ژاپن هم به فهرست کشورهایی اضافه شد که اپل در آنها ناچار شده بخشی از دیوارهای اکوسیستم iOS را پایین بیاورد. این شرکت اعلام کرده برای هماهنگی با قانون جدید «رقابت نرمافزار موبایل» ژاپن (MSCA)، تغییراتی را در iOS اعمال میکند؛ تغییراتی که از امروز همزمان با اجرایی شدن مقررات سختگیرانهتر برای اپل و گوگل آغاز میشود. نکته مهم این است که این قابلیتها فعلاً فقط برای کاربران ژاپن فعال خواهد بود و کاربران آمریکا و سایر کشورها آن را نمیبینند.
به گفته اپل، بسته تغییرات iOS 26.2 در ژاپن حول سه محور میچرخد: امکان استفاده از فروشگاههای اپلیکیشن جایگزین، پرداختهای خارج از اپاستور و آزادی بیشتر در انتخاب مرورگر و موتور جستوجوی پیشفرض. اپل همچنین میگوید برای مدیریت ریسکهای امنیتی، با رگولاتورهای ژاپنی روی لایههای حفاظتی تازهای کار کرده است.
فروشگاههای جایگزین میآیند؛ اپل هم «نوتاریزیشن» را میآورد
مهمترین تغییر برای بازار ژاپن، باز شدن مسیر برای مارکتهای شخص ثالث است؛ چیزی که سالها در iOS عملاً غیرممکن یا بسیار محدود بود. اپل برای این فضا سازوکاری با نام Notarization معرفی کرده؛ مجموعهای از تدابیر که شامل فرایند مجوزدهی به اپاستورهای جایگزین و همچنین پروتکلهای مرتبط با امنیت کودکان میشود.
طبق توضیح اپل، مارکتهای ثالث باید یک بررسی امنیتی پایه را پشت سر بگذارند؛ ارزیابیای که ترکیبی از کنترلهای انسانی و خودکار است تا بدافزارها و تهدیدهای مشابه شناسایی و مسدود شوند. با این حال، اپل صریحاً هشدار میدهد «نوتاریزیشن» به گستردگی بررسیهای اپاستور نیست و همچنان اپاستور را «بهترین محل» برای کشف و دانلود اپلیکیشنها از نظر حریم خصوصی و امنیت معرفی میکند.
این تأکید چندان هم عجیب نیست: اپاستور برای اپل فقط یک فروشگاه نرمافزار نیست، یک موتور درآمدی بزرگ است. طبق آمار اعلامشده، اپاستور در سال ۲۰۲۴ مجموعاً ۱.۳ تریلیون دلار فروش ایجاد کرده؛ عددی که نشان میدهد چرا باز شدن اکوسیستم میتواند یکی از باثباتترین جریانهای درآمدی اپل را تحت فشار قرار دهد.
پرداخت بیرون از اپاستور؛ آزادی بیشتر، مسئولیت بیشتر
در iOS 26.2 ژاپن، توسعهدهندگان میتوانند درون اپ خود از پردازشگرهای پرداخت غیر اپلی استفاده کنند یا کاربران را برای خرید به وبسایتهای خارجی هدایت کنند. البته اپها و محتوای مرتبط با کودکان از این امکان مستثنا شدهاند.
اپل در این بخش هم با لحنی هشداردهنده میگوید وقتی پرداخت بیرون از اکوسیستم اپاستور انجام شود، توانایی این شرکت برای بازپرداخت وجه یا پشتیبانی در مواجهه با مشکلات، کلاهبرداری و تقلب کمتر خواهد بود. پیام ضمنی روشن است: کاربر حق انتخاب بیشتری دارد، اما بخشی از پشتوانهای که اپاستور ارائه میداد هم ممکن است کاهش پیدا کند.
انتخاب مرورگر و پیشفرضها؛ وبکیت دیگر تنها گزینه نیست
سومین محور تغییرات به تنظیمات پیشفرض در سیستمعامل برمیگردد. کاربران ژاپن با صفحههای جدید انتخاب مرورگر و موتور جستوجو مواجه میشوند و همچنین میتوانند اپهای پیشفرض برای مسیریابی و حتی فروشگاه اپلیکیشن را مدیریت کنند.
یک نکته مهم برای توسعهدهندگان هم اضافه شده: امکان عرضه مرورگرهایی که از موتورهای جایگزین استفاده میکنند و به WebKit اپل محدود نیستند. اگر این سیاست در آینده به مناطق دیگر هم برسد، میتواند نقشی جدی در رقابت مرورگرها و تجربه وب روی آیفون داشته باشد؛ از سازگاری بهتر با استانداردها گرفته تا تفاوتهای ملموس در عملکرد.
این خبر تنها یک روز بعد از آن منتشر شد که گوگل هم جزئیات تطبیق اندروید با قانون MSCA را اعلام کرد. چون اندروید از ابتدا اکوسیستم بازتری نسبت به iOS داشته، تغییرات گوگل کمتر «زلزلهوار» به نظر میرسند: صفحههای انتخاب مرورگر/جستوجو، گزینههای پرداخت گستردهتر و مقایسههای کنارهم بین پرداخت بیرونی و پرداخت درون پلیاستور.
برای بازار ژاپن، نتیجه هرچه باشد، یک چیز روشن است: رقابت در موبایل دیگر فقط درباره سختافزار و دوربین نیست؛ قوانین ضدانحصار و مقررات رقابتی، حالا مستقیماً روی تجربه روزمره کاربران و درآمد میلیاردی فروشگاههای اپلیکیشن اثر میگذارند.
