اگر یک گوشی باشد که بتواند بوی «دوران طلایی موبایل» را زنده کند، نوکیا N8 همان است؛ همان بدنه محکم، همان دوربین جسور، همان حسِ اطمینانِ نوکیا که زمانی هم گوشیهای تجاری را میبلعید، هم بازار دوربینفونها را. حالا بعد از سالها، اسم N8 دوباره سر زبانها افتاده—نه با یک معرفی رسمی، بلکه با یک پروژه دستساز و عاشقانه: رام سفارشی Reborn.
برگردیم به ۲۰۱۰؛ زمانی که N8 روی قله بود. پردازنده ۶۸۰ مگاهرتزی ARM11، رم ۲۵۶ مگابایت و ۱۶ گیگابایت حافظه داخلی… امروز خندهدار به نظر میرسد؟ طبیعی است. اما ۱۶ سال قبل، همین ترکیب برای یک پرچمدار، یک بیانیه بود. با این حال، چیزی که N8 را «افسانهای» کرد فقط عدد و رقم نبود؛ دوربینی بود که آن روزها کمتر گوشی جرئت نزدیک شدن به آن را داشت.
حسگر ۱۲ مگاپیکسلی با اندازه 1/1.83 اینچ، لنز واید، فوکوس خودکار، فیلمبرداری 720p و اپتیک کارل زایس؛ و البته فلش زنون. همان زنونِ برقآسا که هنوز هم بعضی فلشهای LED امروزی را تحقیر میکند. N8 در واقع دوربینفونی بود که تلفن هم میشد با آن انجام داد.
اما «بازگشت» دقیقا از کجا میآید؟ پروژهای به نام Reborn (که Android Authority هم به آن اشاره کرده) قرار است N8 را از خواب زمستانی بیرون بکشد. نکته جذاب اینجاست که Reborn روی پایه Nokia Belle ساخته شده؛ همان تلاشی که نوکیا برای مدرنسازی سیمبین و نزدیک شدن به تجربه لمسیِ اندروید انجام داد.
داستان Belle خودش یک قصه نیمهتمام است. نوکیا در اوج رشد اندروید، سعی کرد سیمبین را دوباره اختراع کند و به یک رابط لمسی روانتر و امروزیتر برساند. نتیجه شد Belle؛ اما بدشانسی پشت بدشانسی: وقتی نرمافزار آماده شد، زیرساخت بهروزرسانیها و سرورهای قدیمی نوکیا عملا در حال خاموش شدن بود و Belle آنطور که باید و شاید، روی دستگاهها جا نیفتاد.
اگر امروز یک N8 قدیمی را روشن کنید، احتمالا چند دقیقه بعد، ناامید میشوید؛ کندی، خرابیها، ناسازگاری با اینترنت جدید، و آن دردسر معروف امضای برنامهها در سیمبین. همینجا Reborn وارد میشود؛ رامی که میخواهد بخش زیادی از این شکستها را وصلهپینه کند و N8 را از «یادگاری vitrine» به «گوشی قابل استفاده» تبدیل کند. نه، کسی ادعا نمیکند N8 دوباره پرچمدار میشود؛ ولی همین که بتوانید با آن زندگی کنید، خودش اتفاق بزرگی است.
ویدئویی در یوتیوب هم از اجرای این رام منتشر شده که نشان میدهد رابط کاربری surprisingly روان است؛ آن هم روی سختافزاری که امروز حتی برای کارهای ساده هم پیر به حساب میآید. تیم پشت پروژه حتی یک فروشگاه اپلیکیشن اختصاصی برای N8 ساختهاند؛ کاری که در عمل، این فسیل دوستداشتنی را به یک گوشی «تقریبا مدرن» نزدیک میکند.
از آن مهمتر، Reborn سراغ یکی از گلوگاههای جدی گوشیهای قدیمی رفته: اینترنت امروز. گواهیهای امضای HTTPS بهروز شدهاند؛ یعنی مرور وب امنتر میشود و سایتهایی که دیگر بدون اتصال امن باز نمیشوند، کمتر برایتان ادا درمیآورند. نصب برنامهها هم قرار است از آن کابوس همیشگیِ قوانین امضای سیمبین فاصله بگیرد؛ چیزی که خیلیها را همان روزها هم از نصب اپها منصرف میکرد.
حالا سوال وسوسهکننده: «خودمان هم امتحان کنیم؟» اگر درباره گوشی روزمرهتان صحبت میکردیم، جواب احتمالا یک «نه» محکم بود. دستکاری رام، فلش کردن و بازی با ابزارهای قدیمی همیشه ریسک دارد. اما N8 دیگر گوشی اصلی کسی نیست؛ اگر یک دستگاه در کشوی خانه دارید، شاید ارزش تجربه را داشته باشد—صرفا برای اینکه ببینید هنوز میشود از دل سختافزار قدیمی، یک تجربه تازه بیرون کشید یا نه.
با این حال، ریسکها واقعیاند. فلش ناموفق میتواند گوشی را بریک کند. از آن طرف، درایورهای ویندوز ۱۰ گاهی با ابزارهای قدیمی فلش نوکیا کنار نمیآیند و حتی گزارشهایی از صفحه آبی مرگ (BSOD) هم مطرح شده؛ یعنی ممکن است هم گوشی موقتا از کار بیفتد، هم سیستمتان دردسر درست کند.
و بعد میرسیم به چیزی که هیچ رامی درستش نمیکند: پیریِ سختافزار. N8 بیشتر از پانزده سال سن دارد؛ باتریهای خسته، لنزهای خطخورده یا فرسوده، پینهای خشاب سیمکارت که کج شدهاند… همه اینها کاملا محتمل است. شاید همین قسمت ماجرا از همه واقعیتر باشد: تکنولوژی فقط نرمافزار نیست؛ جسم هم دارد و آن جسم پیر میشود.
با این وجود، اگر شما هم مثل خیلیها دلتان برای نوکیاهای قدیمی تنگ شده و دوست دارید ببینید یک N8 در سال ۲۰۲۶ چقدر تاب میآورد، Reborn میتواند همان جرقهای باشد که خاطرهها را از قاب بیرون میکشد. اگر یک N8 گوشه خانه پیدا کردید، شاید وقتش رسیده دوباره شارژرش را به برق بزنید و ببینید افسانهها واقعا میمیرند یا فقط شکلشان عوض میشود.
