برای سالها، بزرگترین مانع رشد هوش مصنوعی و پردازشهای مبتنی بر بلاکچین، کمبود GPU و شتابدهندههای قدرتمند بود. اما به گفته ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، این دوره به پایان رسیده است. او در گفتگو با سم آلتمان از OpenAI در پادکست Bg2 اعلام کرد که مایکروسافت دیگر با محدودیت تأمین چیپ و کارت گرافیک روبهرو نیست؛ مانع اصلی اکنون تأمین برق و زیرساخت انرژی است.
نادلا توضیح میدهد که مایکروسافت در حال حاضر شتابدهندهها و GPUهایی در انبار دارد که به دلیل نبود ظرفیت الکتریکی کافی حتی امکان روشن شدن ندارند. به بیان او، شما میتوانید «انبوهی از چیپها را در انبار» نگه دارید، اما تا زمانی که دیتاسنتری کاملاً متصل به شبکه برق و دارای ظرفیت پایدار نداشته باشید، این سختافزار عملاً بلااستفاده است. اکنون تمرکز از رقابت برای خرید GPUهای انویدیا به یافتن دیتاسنترهای آماده (warm shells) با دسترسی مطمئن به شبکه برق منتقل شده است.
چرخش بزرگ در صنعت هوش مصنوعی و زیرساخت ابری
تنها ۱۲ تا ۲۴ ماه پیش، تیتر اکثر خبرها درباره کمبود GPU، صفهای چندساله برای دریافت شتابدهندههای انویدیا و محدودیت ظرفیت برای اجرای مدلهای هوش مصنوعی مولد و شبکههای عصبی عمیق بود. امروز اما عامل محدودکننده، نه سیلیکون، بلکه شبکههای برق محلی، فرایندهای طولانی اخذ مجوز و حجم عظیم انرژی موردنیاز برای راهاندازی خوشههای مدرن AI در مقیاس ابری است.
برخی از دیتاسنترهای هایپراسکیل جدید که برای میزبانی مدلهای زبانی بزرگ (LLM)، پردازش تراکنشهای بلاکچین، و اجرای نودهای اعتبارسنجی طراحی شدهاند، به اندازه یک شهر کوچک برق مصرف میکنند. در عین حال، منحنی تقاضا برای توان پردازشی و مصرف انرژی همچنان صعودی است و نشانی از توقف ندارد.
راهبردهای تازه برای غولهای ابری و کریپتو
قراردادهای بلندمدت خرید برق
این واقعیت جدید، مایکروسافت، آمازون، گوگل و دیگر ارائهدهندگان خدمات ابری و حتی شرکتهای فعال در حوزه استخراج ارز دیجیتال را به سمت استراتژیهای کاملاً تازه سوق داده است. آنها به سراغ قراردادهای بلندمدت خرید برق (PPA) میروند تا دسترسی پایدار و قابل پیشبینی به انرژی را برای سالها و حتی دههها تضمین کنند؛ موضوعی که برای دیتاسنترهای میزبانی صرافیهای رمزارز، پلتفرمهای DeFi، و سرویسهای Web3 نیز حیاتی است.
تولید انرژی در محل و رآکتورهای هستهای کوچک
علاوه بر این، غولهای فناوری در حال بررسی گزینههایی مانند تولید برق در محل با استفاده از منابع تجدیدپذیر، گاز طبیعی و حتی سرمایهگذاری در رآکتورهای هستهای ماژولار کوچک (SMR) هستند تا ظرفیت آینده موردنیاز برای محاسبات هوش مصنوعی و پردازش تراکنشهای بلاکچین را از هماکنون قفل کنند. رقابت دیگر فقط بر سر تعداد چیپ و GPU نیست؛ بلکه بر سر مگاواتهایی است که امکان روشن نگهداشتن این سختافزار را فراهم میکند.
زیرساخت فیزیکی؛ مرز جدید انقلاب دیجیتال
پیام نادلا یک حقیقت گستردهتر را برای کل اکوسیستم هوش مصنوعی، بلاکچین و رمزارز آشکار میکند: زیرساخت فیزیکی عصر دیجیتال، به سقفهای سخت خود نزدیک میشود. از این پس، نقش سرمایهگذاران زیرساختی، نهادهای تنظیمگر، سیاستگذاران حوزه انرژی و شرکتهای تأمین برق، در رشد نسل بعدی پلتفرمهای هوش مصنوعی، صرافیهای غیرمتمرکز، شبکههای لایه ۲ و پروتکلهای DeFi به اندازه طراحان چیپ و معماران پردازندههای گرافیکی اهمیت خواهد داشت.
برای سرمایهگذاران کریپتو و فعالان بازار، این تغییر پارادایم یک سیگنال کلیدی است: ارزشگذاری پروژههایی که روی بهینهسازی مصرف انرژی، کارایی دیتاسنترها، و الگوریتمهای کممصرف تمرکز دارند، میتواند در موج بعدی رشد بازار افزایش یابد. از سوی دیگر، شهرها و کشورهایی که زیرساخت برق پایدار، قوانین شفاف و فرایندهای سریع اعطای مجوز دارند، شانس بیشتری برای جذب دیتاسنترهای بلاکچین، فارمهای ماینینگ قانونمند و خوشههای عظیم AI خواهند داشت.
به تعبیر مدیرعامل مایکروسافت، «جنگ GPU» عملاً به پایان رسیده است. آنچه اکنون آغاز شده، نبردی سرنوشتساز برای دسترسی به برق پایدار، مقیاسپذیر و قابلاعتماد است؛ نبردی که آینده هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و صنعت ارزهای دیجیتال تا حد زیادی به نتیجه آن گره خورده است.
