یک توافق ساده، اما با عواقب گسترده: شرکت ملی پست و سازمان نقشهبرداری کشور تفاهمنامهای امضا کردند تا پایگاه داده مکانی مدارس کشور شکل بگیرد. این خبر شاید در نگاه اول اداری به نظر برسد، اما عمقش به نحوه تصمیمسازی و خدمترسانی به مردم بازمیگردد. دادهها وقتی نظم بگیرند، معنا پیدا میکنند. و نشانیها، بهویژه کدپستی، در این میان نقش کلیدی دارند.
چه اتفاقی قرار است بیفتد؟
بر اساس مفاد تفاهمنامه، پایگاه داده مکانی مدارس در بستر سامانه زیرساخت دادههای مکانی (SDI) سازمان نقشهبرداری کشور ساخته میشود و از دادههای مبتنی بر کدپستی در چارچوب نظام ملی نشانی مکانمحور (GNAF) بهره میبرد. کارگروهی مشترک برای ایجاد، تکمیل و بهرهبرداری از این پایگاه تعیین خواهد شد و تمام مراحل مطابق ضوابط و استانداردهای مصوب پیگیری میشود.
مسئولیت جمعآوری و صحتسنجی اطلاعات — اعم از مدارس دولتی و تا حدی غیردولتی — با شرکت ملی پست است. این شرکت موظف است دادههای توصیفی و مکانی را بر پایه کدپستی تکمیل کند و با استانداردهای فنی هماهنگ سازد. ساده است؛ اما اجرای دقیق همین گامها کیفیت تصمیمها را دگرگون میکند.
محمد احمدی، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ملی پست، در مراسم امضا گفت که این همکاری گامی مؤثر در تقویت زیربناهای حکمرانی مبتنی بر داده است. او نشانی را یک دارایی حاکمیتی خواند و تاکید کرد که استانداردسازی و یکپارچهسازی دادههای نشانی میتواند خدمات را از امداد و اورژانس تا برنامهریزی کلان بهبود بخشد.
نکته عملی: شبکه توزیع پستی تا دورافتادهترین روستاها امتداد دارد. این شبکه میتواند بهصورت میدانی دادهها را جمعآوری و بهروزرسانی کند. راستیآزمایی میدانی، همراه با زیرساخت SDI و معیارهای GNAF، فرصتی کمنظیر برای دقیقتر کردن نقشه مدارس فراهم میآورد.
چرا این پایگاه مهم است؟
زیرساخت دادههای مکانی (SDI) فقط یک سامانه ذخیره نیست. یک پلتفرم تجمیع و هماهنگساز است که میتواند صدها هزار لایه اطلاعاتی را درهمآمیزد و برای تصمیمگیران آماده کند. سیداسکندر صیدایی، رئیس سازمان نقشهبرداری، بر ضرورت استفاده ملی از ظرفیت دستگاهها تاکید کرد و SDI را یکی از سرمایههای ملی در حوزه حکمرانی دادهمحور معرفی نمود.
تصمیمسازی بهتر. تخصیص بودجه دقیقتر. پاسخ سریعتر به مخاطرات. همه اینها زمانی محقق میشوند که دادهها قابل اعتماد و دسترسپذیر باشند. سازمان برنامه و بودجه، وزارت آموزش و پرورش، خدمات اضطراری و نهادهای محلی میتوانند از دادههای مکانی مدارس برای برنامهریزی آموزشی، توزیع منابع و مدیریت بحران بهره بگیرند.
این پروژه، اگر با دقت اجرا شود، میتواند به الگویی عملی برای پروژههای دادهمحور بدل شود. پاسخ یا پرسش؟ آیا دستگاهها میتوانند این ظرفیت را در عمل نیز به اشتراک بگذارند؟ این پرسشیست که آینده نزدیک پاسخ آن را خواهد داد.