الیاس حضرتی، رئیس شورای اطلاعرسانی دولت، خبر داده که دولت در تلاش است تا ظرف یک ماه آینده فیلتر یک پلتفرم دیگر را بردارد. این اعلامیه در حاشیه جلسه هیأت دولت و در چارچوب پیگیری وعدههای اعلامشده درباره رفع فیلترینگ مطرح شد و نشان میدهد روندی متفاوت از وضعیت فعلی در حال شکلگیری است.
موانع و امیدها برای رفع فیلترینگ
حضرتی اشاره کرد که رفع فیلترینگ از روز اول یکی از شعارها و برنامههای اصلی دولت مسعود پزشکیان بوده و برای پیشبرد این هدف جلسات متعددی با شورای عالی فضای مجازی برگزار شده است. او پرسشی کلیدی را به میان کشید: «یک نفر توضیح دهد که فلسفه فیلترینگ چیست؟ آیا باعث شده مردم کمتر استفاده کنند؟» این پرسش نشان میدهد که بخشی از مباحث حول اثربخشی سیاستهای فیلتر معطوف به نتایج عملی و رفتار کاربران است.
5
مشکلات ناشی از فیلترشکن و زیرساخت
رئیس شورای اطلاعرسانی دولت تأکید کرد که تقریباً ۸۰ درصد مردم روی دستگاههای خود فیلترشکن نصب کردهاند. این گستردگی استفاده از فیلترشکنها، علاوه بر مخاطرات امنیتی برای کاربران، به گفته او اختلالات جدی در زیرساختهای مخابراتی کشور ایجاد کرده و «هزاران عیب دیگر» به دنبال داشته است. به عبارتی، هدف اصلی فیلترینگ که کاهش دسترسی به محتوای خاص است، در عمل ناکارآمد شده است.
- افزایش استفاده از فیلترشکن و ریسکهای امنیتی
- اختلال در شبکههای مخابراتی و کاهش کیفیت خدمات
- تفاوت مواضع در شورای عالی فضای مجازی
با وجود این مسائل، مسیر رفع فیلتر ساده نیست؛ حضرتی به مقاومت برخی اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی اشاره کرد که بر مواضع خود پافشاری میکنند. او توضیح داد که در جلسات، جمعبندیهایی برای رفع برخی موارد مانند دسترسی به واتساپ یا بخشهایی از خدمات گوگل اتخاذ شده و یوتیوب نیز در دانشگاهها و مراکز پژوهشی تا حدودی در دسترس قرار گرفته است، ولی درباره پلتفرمهای دیگر هنوز مخالفتهایی وجود دارد.
حضرتی نسبت به ادامه پیگیریهای رئیسجمهور ابراز امیدواری کرد و گفت که انتظار میرود تا یک ماه آینده «یک قدم مثبت دیگر» در جهت رفع فیلترینگ برداشته شود. این تحرکات میتواند نقطه عطفی در سیاست فضای مجازی باشد، بهویژه اگر همراه با تحلیلهای فنی درباره امنیت شبکه و پیامدهای اجتماعی اتخاذ شود.
در مجموع، موضوع رفع فیلترینگ، ترکیبی از منافع امنیتی، زیرساختی و خواست عمومی است؛ روندی که نیازمند گفتوگوهای فنی و سیاسی مستمر بین نهادهاست تا تصمیمات پایداری اتخاذ شود.
