در حالی که دود شدن مشوقهای مالیاتی خودروهای برقی میتواند فصل فروش تسلا را تلختر کند، یک روایت عجیب در حال پررنگ شدن است: ظاهراً اسپیسایکس، شرکت فضایی ایلان ماسک، به خرید گسترده سایبرتراکها روی آورده؛ آنقدر زیاد که حتی طرفداران دوآتشه هم میپرسند «این همه پیکاپ برقی دقیقاً کجا قرار است استفاده شود؟»
طبق گزارشی که به نقل از یک منبع داخلی در Electrek منتشر شده، اسپیسایکس بیش از ۱۰۰۰ دستگاه سایبرتراک از تسلا خریده و این عدد ممکن است با گذر زمان به ۲۰۰۰ دستگاه هم برسد. اگر این ارقام دقیق باشد، صحبت از هزینهای بالای ۱۰۰ میلیون دلار برای خرید خودروهایی است که کاربرد مشخصشان برای یک شرکت فضایی، دستکم در این مقیاس، روشن نیست.
همزمان، ویدیویی که در شبکه اجتماعی X (متعلق به ماسک) دستبهدست میشود، ردیفی طولانی از سایبرتراکها را نشان میدهد که بیرون از تأسیسات اسپیسایکس در جنوب تگزاس پارک شدهاند؛ صحنهای که بیشتر شبیه انبار کردن موجودی است تا «ناوگان عملیاتی».
وقتی فروش سایبرتراک نفس کم میآورد
سایبرتراک از همان ابتدا با وعدههای بزرگ معرفی شد؛ ماسک زمانی از تولید و فروش سالانه ۲۵۰ تا ۵۰۰ هزار دستگاه حرف میزد. اما واقعیت بازار فاصله زیادی با آن پیشبینیها دارد. بر اساس دادههای ثبت پلاک، تسلا در آمریکا طی سهماهه سوم تنها ۵۳۸۵ دستگاه سایبرتراک فروخته؛ عددی که گفته میشود نسبت به دوره مشابه سال قبل ۶۲ درصد افت داشته است.
در چنین شرایطی، خرید چند هزار دستگاه توسط یک شرکت «همخانواده» میتواند به شکل غیرمستقیم روی آمار تحویل و فروش اثر بگذارد؛ بهخصوص وقتی نگاهها به عملکرد فصلی و گزارشهای فروش Q4 دوخته شده است. منتقدان میگویند این حرکت بیش از آنکه نیاز عملیاتی باشد، میتواند تلاشی برای «بالا کشیدن اعداد» در پایان یک سال دشوار باشد.
سه مشکل همزمان: افت تقاضا، حاشیهها و رگولاتورها
تسلا فقط با چالش فروش سایبرتراک درگیر نیست. گزارشها نشان میدهد فروش این شرکت در آمریکا در ماه نوامبر به پایینترین سطح نزدیک به چهار سال اخیر رسیده است. حتی عرضه نسخه ارزانتر و سادهشده Model Y هم نتوانسته روند نزولی را برگرداند.
از طرف دیگر، سایبرتراک علاوه بر فروش کم، از نظر کیفیت و طراحی هم زیر ذرهبین بوده: این خودرو تا امروز هشت بار به دلیل ایرادهای گاه جدی فراخوان شده، برد واقعیاش بارها محل بحث بوده و قیمت نهایی آن هم نسبت به وعدههای اولیه بسیار بالاتر از چیزی است که بسیاری انتظار داشتند.
در کنار اینها، فشارهای نظارتی هم افزایش یافته است. طبق گزارشها، کالیفرنیا ممکن است تسلا را به دلیل استفاده گمراهکننده از عنوان Autopilot با محدودیتهای جدی مواجه کند؛ حتی صحبت از تهدید به ممنوعیت ۳۰ روزه فروش خودرو در این ایالت مطرح شده است. منتقدان میگویند با وجود نامگذاریهای بازاریابی، خودروهای تسلا (حداقل نسخههای عمومی) خودران کامل نیستند و راننده باید در هر لحظه آمادگی در دست گرفتن کنترل را داشته باشد.
با این حال، ایلان ماسک همچنان از سایبرتراک دفاع میکند و اخیراً آن را «خودرویی باورنکردنی» و «بهترین محصول تاریخ تسلا» نامیده است. اما سؤال کلیدی برای بازار این است: تسلا تا چه حد واقعاً به ادامه تولید این پیکاپ استیل پایبند میماند؟ بهویژه وقتی ماسک همزمان روی تغییر مسیر شرکت به سمت روباتاکسی و روباتهای انساننما تأکید میکند.
در نهایت، حتی جهش ارزش سهام (حدود ۵۰ درصد رشد در شش ماه اخیر) هم لزوماً به معنای سلامت کسبوکار اصلی نیست؛ چون آنچه در بازار سرمایه برای تسلا قیمتگذاری میشود، اغلب بیشتر از فروش خودرو، به «روایت آینده» وابسته است. و حالا خرید انبوه سایبرتراک توسط اسپیسایکس، به یک قطعه جدید و بحثبرانگیز در همین روایت تبدیل شده است.
