اپل با Vision Pro سراغ آیندهای رفت که خیلیها هنوز برایش آماده نبودند؛ یک «کامپیوتر فضایی» جاهطلبانه که قرار بود کار و سرگرمی را روی چشم شما بیاورد. اما حالا، در حالی که فروش این هدست طبق گزارشها ناامیدکننده بوده، نگاهها به محصول بعدی اپل دوخته شده است: عینکهای هوشمند و در نهایت عینکهای واقعیت افزوده (AR)؛ همان چیزی که گفته میشود تیم کوک بهطور جدی درگیرش است.
Vision Pro؛ ایده بزرگ، بازار کوچک
Vision Pro که در فوریه ۲۰۲۴ ابتدا در آمریکا عرضه شد، با تراشه M2 آمد تا ترکیبی از واقعیت مجازی و واقعیت افزوده را در قالب یک تجربه «محیطی» ارائه کند. کاربر میتوانست هرجا که هست، فضای کاری مجازی بسازد؛ پنجرههای شناور و قابل تغییر اندازه برای اجرای اپهای آیپد داشته باشد؛ فیلم و سریال را روی نمایشگرهای مجازی بزرگ ببیند؛ حتی نمایشگر مک را به یک صفحه عظیم مجازی تبدیل کند.
یکی از ویژگیهای متفاوت آن هم «پرسونا» بود؛ یک بازنمایی سهبعدی دیجیتال از چهره کاربر برای تماسهای ویدیویی FaceTime. ایده جذاب بود، اما سؤال اصلی اینجا بود: چند نفر واقعاً میخواهند هر روز با چنین دستگاهی زندگی کنند؟
با وجود انتشار یک بهروزرسانی سختافزاری در اواخر سال گذشته که گفته میشود از تراشه M5 استفاده میکند، گزارش Financial Times از ادامه فروش ضعیف Vision Pro خبر میدهد. بر اساس برآورد IDC، اپل در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۹۰ هزار دستگاه Vision Pro ارسال کرده و در سهماهه چهارم ۲۰۲۵ تنها ۴۵ هزار دستگاه تحویل داده است. این عدد را کنار مقیاس آیفون بگذارید؛ محصولی که هر فصل دهها میلیون دستگاه از آن وارد بازار میشود (در حد تقریبی ۵۶ تا ۶۰ میلیون واحد در سهماهه چهارم سال مالی ۲۰۲۵). البته اپل مدتی است آمار تعداد آیفونهای فروختهشده را اعلام نمیکند، اما درآمد آیفون را هر فصل گزارش میدهد.
وقتی تولید و تبلیغ هم عقب میکشد
در همین فضای سرد، گزارشها میگویند Luxshare (مونتاژکننده Vision Pro برای اپل) تولید این هدست را در ابتدای سال گذشته متوقف کرده است. از سوی دیگر، دادههای Sensor Tower نشان میدهد اپل در بازارهای کلیدی مثل آمریکا و بریتانیا، هزینه تبلیغات دیجیتال Vision Pro را طی یک سال گذشته حدود ۹۵٪ کاهش داده؛ کاهش شدیدی که معمولاً پیام روشنی دارد: محصول فعلاً اولویت اول نیست.
یک مشکل مهمتر هم به اکوسیستم برمیگردد. وقتی بازار دستگاه کوچک باشد و روند فروش روشن نباشد، توسعهدهندگان هم برای ساخت اپهای اختصاصی ریسک نمیکنند. اپل میگوید Vision Pro حدود ۳۰۰۰ اپ اختصاصی دارد، اما این عدد در مقایسه با سرعت رشد اپهای آیفون در سال اول راهاندازی App Store در ۲۰۰۸، عقبتر به نظر میرسد. نتیجه؟ Vision Pro حداقل تا اینجا نتوانسته «موج بعدی» اپل باشد.
عینک هوشمند اپل؛ سبکتر، روزمرهتر، نزدیکتر
بازار همزمان در حال تغییر جهت است. گزارش Counterpoint از افت ۱۴٪ ارسال هدستهای VR در نیمه اول ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل میگوید؛ در حالی که هدستهای Quest متا در همین بازه ۸۰٪ سهم بازار را گرفتهاند، خودِ متا بخشی از تمرکز بازاریابی و تحقیقوتوسعه را به سمت عینکهای هوشمند Ray-Ban Meta و قابلیتهای هوش مصنوعی برده است.
طبق گزارشها، اپل هم بخشی از تیم و دانش Vision Pro را به پروژه عینکهای هوشمند منتقل کرده است. سناریوی محتمل این است که اپل اواخر امسال یا اوایل سال آینده یک عینک هوشمند معرفی کند تا مستقیماً با Ray-Ban Meta رقابت کند؛ محصولی که به جای «نمایشگر روی چشم»، روی کاربردهای سریع و روزمره تمرکز دارد.
- استفاده از دوربینهای داخلی برای دیدن آنچه کاربر میبیند
- کمک Siri برای ترجمه نوشتهها و تابلوها، پخش موسیقی و پاسخ به تماسها
- ثبت عکس و ویدیو، و کمک به مسیریابی با اتکا به دستیار صوتی
- بدون نمایشگر داخلی؛ تکیه بر صفحه آیفون برای دیدن جزئیات
نبود نمایشگر، یک عقبگرد نیست؛ یک تصمیم طراحی است. این یعنی وزن کمتر، راحتی بیشتر و باتری بهتر—چیزی که میتواند «تمامروز» همراه شما باشد، نه فقط در یک سناریوی خاص.
وسواس واقعی تیم کوک: عینک AR که شاید آیفون را به چالش بکشد
اما محصولی که گفته میشود تیم کوک واقعاً روی آن حساس است، «عینک واقعیت افزوده اپل» است؛ همان AR Glasses که احتمالاً زودتر از ۲۰۲۸ به شکل جدی آماده عرضه نمیشود. عینک AR با نمایشگر واقعی، اشیای دیجیتال را روی تصویر دنیای واقعی سوار میکند؛ یعنی همان تعریف کلاسیک واقعیت افزوده. در چنین دستگاهی، حضور یک تراشه قدرتمند سری M هم منطقی است تا رندرینگ، پردازش تصویر و تعاملات لحظهای با کمترین تأخیر انجام شود.
اگر اپل بتواند عینک AR را با طراحی روزمره، نرمافزار پخته و یکپارچگی سختافزار-نرمافزار عرضه کند، این محصول میتواند «چیز بزرگ بعدی» اپل باشد؛ حتی در حدی که در بلندمدت نقش آیفون را کمرنگ کند. البته این «اگر» بسیار بزرگ است.
مارک گرمن از بلومبرگ حدود یک سال قبل گفته بود عینک AR اپل دستکم سه سال فاصله دارد. تحلیل او یک نکته تاریخی هم داشت: اپل ممکن است دوباره سراغ «کتاب بازی استیو جابز» برود—صبر کند دیگران اول وارد بازار شوند، بعد نسخه اپلی را با طراحی بهتر و تجربه نرمافزاری-سختافزاری یکدست عرضه کند.
اپل این کار را در ۲۰۰۷ با آیفون انجام داد و بازار گوشی هوشمند را زیر و رو کرد. حالا هم ممکن است تیم کوک در کوپرتینو منتظر همان لحظه باشد؛ لحظهای که بازار عینکهای AR به حد کافی بالغ شده و اپل بتواند ضربه نهایی را بزند. فقط باید پذیرفت که این آینده، احتمالاً چند سال دیگر از راه میرسد.
