یک تصویر ساده، اما حامل حرفهای بزرگ. این تصاویر اولیه از ماهواره «پایا» نه تنها نشاندهنده کارکرد تجهیزات تصویربرداری است، بلکه نمایی از جهتی تازه در صنعت فضایی ایران را پیش چشم میگذارد.
حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در توضیح آخرین دستاوردها از تثبیت ماهوارهبر سیمرغ و موفقیت تستهای مداری ماهواره پایا خبر داد. این بیانیه، واکنش زنجیرهای در شبکه صنعتی و دانشگاهی ایجاد کرده است؛ چرا که حالا توانمندی تزریق ماهوارههای ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرمی به مدارهای پایین زمین به اثبات رسیده است.
توانایی قرار دادن ماهوارههای ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلوگرمی در مدارهای ارتفاع پایین، دروازهای است به سوی منظومههای سنجشی و مخابراتی بومی.
یادتان هست پرتاب «ناهید ۲» در مردادماه؟ سالاریه آن را اولین ماهواره مخابراتی بومی خواند که میتواند شبکه ارتباطی مناطق دورافتاده، مسیرهای کشتیرانی و خطوط هوایی را پشتیبانی کند. ارتباطات، پیششرط توسعهاند؛ و ماهوارهها امروز بخشی اساسی از زیرساخت ارتباطی کشور محسوب میشوند.
اما موضوع فقط یک ماهواره نیست. رقابت سازنده میان بخشهای مختلف — خصوصی، دانشگاهی و حاکمیتی — شکل گرفته است. نمونه مشخص این تنوع، برنامه سهگانه دیماه است؛ پرتابهای ظفر ۲، کوثر و پایا که هر یک نمایندهای از یک گروه هستند. این ترکیب، همافزایی و کارآیی را افزایش میدهد و نشان میدهد حرکت به سمت تقویت بخش خصوصی در دستور کار قرار دارد.
پایگاه چابهار؛ درگاه پرتاب به مدارهای خورشیدآهنگ
موقعیت جغرافیایی پایگاه چابهار، آن را به تنها مسیر عملی برای دستیابی به مدارهای خورشیدآهنگ با پرتابگرهای بومی تبدیل کرده است. سالاریه از اتمام فاز نخست این پایگاه خبر داد و گفت با تکمیل بخشهای جزئی باقیمانده، اولین پرتاب از چابهار بهزودی انجام و مرکز رسما افتتاح خواهد شد.
مدارهای خورشیدآهنگ اهمیت خاصی دارند؛ زیرا ماهوارهها در ارتفاعات مشخصی قرار میگیرند که شرایط پایدار نور خورشید و تکرارپذیری تصاویر را فراهم میکند — نکتهای حیاتی برای ماموریتهای تصویربرداری و سنجش از دور.
در کنار پروژههای تصویربرداری و مخابراتی، رئیس سازمان فضایی به پیشرفت منظومه ماهوارهای باریکباند «شهید سلیمانی» اشاره کرد و گفت نمونه نهایی با ابعاد واقعی ساخته شده و پرتابهای اصلی آن از سال آینده آغاز میشود. این مجموعه میتواند ظرفیت تبادل دادههای کمپهنای باند را در کشور افزایش دهد.
تستهای مداری معمولا ۲ تا ۳ ماه طول میکشد، اما پایا بعد از حدود یک ماه بخش عمدهای از آزمونهای عملکردی زیربسامانهها را پشت سر گذاشت و اولین تصاویر ارسالی آن اکنون منتشر شدهاند. این پیشرفت سریع، نشانه بلوغ در طراحی، ساخت و آزمون سامانههاست.
آینده چه خواهد گفت؟ اگر مسیر فعلی با همین سرعت و کیفیت ادامه یابد، نه فقط شاهد افزایش تعداد پرتابها خواهیم بود، بلکه شبکهای از ماهوارههای همافزا شکل خواهد گرفت که توانمندیهای نظارتی، مخابراتی و علمی کشور را دگرگون میکند.
تصاویر پایا آغاز فصل جدیدیاند؛ فصلی که در آن زمین و آسمان بیشتر از قبل با هم حرف خواهند زد.
