طرح جدید کالابرگ الکترونیکی با هدف حفظ قدرت خرید خانوارهای ایرانی آغاز شده و طبق اعلام وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعتبار چهار میلیون تومانی برای هر نفر در حساب سرپرستان خانواده شارژ شده است. این طرح حدود ۸۰ میلیون نفر را شامل میشود و در صورت افزایش قیمت کالاهای اساسی، مبلغ کالابرگ نیز افزایش خواهد یافت.
کالابرگ الکترونیکی دوباره به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل شده است. در حالی که فشار تورمی بر هزینههای خوراکی و کالاهای اساسی بالا رفته، دولت اعلام کرده که طرح جدید کالابرگ را به صورت گسترده و با پوشش حدود ۹۰ درصد جمعیت کشور اجرا میکند.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در گفتوگوی ویژه خبری توضیح داد که این بار سازوکار پرداخت یارانه تغییر کرده و یارانه به جای اینکه به واردکننده و تولیدکننده برسد، به صورت مستقیم به مصرفکننده داده میشود. به این ترتیب هر نفر ماهانه یک میلیون تومان اعتبار دریافت میکند و چهار دوره این اعتبار، معادل چهار میلیون تومان، هم اکنون در حساب مشمولان ذخیره شده است.
هدف اصلی طرح، حفظ قدرت خرید کالاهای اساسی
به گفته وزیر رفاه، فلسفه اصلی کالابرگ این است که ارتباطی مستقیم میان قیمت کالاهای اساسی و میزان حمایت دولت برقرار شود. در طرحهای گذشته، یارانه نقدی با گذشت زمان و افزایش قیمتها عملا ارزش خود را از دست میداد. اما در کالابرگ جدید، اگر قیمت کالاهای اساسی یا نرخ ارز افزایش پیدا کند، اعتبار کالابرگ نیز به تناسب آن افزایش مییابد.
این سیاست در واقع انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن است. به جای آنکه دولت به واردات یا تولید یارانه بدهد، اعتبار مستقیما به خانوار پرداخت میشود تا خرید کالاهای ضروری تضمین شود.
چه تعداد مشمول کالابرگ میشوند
بر اساس توضیحات وزیر تعاون، تا این لحظه حساب ۷۰ میلیون نفر شارژ شده و این رقم به تدریج به حدود ۸۰ میلیون نفر خواهد رسید. افرادی که در دهک دهم و دارای درآمد بالا هستند، از این طرح کنار گذاشته شدهاند. با این حال، عملا حدود ۹۰ درصد جامعه تحت پوشش قرار میگیرند.
کارمندان دولت و بازنشستگان نیز مشمول کالابرگ هستند و دریافت این اعتبار ربطی به وضعیت اشتغال یا حقوقبگیری ندارد. ملاک اصلی، قرار داشتن خانوار در دهکهای مشمول یارانه نقدی است.
مبلغ کالابرگ چقدر است
در طرح جدید، برای هر نفر ماهانه یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ در نظر گرفته شده است. دولت چهار نوبت از این اعتبار را به صورت یکجا شارژ کرده که در مجموع چهار میلیون تومان میشود. این مبلغ در حساب خانوار باقی میماند و تنها برای خرید کالاهای اساسی از فروشگاههای طرف قرارداد قابل استفاده است.
نکته مهم این است که این مبلغ ثابت نخواهد بود. اگر قیمت کالاهای اساسی افزایش پیدا کند، اعتبار کالابرگ هم رشد خواهد کرد تا قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا نکند.
کالابرگ در کدام فروشگاهها قابل استفاده است
طبق اعلام وزارت رفاه، در حال حاضر بیش از ۲۶۰ هزار فروشگاه و مرکز صنفی در سراسر کشور امکان خرید با کالابرگ را فراهم کردهاند. توافقهایی نیز انجام شده تا تعداد این مراکز بیشتر شود و حتی فروشگاههای سیار هم به طرح اضافه شوند.
خانوارها میتوانند در زمان خرید، بدون پرداخت نقدی، کالاهای اساسی مورد نیاز خود را دریافت کنند و مبلغ از اعتبار کالابرگ کسر میشود. این روش شبیه کارت خرید اعتباری عمل میکند، اما اختصاصا برای کالاهای ضروری است.
از چه زمانی امکان استفاده از کالابرگ وجود دارد
بر اساس برنامه اعلام شده، شارژ اعتبار انجام شده و از هفته آینده، خانوارها طبق جدول زمانبندی شده میتوانند به فروشگاههای طرف قرارداد مراجعه کنند. اعتبار کالابرگ در حساب باقی میماند و سرپرستان خانوار میتوانند به تدریج از آن استفاده کنند.
تفاوت کالابرگ با یارانه نقدی
یکی از مهمترین دغدغههای مردم، تجربه گذشته یارانه نقدی و کاهش تدریجی ارزش آن بوده است. وزیر تعاون تاکید کرده که این بار مدل حمایت متفاوت است. یارانه فقط یک مبلغ ثابت نیست، بلکه مستقیما به کالاهای اساسی وابسته است.
به بیان ساده، اگر برنج، روغن یا مرغ گرانتر شود، دولت اعتبار کالابرگ را افزایش میدهد تا خانوار بتواند مقدار قبلی خرید خود را حفظ کند. تمرکز طرح روی معیشت و امنیت غذایی است و قصد دارد اثر تورم روی سفره خانوار را کمتر کند.
چرا دولت به سراغ کالابرگ رفت
بر اساس توضیحات ارائه شده، دولت مدتهاست در حال بررسی نحوه انتقال یارانهها از ابتدای زنجیره به انتهای آن است. تجربه نشان داده بود که پرداخت یارانه به واردکننده، لزوما باعث کاهش قیمت برای مصرفکننده نمیشود. در بسیاری از موارد، کالا با قیمت جهانی به دست مردم میرسید و یارانه عملا در مسیرهای دیگر مستهلک میشد.
کالابرگ تلاش دارد این مسیر را کوتاه و شفاف کند. یارانه مستقیم به خانواده پرداخت میشود و خرید کالاهای اساسی با آن تضمین خواهد شد.
آیا امکان ثبت نام جدید وجود دارد
به صورت کلی، همه کسانی که یارانه نقدی دریافت میکردند به شکل خودکار مشمول کالابرگ هستند. کسانی که در دهک دهم قرار ندارند و یارانهشان قطع نشده، نیاز به ثبت نام مجدد ندارند. البته وزارت رفاه تاکید کرده که برخی از گروههایی که قبلا یارانه نمیگرفتند، در صورت احراز شرایط میتوانند بررسی و اضافه شوند.
پاسخ به پرسشهای پرتکرار درباره کالابرگ
کالابرگ برای چه کالاهایی است
این اعتبار فقط برای خرید کالاهای اساسی قابل استفاده است. فهرست دقیق کالاها توسط وزارت رفاه و وزارت جهاد کشاورزی تعیین میشود و در فروشگاههای طرف قرارداد قابل مشاهده خواهد بود.
مانده کالابرگ میسوزد
اعتبار کالابرگ شبیه کارت خرید است. در حال حاضر، اعتبار به صورت دورهای شارژ میشود و اطلاعرسانی در مورد زمان انقضا توسط دولت انجام خواهد شد. سیاست کلی این است که خانوار فرصت کافی برای استفاده داشته باشد.
آیا میتوان کالابرگ را نقد کرد
کالابرگ برای خرید مستقیم کالا طراحی شده و امکان تبدیل آن به پول نقد وجود ندارد. هدف طرح این است که هزینههای خوراکی و اساسی خانوار تضمین شود.
دهک دهم چگونه تشخیص داده میشود
دهکبندی بر اساس اطلاعات مالی، درآمدی و دارایی خانوار انجام میشود. کسانی که به دهکبندی اعتراض دارند، میتوانند از طریق سامانههای مربوط اعتراض خود را ثبت کنند.