اوپنایآی بهتازگی با یک دور بزرگ فروش سهام به سرمایهگذاران، ارزشگذاری روی کاغذ خود را تا حدود ۵۰۰ میلیارد دلار بالا برد — رقمی که آن را از اسپیسایکس عبور داده و این شرکت را در سطح ثروتمندترینهای دنیای فناوری قرار داده است. اما پشت این عدد بزرگ چه داستانی نهفته است و چرا باید به آن توجه کنیم؟
چطور اوپنایآی به ۵۰۰ میلیارد دلار رسید؟
بر اساس گزارش بلومبرگ، اوپنایآی معاملهای را تکمیل کرده که در آن کارکنان فعلی و سابق شرکت حدود ۶.۶ میلیارد دلار از سهام خود را به گروهی از سرمایهگذاران فروختهاند؛ سرمایهگذارانی مثل Thrive Capital، سافتبانک و T. Rowe Price. این معامله ارزشگذاری این شرکت را به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار رساند و اسپیسایکس را با حدود ۴۰۰ میلیارد دلار پایینتر گذاشت.
ستارگیت؛ پروژهای که همهچیز را پیش میبرد
بخشی از این افزایش ارزش به برنامه بلندپروازانه اوپنایآی برای ساخت ظرفیت محاسباتی عظیم بازمیگردد: پروژهای چهار ساله به نام «ستارگیت» با بودجهای که اهدافش را تا ۵۰۰ میلیارد دلار در طول زمان نشان میدهد. هدف، ساخت دیتاسنترها در نقاط مختلف آمریکا با همکاریهایی مثل اوراکل و سافتبانک است. طبق اعلام شرکت، فقط مراکز جدید ستارگیت ظرف چند سال آینده نزدیک به ۷ گیگاوات ظرفیت برنامهریزیشده و بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری را پوشش خواهند داد.
«هوش مصنوعی فقط وقتی وعدهاش را تحقق میبخشد که ما توان محاسباتی لازم را بسازیم،» سام آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، در بیانیهای درباره سایتهای جدید گفته است. در وبلاگ شخصیاش هم هشدار داده که اگر صنعت نتواند به ۱۰ گیگاوات محاسبات برسد، باید درباره اولویتبندی کاربردهای مختلف هوش مصنوعی تصمیمگیری شود.
تأمین قطعات و شریکهای بزرگ
اوپنایآی قراردادهایی با شرکتهایی مثل انویدیا، سامسونگ و SK Hynix امضا کرده تا تأمین چیپهای مورد نیاز مراکز داده را تضمین کند. انویدیا اعلام کرده که خودش تا سقف ۱۰۰ میلیارد دلار در این شرکت سرمایهگذاری خواهد کرد — رقمی که نشان میدهد بازیگران سختافزاری هم برای فراهم کردن زیرساخت آمادهاند.
جنجال با ایلان ماسک؛ از بنیانگذار تا رقابتکننده
این رشد ارزشگذاری در حالی است که رابطه اوپنایآی با ایلان ماسک، یکی از بنیانگذاران اولیه، پس از سالها دچار تیرگی شده است. ماسک هفتهها پیش به عنوان نخستین فردی شناخته شد که ثروتی حدود ۵۰۰ میلیارد دلار داشت؛ هرچند این رقم بعداً تغییر کرد. اختلاف میان ماسک و سام آلتمن علنی و پرتنش است: ماسک دعوایی حقوقی برای متهمکردن آلتمن و شرکت به تقلب مطرح کرده و میگوید او اوپنایآی را برای تبدیل شدن به یک آزمایشگاه غیرانتفاعی و بهصورت شفاف تأمین مالی کرده، اما بعدها ساختاری سودمحور و پنهانی ایجاد شده که منابع و استعدادها را به سمت منافع مالی سوق داده است.
با وجود ارزش کلان شرکت، دارایی شخصی آلتمن طبق برآورد فوربز هنوز نزدیک به ۲۰ میلیون دلار است — یادآوریای از اینکه افزایش ارزش شرکت لزوماً به میلیاردر شدن سریع مدیران اجرایی منتهی نمیشود.
چرا این خبر برای خواننده عادی اهمیت دارد؟
چند دلیل ساده وجود دارد: اول، سرمایهگذاری عظیم در زیرساختهای محاسباتی یعنی سرویسها و محصولاتی که بهسرعت در زندگی روزمره وارد خواهند شد (از دستیارهای هوشمند تا ابزارهای خلق محتوا). دوم، رقابت میان بازیگران بزرگ فناوری سرنوشت دسترسی، هزینه و شفافیت خدمات هوش مصنوعی را شکل میدهد. و سوم، تنشهای مدیریتی و حقوقی میتواند مسیر رشد فناوری را هم تغییر دهد — بهخصوص وقتی بازیگران کلان مثل ماسک و شرکتهای سرمایهگذاری بزرگ درگیر باشند.
در نهایت اوپنایآی اکنون روی کاغذ از اسپیسایکس جلو زده و با پروژههای بزرگ و قراردادهای تأمینکننده، خود را برای دورهای پرشتاب آماده میکند. اما همانطور که تاریخ نشان داده، جلوههای بیرونیِ ارزشگذاری همیشه نبض عملکرد و تأثیر واقعی را نشان نمیدهند؛ باید منتظر ماند و دید سرمایهها و فناوریها چه تغییری در تجربه دیجیتال ما ایجاد خواهند کرد.
