داشته باشیم بر تاریخچه مایکروسافت.
تأسیس و روزهای اول
تاریخچه مایکروسافت را با بحث در رابطه با روزهای اول این شرکت آغاز میکنیم. در سال ۱۹۷۵، بیل گیس و پال جی آلن (Paul G. Allen)؛ دو دوست دوران کودکی از سیاتل، زبان برنامهنویسی BASIC (که تا آن زمان در کامپیوترهای مینفریم مورد استفاده قرار میگرفت) را تغییر دادند تا بتوانند آن را بر روی یکی از اولین کامپیوترهای شخصی تاریخ یعنی Altair، مورد استفاده قرار دهند. کمی بعد آلن و گیتس، شرکت Microsoft را تأسیس کردند. نام این شرکت از دو واژه Microcomputer و Software گرفته شده است.
چند سال بعد آنها زبان BASIC را اصلاح کرده و زبانی دیگر را توسعه دادند. در سال ۱۹۸۰، شرکت IBM از مایکروسافت درخواست کرد که سیستمعاملی را برای اولین کامپیوتر شخصی آنها یعنی IBM PC، طراحی کند. مایکروسافت سیستمعاملی را از شرکتی دیگر خرید، آن را اصلاح کرد و سپس آن را MS-DOS نامید که خلاصه شده Microsoft Disk Operating System است. MS-DOS در سال ۱۹۸۱ به همراه IBM PC منتشر شد. در ادامه نیز تولیدکنندگان مختلفی لایسنس MS-DOS را جهت نصب بر روی کامپیوترهای خود خریداری کردند و این قضیه باعث درآمدزایی بالایی برای مایکروسافت شد.
MS-DOS تا اوایل دهه ۱۹۹۰ بیش از ۱۰۰ میلیون نسخه فروخت و بدین ترتیب توانست که رقبایی همانند CP/M (در اوایل دهه ۱۹۸۰ منسوخ شد) و در ادامه IBM OS/۲ را از پیشرو بردارد. مایکروسافت با عرضه سیستمعامل ویندوز که دارای رابط کاربری گرافیکی بود، توانست که جای پای خود را در این عرصه، محکمتر کند. نسخه سوم این سیستمعامل در سال ۱۹۹۰ منتشر شد و توانست که هواداران بسیاری را جذب کند. تا سال ۱۹۹۳، سیستمعامل Windows ۳.۰ و نسخههای متعاقب آن در هر ماه حدود یک میلیون نسخه فروش داشتند و تقریبا ۹۰ درصد بازار رایانههای شخصی نیز در اختیار آنها بود. این شرکت در سال ۱۹۹۵، سیستمعامل Windows ۹۵ را منتشر کرد. در این سیستمعامل برای اولین بار MS-DOS و ویندوز بهصورت کامل با یکدیگر ادغام شده بودند و همچنین ویندوز از لحاظ راحتی استفاده توانست که با Mac OS رایانههای شرکت اپل، رقابت کند. مایکروسافت همچنین در زمینه تولید نرمافزارهای پردازش کلمه و صفحه گسترده (امروزه ما آنها را به ترتیب با نامهای ورد و اکسل میشناسیم) نیز توانست که قدرتمند ظاهر شود و رقبایی دیرینه همانند Lotus و WordPerfect را از پیشرو بردارد.
مایکروسافت بهسرعت بخش انتشارات دیجیتال خود که آن را در سال ۱۹۸۵ ایجاد کرده بود، گسترش داد. این بخش در حال حاضر به دلیل دائرهالمعارف چند رسانهای خود یعنی Encarta مشهور است. این شرکت همچنین با استفاده از طیف گستردهای از محصولات و سرویسهایی که بیشتر با نامهای Microsoft Network و MSNBC (یک سرمایهگذاری مشترک با National Broadcasting Company که یک شرکت تلویزیونی بزرگ آمریکایی بود که در سال ۱۹۹۵ تأسیس و در ۲۰۱۲ به کار خود خاتمه داد) مشهور هستند، وارد صنعت سرویسهای اطلاعاتی و سرگرمی شد.
در نتیجه این موارد، مایکروسافتی که در سال ۱۹۸۶ به یک شرکت سهامی عام تبدیل شده بود، به یکی از قدرتمندترین و سودآورترین شرکتها در تاریخ ایالات متحده بدل گشت. این شرکت همواره به ازای هر دلار فروش، سودی ۲۵ سنتی به دست میآورد که آماری عجیب است. مایکروسافت در سال مالی ۱۹۹۶، برای اولین بار به درآمد خالص ۲ میلیارد دلاری دست یافت و همچنان چرخه سودآوری آن ادامه داشت، حتی در طول رکود اقتصادی بزرگ در سالهای ۲۰۰۷ الی ۲۰۰۹، درآمد خالص این شرکت تا سال مالی ۲۰۰۹ به بیش از ۱۴ میلیارد دلار رسید.
حسادت سایرین را میتوان در تاریخچه تمامی شرکتهای بزرگ مشاهده کرد و مایکروسافت نیز از این قضیه مستثنا نیست. البته رشد سریع ردموندیها آنهم در صنعتی که رقابت در آن بسیار شدید بوده و تغییرات در آن نیز سریعا اتفاق میافتند، باعث برانگیخته شدن حسادت رقبا شد. از این رو برخی شرکتها از مایکروسافت به دلیل زیر پا گذاشتن قوانین ایالات متحده در زمینه مبارزه با رقابت ناسالم، شکایت کردند. مایکروسافت نیز همزمان با مقابله کردن با چنین قضایایی، جدا از مواردی همانند نوآوریهای تکنیکی، به رشد خود ادامه داد و در نهایت نیز نرمافزارهای این شرکت ارزانتر و مفیدتر از قبل شدند. در سال ۱۹۹۴، وزارت دادگستری ایالات متحده با مایکروسافت توافق کرد که این شرکت برخی از رویههای فروش خود را تغییر دهد. دولت در آن زمان اینگونه برداشت میکرد که رویههای مایکروسافت باعث شدهاند که مشتریان سیستمعامل این شرکت به طرز ناعادلانهای از امتحان کردن برنامههای جایگزین، دلسرد شوند. سال بعد نیز این وزارت با موفقیت توانست که خرید پیشنهادی Intuit Inc توسط مایکروسافت (توسعهدهنده پیشرو در زمینه تولید نرمافزارهای مالی برای رایانههای شخصی) را به چالش بکشد.
تعقیب اینترنت
در ادامه تاریخچه شرکت مایکروسافت به اقدامات آنها در دنیای اینترنت میپردازیم. به دلیل موفقیتهای بزرگ مایکروسافت در زمینه نرمافزارهای کامپیوتری، این شرکت کمی دیر متوجه پتانسیلهای تجاری سیستمهای شبکهای و اینترنت شد. ردموندیها در سال ۱۹۹۳، Windows NT را منتشر کردند. این برنامه میتوانست کامپیوترهای جدا از هم را به یکدیگر متصل کرده و علاوه بر این، اطمینان و امنیت شبکه را نیز به ارمغان آورد. فروش ویندوز NT در ابتدا ناامیدکننده بود، اما تا سال ۱۹۹۶، این سیستمعامل بهعنوان استانداردی احتمالی برای شبکههای کامپیوتری در نظر گرفته میشد. در نهایت نیز این برنامه توانست که در سهم بازار از NetWare شرکت Novell پیشی بگیرد.
مایکروسافت تا پیش از وارد شدن شرکت Netscape Communications به این حوزه، وارد بخش نرمافزارهای اینترنتی نشد. Netscape Communications مرورگر Navigator را معرفی کرد. این برنامه، فرایند ناوبری در شبکه گسترده وب (World Wide Web) را آسانتر و سادهتر کرد. در طی تصمیم عجیب و ریسکی، مایکروسافت سریعا مرورگر خود به نام Internet Explorer را توسعه داد و آن را رایگان کرد. ردموندیها در ادامه سعی کردند که سازندگان کامپیوتر و ارائهدهندگان خدمات اینترنتی را متقاعد کنند که مرورگر آنها را بهصورت انحصاری، توزیع کنند. تا سال ۱۹۹۶، این شرکت مرورگر Internet Explorer را بهصورت باندل به همراه سیستمعامل ویندوز ارائه میکرد و در ادامه نیز فرایند ادغام این مرورگر با ویندوز، آغاز شد. در واکنش نیز Netscape مایکروسافت را به نقض موافقتنامه ۱۹۹۵ متهم و از این شرکت شکایت کرد. این تلاشها در نهایت باعث شدند که وزارت دادگستری ایالات متحده ترغیب شده و تحقیقاتی گسترده علیه ردموندیها را آغاز کند.
در سال ۱۹۹۰ و پس از محاکمهای که ۳۰ ماه طول کشید، قاضی تشخیص داد که مایکروسافت قانون ضدانحصاری شرمن (۱۸۹۰) را نقص کرده و در ادامه دستور فروشکت این شرکت را صادر کرد. در سال ۲۰۰۱، دادگاه تجدیدنظر حکم فروشکست را لغو کرد، اما همچنان مایکروسافت را به دلیل انحصارطلبی غیرقانونی متهم میکرد. دعواهای حقوقی ردموندیها همچنان در سال ۲۰۰۴ نیز پابرجا بودند: اتحادیه اروپا بزرگترین جریمه تاریخ این شرکت را که مبلغ ۶۱۱ میلیون دلار بود، برای مایکروسافت در نظر گرفت و دلیل این کار نیز چیزی بود که اتحادیه اروپا آن را اقدامات شبه انحصاری مینامید. در فوریه ۲۰۰۸، این اتحادیه حتی جریمه بزرگتری را نیز بر این شرکت تحمیل کرد: ۱.۳۵ میلیارد دلار. دلیل این قضیه نیز سرپیچی کردن مایکروسافت از رأی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۰۴ عنوان شد. در آن زمان مایکروسافت به دلیل باندل کردن نرمافزارهای پخش چند رسانهای به همراه سیستمعامل خود (جهت حذف رقبا)، متهم شده بود.
ورود به صنعت بازی و بازار گوشیهای هوشمند
در ادامه تاریخچه مایکروسافت به ورود این شرکت به صنعت بازی و گوشیهای هوشمند میرسیم. ردموندیها در سال ۲۰۰۱ کنسول بازی Xbox را روانه بازار کردند که این دستگاه بهسرعت توانست که جایگاه دوم را در این بازار به دست آورد. مایکروسافت در سال ۲۰۰۲، Xbox Live را که یک شبکه بازی مخصوص کنسولهایش بود، راهاندازی کرد. کنسول دیگر آنها، Xbox ۳۶۰ نام داشت که در سال ۲۰۰۵ روانه بازار شد. در این بازار دو رقیب قدرتمند به نامهای پلیاستیشن سونی و Wii شرکت نینتندو حضور داشتند و از این رو ردموندیها جهت به دست آوردن سودی پایدار باید از موانع مختلفی عبور میکردند.
بهعنوان نمونه در سال ۲۰۰۹ این شرکت مجبور شد که جهت به دست آوردن سهم بازار بیشتر، قیمت کنسول Xbox ۳۶۰ Elite خود را حدود ۲۵ درصد کاهش دهد. این حرکت جواب داد و تا سال ۲۰۱۰، این کنسول بیشترین سهم بازار را در آمریکای شمالی به خود اختصاص داده بود. البته همزمان با این موضوع، کاهش قیمت باعث شد تا درآمد بخش Entertainment and Devices ردموندیها حدود ۶ درصد کاهش یابد. در ادامه، نسل جدید کنسولهای ایکسباکس با نامهای Xbox One و Xbox Series X به ترتیب در سالهای ۲۰۱۳ و ۲۰۲۰، روانه بازارها شدند.
سایر محصولات بخش Entertainment and Devices وضعیت چندان جالبی نداشتند. مثلا خانواده پخشکنندههای رسانهای Zune که در سال ۲۰۰۶ معرفی شدند، نتوانست که حاکم بازار یعنی iPod اپل را به چالش بکشد. در ادامه و در سال ۲۰۱۱، تولید این دستگاهها متوقف شد. سیستمعامل Windows Mobile که در گوشیهای شرکتهای مختلفی همانند HTC، الجی، موتورولا و سامسونگ مورد استفاده قرار گرفت، نتوانست که در ایالات متحده به اندازه بلکبری و آیفون اپل موفق شود. ردموندیها در سال ۲۰۰۹، انتشار نسخه آنلاین و دیسکی دائرهالمعارف Encarta را نیز متوقف کردند.
توسعه بیشتر سیستمعامل ویندوز
سیستمعامل ویندوز بخش مهمی از تاریخچه مایکروسافت را به خود اختصاص داده است. مایکروسافت در سال ۲۰۰۱ شروع به پیریزی نقشه بزرگی جهت جایگزینی تمامی سیستمعاملهای خود کرد. پروژه Longhorn با چندین تأخیر مواجه شد. بخشی از این قضیه به تلاش مایکروسافت جهت رسیدگی به نگرانیهای روزافزون پیرامون امنیت کامپیوترها و علاقه کاربران به یکپارچکی بیشتر رایانهها با سایر تجهیزات سرگرمی خانههای مدرن بازمیگشت.
در ادامه همهچیز از اول شروع شد و این شرکت سیستمعامل جدید خود به نام Vista را در سال ۲۰۰۶ در اختیار سایر توسعهدهندگان و در سال ۲۰۰۷ بهصورت عمومی منتشر کرد. همانند سیستمعاملهای دیگر، ویستا نیز در ابتدا با مشکلات گوناگونی همانند عدم سازگاری با لوازم جانبی قدیمی، دست و پنجه نرم میکرد. علاوه بر این، ساختار ویندوز ویستا نیز بهگونهای بود که جهت عملکرد مناسب به پردازنده قویتر و حافظه بیشتری نیاز داشت. نیاز به سختافزار قویتر باعث شد تا شرکتها و افراد گوناگونی با وجود سیستمعاملهای قدیمیتر همانند ویندوز XP، از ارتقا به ویندوز ویستا خودداری کنند. علاوه بر این، مشتریان به دلیل وجود گزینههای مختلف Home (Premium یا Basic)، Ultimate ،Business و … ویندوز ویستا، سردرگم شده بودند. این در حالی بود که کاربران شرکتی (بازار اصلی مایکروسافت) روی چندان خوشی به تغییرات گوناگون این سیستمعامل همانند رابط کاربری آن نشان ندادند و چندان مایل به پورت اپلیکیشنهای داخلی خود بر روی ویندوز ویستا نبودند.
کاربران شرکتی دلیل دیگری نیز جهت دل نکندن از ویندوز XP داشتند. علیرغم مشکلدار بودن ویندوز XP در قیاس با سایر سیستمعاملها، این سیستمعامل در قیاس با پیشینیان خود، امنیت بیشتری داشت. XP همچنین سریعتر و پایدارتر از ویندوز ۹۵ و یا ۹۸ بود و علاوه بر این، دهها هزار برنامه بهصورت اختصاصی برای آن نوشته شده بودند که این قضیه باعث میشد تا کاربران شرکتی میل چندانی به تغییر سیستمعامل نداشته باشند. در واقع میتوان گفت که محبوبیت زیاد ویندوز XP باعث نابود شدن ویندوز ویستا، مخصوصا برای کاربران شرکتی شد. حتی شرکتهای تولیدکننده کامپیوتر نیز که با مایکروسافت قرارداد داشتند، مجبور شدند که گزینه دانگرید از ویستا به XP را ارائه دهند. کار به جایی رسید که مایکروسافت مجبور شد پشتیبانی رسمی از ویندوز XP را تا ۲۰۱۴ ادامه دهد؛ یعنی ۳ سال بیشتر از سیاست رسمی این شرکت در این زمینه.
همزمان با مشکلات مختلف سیستمعامل جدید ردموندیها، اپل نیز از فرصت استفاده کرد و به دلیل موفقیت و محبوییت محصولات آیفون و آیپاد خود، توانست که محبوبیت Mac OS X را افزایش دهد. لینوکس نیز که تا آن زمان بیشتر برای متخصصین جذاب بود، توانست که به واسطه نسخههای جدید خود (همانند Ubuntu)، ظاهری کاربرپسندتر به خود بگیرد. تا اواخر دهه اول قرن ۲۱، لینوکس توانست که یکسوم بازار رو به رشد نتبوکهای ارزانقیمت را در اختیار خود بگیرد. البته علیرغم وجود مشکلات گوناگون، مایکروسافت توانست که همچنان بهعنوان تولیدکننده برتر سیستمعامل در بازار باقی بماند. در آن زمان ویندوز بر اساس منابع آماری مختلف، ۸۶ الی ۹۲ درصد بازار را به خود اختصاص داده بود. در ادامه و در سال ۲۰۰۹ با عرضه ویندوز ۷ که توانست تحسین تحلیلگران و منتقدها را برانگیزد، مایکروسافت توانست که جایگاه خود را همچنان حفظ کند. این شرکت در سال ۲۰۱۲ ویندوز ۸ را معرفی کرد و برای اولین بار در آن از منوی استارت مجهز به کاشی اپلیکیشنها استفاده نمود. در سال ۲۰۱۵ نیز ویندوز ۱۰ به همراه دستیار صوتی کورتانا (مشابه Siri اپل) و مرورگر وب جدید Microsoft Edge (که جایگزین Internet Explorer شد)، روانه بازارها شد.
رقابت با گوگل
در ادامه تاریخچه مایکروسافت وارد مبحث رقابت این شرکت با گوگل میشویم. موفقیت ردموندیها در زمینه سیستمعامل و همچنین تجدید قوا در نبرد مرورگرها، در بازار موتورهای جستوجو تکرار نشد. موتور جستوجوی Live Search مایکروسافت از موتور گوگل و !Yahoo عقب مانده بود. ردموندیها امیدوار بودند که با عرضه Bing که یک موتور تصمیمگیری بود، بتواند آمارها را به نفع خود تغییر دهد. این موتور طراحی شده بود تا اطلاعات بازیابی شده بیشتری را در صفحه جستوجو نشان دهد. از این رو کاربران میتوانستند لینک بهتری را انتخاب کنند و یا در برخی از موارد نیز نتایج نمایش داده شده در صفحه جستوجو میتوانستند نیاز کاربر را برطرف کنند.
در سال ۲۰۰۸ مایکروسافت به !Yahoo یک پیشنهاد خرید ۴۴.۶ میلیارد دلاری ارائه کرد، اما یاهو این پیشنهاد را رد کرد. البته رایزنیها در بین این دو شرکت همچنان ادامه داشت و در سال ۲۰۰۹ توافقی بین این دو انجام گرفت که بر اساس آن، یاهو در وبسایت خود از موتور بینگ استفاده میکرد و همچنین وظیفه مدیریت کردن تبلیغات پولی موتور جستوجوی مایکروسافت را نیز برعهده میگرفت. این قرارداد در سال ۲۰۱۵ و به همراه تغییراتی که انعطافپذیری بیشتری به یاهو میداد، همچنان ادامه پیدا کرد. در ادامه این توافقنامه، مایکروسافت محتوای جستوجو را از Wolfram Research لایسنس کرد. Wolfram Research طراح موتور جستوجوی علمی WolframAlpha (مبتنی بر Mathematica) است.
در جبهه دیگر نبرد علیه گوگل، مایکروسافت وارد حوزه رایانش ابری شد. در این فناوری، نرمافزارها و حافظههای ذخیرهسازی از طریق سرورهای مرکزی ارائه شده و از طریق اتصال اینترنت میتوان به آنها دسترسی پیدا کرد. اولین حرکت مایکروسافت در این زمینه، Windows Azure نام داشت (در سال ۲۰۱۴ به Microsoft Azure تغییر نام داد) که در سال ۲۰۰۸ معرفی و در ۲۰۱۰ راهاندازی شد. Azure به ارائهدهندگان خدمات و یا کسبوکارها اجازه میداد که زیرساختهای پردازشی ابری ایجاد کرده و سپس آنها را درقالب سرویسهایی به کاربران ارائه دهند. مایکروسافت در سال ۲۰۱۱، سرویس Office ۳۶۵ را که یک نسخه ابری از مجموعه نرمافزارهای آفیس (ورد، اکسل، پاورپوینت، Outlook و OneNote) بود، ارائه کرد تا در این زمینه نیز نمایندهای جهت رقابت با Google Docs داشته باشد.
این مطلب را نیز بخوانید: مروری بر تاریخچه ایکس باکس؛ از مانور در زمینه بازیهای آنلاین تا گیم پس
در سال ۲۰۱۱ مایکروسافت شرکت ارتباطات صوتی اینترنتی Skype را به مبلغ ۸.۵ میلیارد دلار خریداری کرد. این خرید تا به آن زمان بزرگترین خرید تاریخ ردموندیها بود. در ادامه اسکایپ به ایکسباکس، Outlook و گوشیهای ویندوزی نیز اضافه شد. این خرید باعث شد تا مایکروسافت به رقیبی جدید برای سرویس چت ویدیویی FaceTime اپل و سرویس ارتباط اینترنتی Voice گوگل تبدیل شود. در سال ۲۰۱۶ نیز شبکه اجتماعی کاریابی LinkedIn به مبلغ ۲۶.۲ میلیارد دلار توسط ردموندیها خریداری شد.
مایکروسافت پس از بیل گیتس
بخشی مهمی از تاریخچه مایکروسافت به زمان بیل گیتس مربوط میشود. در سال ۲۰۰۰، بیل گیتس سمت مدیرعاملی را به استیو بالمر (Steve Ballmer) واگذار کرد. گیتس بالمر را در زمان تحصیل کوتاه خود در هاروارد (در دهه ۱۹۷۰) ملاقات کرده بود. وی در سال ۲۰۰۶ پست معمار ارشد نرمافزار را به ری اوزی (Ray Ozzie) واگذار کرد. اوزی در دهه ۱۹۹۰ در شرکت Lotus Notes، توسعهدهنده ارشد پکیج شبکههای کامپیوتری بود. گیتس در سال ۲۰۰۸، مدیریت امور روزمره مایکروسافت را به بالمر، اوزی و سایر مدیران دیگر واگذار کرد، اما همچنان بهعنوان رئیس هیئت مدیره در این شرکت باقی ماند. اوزی در سال ۲۰۱۰ کنار رفت و مدیر اجرایی باسابقه این شرکت یعتی ساتیا نادلا (Satya Nadella) نیز در سال ۲۰۱۴، جایگزین استیو بالمر در سمت مدیرعاملی شد.
افراد بسیاری در صنعت فناوری با بیم و امید به قضیه جدایی گیتس از مایکروسافت نگاه میکردند و میخواستند بدانند که این شرکت پس از وی، به کجا خواهد رسید. دیدهایم که این شرکت همچنان توانسته که جایگاه خود در بین مشتریان خرد و سازمانی را حفظ کند و در زمینههایی همانند سیستمعاملها، نرمافزارها و سرویسهای بازی آنلاین، حرفهای زیادی برای گفتن داشته باشد. این شرکت در سال ۲۰۱۲، تبلتهای Surface را معرفی کرد که نوعی تبلت هیبرید بودند و برای اولین بار نیز سختافزار آنها توسط خود مایکروسافت طراحی شده بود. مایکروسافت تقریبا در تمامی زمینههای صنعت فناوری اطلاعات، محصولات و اپلیکیشنهای بسیار خوبی را ارائه کرده است. بخش اعظم سود این شرکت از طریق خدمات شرکتی آن تأمین میشود؛ جایی که مایکروسافت با محصولات خود، در آن استانداردگذاری میکند. با این اوصاف مدیریت مایکروسافت این حقیقت را دریافته که روزبهروز مرزهای بین رایانش شخصی و شرکتی در حال کمرنگتر شدن هستند و بنابراین این شرکت نیز باید توجه خاصی را به بخش رایانش شخصی اختصاص دهد.
قبول کنیم که مایکروسافت از بیست سال پیش تا الان پیشرفتی نکرد. تنها دلیل ماندگار بودنش بنظرم اینه که رقبای قدری نداشت
مایکروسافت در کنار گوگول بزرگترین برند های قرن ۲۱ هستند بی شک
شرکت بدی نیست اما تو یک سطح مونده، خواست وارد بازار گوشی هوشمند و تبلت و لپتاپ بشه ولی ناامید کننده بوده همیشه