رابطه مایکروسافت و OpenAI گاهی پرتنش توصیف میشود، اما وقتی پای پول وسط باشد، داستان رنگ دیگری میگیرد. در حالی که درآمد OpenAI با سرعتی کمسابقه رشد میکند، مایکروسافت بهعنوان یکی از سرمایهگذاران اصلی این شرکت، در تازهترین گزارش مالیاش نشان داد که این موجِ هوش مصنوعی چقدر برایش سودآور بوده است.
مایکروسافت در گزارش درآمدهای سهماهه اخیر اعلام کرد درآمد خالصش به لطف سرمایهگذاری در OpenAI، به میزان ۷.۶ میلیارد دلار افزایش یافته است؛ عددی که بهتنهایی میتواند توجه هر تحلیلگر والاستریتی را جلب کند.
بر اساس گزارشها، OpenAI توافقی دارد که حدود ۲۰٪ سهم از درآمد را با مایکروسافت تقسیم میکند؛ هرچند هیچکدام از دو شرکت این رقم را بهصورت رسمی تأیید نکردهاند. مایکروسافت تاکنون بیش از ۱۳ میلیارد دلار در این آزمایشگاه هوش مصنوعی سرمایهگذاری کرده و طبق گزارش بلومبرگ، OpenAI در حال بررسی جذب سرمایه جدید با ارزشگذاری بین ۷۵۰ تا ۸۳۰ میلیارد دلار است؛ بازهای که اگر محقق شود، قواعد بازی در بازار شرکتهای AI را دوباره تعریف میکند.
نکته مهم دیگر به تغییرات ساختاری OpenAI برمیگردد. این شرکت در ماه سپتامبر پس از تبدیل شدن به یک Public Benefit Corporation (شرکت با مأموریت منفعت عمومی)، بخشی از شروط همکاری با مایکروسافت را بازنگری کرد.
وقتی Azure برنده اصلی میشود
در چارچوب توافق بازنگریشده، OpenAI متعهد شده ۲۵۰ میلیارد دلار دیگر خدمات Azure خریداری کند. این تعهد در دفاتر مالی مایکروسافت تحت عنوان Commercial Remaining Performance Obligations ثبت میشود؛ یعنی قراردادهایی که منعقد شدهاند اما هنوز پرداخت کامل آنها انجام نشده است.
مایکروسافت میگوید این تعهدات از ۳۹۲ میلیارد دلار در سهماهه قبل، به ۶۲۵ میلیارد دلار جهش کرده و نکته جالبتر اینکه ۴۵٪ از این رقم به OpenAI مربوط است. برای Azure، چنین قراردادی یعنی یک صف طولانی از درآمدهای آینده؛ همان چیزی که سرمایهگذاران دوست دارند ببینند.
Anthropic هم وارد بازی شد؛ اما هزینهها هم سر به فلک کشید
در گزارش سهماهه، نام Anthropic هم بهعنوان عامل تقویت «درآمدهای مورد انتظار آینده» مطرح شد. مایکروسافت اعلام کرد «Commercial Bookings» یا همان ثبت قراردادهای تجاریاش ۲۳۰٪ رشد کرده است. در ماه نوامبر نیز این شرکت از سرمایهگذاری ۵ میلیارد دلاری در Anthropic خبر داد؛ شرکتی که به گفته مایکروسافت، برای ۳۰ میلیارد دلار ظرفیت محاسباتی Azure ثبتنام کرده و حتی قصد خرید بیشتر در آینده را هم دارد.
اما این سکه یک روی دیگر هم دارد: هزینههای سنگین برای تغذیه ماشین هوش مصنوعی. مایکروسافت در همین سهماهه ۳۷.۵ میلیارد دلار هزینه سرمایهای (CapEx) انجام داده که حدود دو سوم آن صرف داراییهای «کوتاهعمر» شده؛ عمدتاً GPU و CPUهایی که برای زیرساخت ابری Azure و سرویسدهی به مدلهای هوش مصنوعی لازماند. در عمل، هر چتبات و هر مدل مولد، پشت صحنهای از فلز، برق و تراشه دارد.
از نظر عملکرد کلی، مایکروسافت درآمد ۸۱.۳ میلیارد دلاری را گزارش کرد؛ رقمی بالاتر از پیشبینی تحلیلگران والاستریت (حدود ۸۰.۲۷ میلیارد دلار) و معادل ۱۷٪ رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل. همچنین درآمد Microsoft Cloud برای نخستین بار در یک فصل به ۵۰ میلیارد دلار رسید؛ نشانهای واضح از اینکه آینده کوتاهمدت این شرکت، بیش از هر زمان دیگری با ابر و هوش مصنوعی گره خورده است.
در بیشتر واحدهای تجاری، رشد دو رقمی ثبت شده؛ با این دو استثنا: دستگاههای ویندوز تنها ۱٪ رشد داشتند (تقریباً ثابت) و بخش محتوا و خدمات Xbox با ۵٪ کاهش روبهرو شد. پیام کلی اما روشن است: موتور جدید مایکروسافت، Azure و اکوسیستم هوش مصنوعی است؛ و سرمایهگذاری در OpenAI فعلاً یکی از پرسر و صداترین برگهای برنده این بازی محسوب میشود.
