وقتی عددها اینقدر بزرگ میشوند، دیگر فقط «خبر» نیستند؛ شبیه زلزلهاند. OpenAI یک دور تازه جذب سرمایه را نهایی کرده و این بار مجموع تعهدات جدید به ۱۱۰ میلیارد دلار میرسد؛ پولی که از جیب سه نام آشنا در دنیای فناوری بیرون آمده: آمازون، انویدیا و سافتبنک.
OpenAI میگوید ChatGPT حالا بیش از ۹۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی دارد و تعداد مشترکان مصرفیاش از ۵۰ میلیون نفر عبور کرده است. چنین مقیاسی، برای سرمایهگذارها فقط «رشد» نیست؛ یک جور تضمین است که این قطار فعلاً قصد ایستادن ندارد. با این دور، ارزشگذاری OpenAI به حدود ۷۳۰ میلیارد دلار رسیده؛ شرکتی که پیشتر هم در سال ۲۰۲۵ یک دور ۴۰ میلیارد دلاری بسته بود؛ همان معاملهای که آن زمان بهعنوان بزرگترین قرارداد خصوصی تاریخ فناوری ثبت شد.
در این دور جدید، آمازون ۵۰ میلیارد دلار را روی میز گذاشته و همزمان وارد یک همکاری میشود که بوی رقابت مستقیم میدهد: ساخت مدلهای اختصاصی برای کاربردهای روبهروی مشتری، از جمله الکسا. یعنی آمازون دیگر نمیخواهد فقط تماشاگر موج هوش مصنوعی باشد؛ میخواهد موج را برای محصولات خودش شکل بدهد.
دو سرمایهگذار دیگر هم کم نگذاشتهاند. انویدیا و سافتبنک هرکدام ۳۰ میلیارد دلار تعهد دادهاند؛ هرچند گزارشهایی مثل والاستریت ژورنال یادآوری میکنند برنامه قبلی ۱۰۰ میلیارد دلاری انویدیا فعلاً «روی یخ» مانده است. با این حال، همین ۳۰ میلیارد هم برای بازار یک پیام روشن دارد: انویدیا هنوز میخواهد نزدیک موتور اصلی این انقلاب بایستد؛ جایی که مصرف GPU و زیرساخت، هر روز تشنهتر میشود.
اما بخش جذاب ماجرا فقط چکهای سنگین نیست. همکاری آمازون و OpenAI یک لایه زیرساختی هم دارد: AWS قرار است بهعنوان ارائهدهنده ثالث پلتفرم OpenAI Frontier وارد بازی شود؛ بستری سازمانی برای ساخت، استقرار و مدیریت ایجنتهای هوش مصنوعی. نکته اینجاست که این ایجنتها قرار است روی چیپهای Trainium آمازون اجرا شوند؛ یک تلاش حسابشده برای اینکه آمازون سهم بیشتری از بازار محاسبات هوش مصنوعی را مال خود کند، نه اینکه همهچیز به GPUهای انویدیا ختم شود.
از نظر مالی هم این سرمایهگذاری مرحلهای طراحی شده است: آمازون ابتدا ۱۵ میلیارد دلار پرداخت میکند و ۳۵ میلیارد دلار باقیمانده با تحقق «نقاط عطف» آزاد میشود. شایعهها میگویند بعضی از این نقاط عطف، همان کلیدواژهای است که هر بار شنیده میشود سر و صدا میکند: AGI. آیا واقعاً قراردادها به تحقق هوش عمومی مصنوعی گره میخورند؟ کسی رسمی تأیید نکرده، اما بازار دقیقاً همین ابهامهای وسوسهانگیز را دوست دارد.
در میان این تغییرات، OpenAI با دقت یادآوری کرده که به شراکتش با مایکروسافت پایبند است. با این حال، بازنگری در قرارداد بین OpenAI و مایکروسافت ظاهراً همان راهی بوده که اجازه داده همکاری با آمازون هم ممکن شود؛ آن هم در زمانی که مایکروسافت خودش افق را بازتر کرده و همکاریهایی را با Anthropic پیش میبرد. اتحادها در هوش مصنوعی دیگر شبیه ازدواجهای سنتی نیست؛ بیشتر شبیه قراردادهای چندبندیاند که هر لحظه میشود تبصره تازه به آن اضافه کرد.
این وسط، شایعهها هم آرام نمیگیرند: گفته میشود OpenAI ممکن است اوایل ۲۰۲۷ سراغ عرضه یک اسپیکر هوشمند برود و همزمان بهدنبال قراردادهای محتوایی با دیزنی باشد. رقابت هم که هر روز جدیتر میشود؛ از Anthropic گرفته تا گوگل که برای عقب نماندن، هر مسیر ممکن را امتحان میکنند.
و یک پرسش بزرگتر هم روی میز است: آیا OpenAI در نهایت وارد بورس میشود؟ سم آلتمن به CNBC گفته «در زمان مناسب، برای عمومی شدن باز هستیم». زمان مناسب یعنی چه؟ شاید وقتی این ۱۱۰ میلیارد دلار به محصولاتی تبدیل شود که مردم هر روز لمسشان کنند، نه فقط نمودارهای رشد و گزارشهای مالی. حالا نوبت بازار است که تصمیم بگیرد: این سرمایهگذاری یک جهش تاریخی بود یا تازه شروع داستان؟
