والاستریت ژورنال بهتازگی مدعی شده دولت آمریکا بهصورت مخفیانه هزاران پایانه اینترنت ماهوارهای استارلینک را به ایران فرستاده است. این ادعا، مثل سنگی در آب افتاد و موجهایی از پرسش و حدس و گمان را برانگیخت.
بر اساس گزارش، ارسال عمده در پی ناآرامیهای دیماه انجام شده؛ زمانی که دسترسی عمومی به اینترنت در ایران بهطور گسترده محدود شد. گفتهاند حدود شش هزار کیت استارلینک بهطور مخفیانه وارد کشور شده است. اگر این رقم درست باشد، این نخستین بار است که واشینگتن بهصورت مستقیم چنین تجهیزاتی را به ایران میفرستد.
نکته تکنیکی اینجاست: استارلینک شبکهای از ماهوارههاست که اتصال اینترنتی باندپهن فراهم میکند، مستقل از زیرساخت زمینی. در شرایطی که اپراتورها قطع کردهاند یا زیرساخت آسیب دیده، کیتهای ماهوارهای میتوانند ارتباط را بازیابی کنند. اما در ایران استفاده از این تجهیزات بدون مجوز غیرقانونی است و میتواند پیامدهای کیفری داشته باشد؛ آنقدر پرریسک که بعضی کاربران از راههای پنهانی بهره میبرند.
کادر رسمی آمریکایی که نامشان فاش نشده میگویند هدف «حفظ دسترسی مردم به اینترنت» بوده است. همچنین گزارش میگوید وزارت خارجه پیشتر نزدیک به هفت هزار پایانه خریده بود و منابعی از بودجه برنامه «آزادی اینترنت» برای این امر اختصاص یافتهاند. اما اینکه دونالد ترامپ شخصاً این اقدام را تصویب کرده یا تنها از آن مطلع بوده، روشن نشده؛ کاخ سفید نیز از اظهار نظر رسمی خودداری کرده است.
در میدان واقعیت، داستان ساده نیست. شبکه ماهوارهای، ابزار است. اما ابزار همیشه پیامدهای سیاسی و حقوقی دارد. آیا ارسال مخفیانه کیتها حرکتی برای حفظ ارتباط است یا دخالتی پرخطر در حریم جمهوری اسلامی ایران؟ پرسشی که پاسخش هنوز در هوا معلق است و باید با دقت بیشتری روشن شود.
