اتحادیه بینالمللی مخابرات (ITU) همزمان با فرا رسیدن روز جهانی ارتباطات و جامعه اطلاعاتی در سال ۲۰۲۶، شعاری راهبردی را محور پیام خود قرار داده است: «شریانهای دیجیتال؛ تقویت تابآوری در جهانی متصل». این نهاد بینالمللی با انتخاب این شعار تأکید میکند که زیرساختهای ارتباطی امروز دیگر یک ابزار جانبی نیستند، بلکه به مثابه ستونهای حیاتی زندگی مدرن عمل میکنند. از این رو، تضمین پایداری، امنیت و دسترسپذیری این زیرساختها چه در شرایط عادی و چه در هنگام بحران، به یک ضرورت انکارناپذیر تبدیل شده است.
شریانهای حیاتی عصر دیجیتال
در بیانیه منتشر شده از سوی ITU آمده است: «شبکههای دیجیتال به شریانهای حیاتی جهان تبدیل شدهاند». به گونهای که عملکرد روزمره خدمات عمومی، پویایی اقتصاد دیجیتال، ارتباطات انسانی و حتی مدیریت موفق بحرانها، همگی به تداوم کارکرد این زیرساختها گره خورده است. بر همین اساس، مفهوم «تابآوری شبکه» – یعنی توانایی مقاومت در برابر اختلالات، ادامه خدمترسانی در شرایط دشوار و بازیابی سریع پس از بروز مشکل – در صدر اولویتهای سیاستگذاری ارتباطی کشورها قرار گرفته است.
تهدیدهای سهگانه و راهکار هوش مصنوعی
اتحادیه بینالمللی مخابرات با اشاره به افزایش چشمگیر سه دسته تهدید اصلی – بلایای طبیعی، تنشهای ژئوپلیتیکی و حملات سایبری – بر ضرورت طراحی شبکههایی ایمن، منعطف و قابل اتکا تأکید کرده است. این نهاد از همه کشورها خواسته است سرمایهگذاری در زیرساختهای ارتباطی مقاوم را در صدر برنامههای ملی خود قرار دهند.
در بخش دیگری از این بیانیه، به نقش تحولآفرین فناوریهای نوظهور به ویژه هوش مصنوعی در تقویت تابآوری شبکهها اشاره شده است. طبق این گزارش، هوش مصنوعی میتواند در سه حوزه کلیدی ایفای نقش کند: پیشبینی پیشگیرانه اختلالات، مدیریت هوشمند ترافیک شبکه و تسریع چشمگیر فرآیندهای بازیابی پس از بحران.
چالش دسترسی پایدار برای همه
ITU در پایان پیام خود با تأکید بر این اصل که «هیچکس نباید در زمان بحران آفلاین بماند»، دسترسی پایدار، برابر و بدون وقفه به اینترنت را یکی از الزامات اساسی دنیای امروز خوانده است. این نهاد بینالمللی از دولتها و بازیگران بخش خصوصی خواسته است برای گسترش زیرساختهای ارتباطی فراگیر در سطح جهان – به ویژه در مناطق محروم و کمبرخوردار – همکاری بیشتری انجام دهند.
