بعضی خبرها آنقدر عجیباند که در نگاه اول شبیه شوخی به نظر میرسند. مثلاً اینکه تویوتا، همان غول خودروسازی ژاپنی، حالا رباتی ساخته که توپ بسکتبال را با دقتی خیرهکننده داخل حلقه میفرستد. نه، این فقط یک نمایش تبلیغاتی ساده نیست. CUE7 تازهترین ربات بسکتبالی تویوتاست؛ پروژهای که آرام و بیسروصدا از دل مهندسان این شرکت بیرون آمده و حالا روی زمین بازی، توجه همه را به خودش جلب کرده است.
تویوتا را بیشتر با خودروهای پرفروش، هیبریدیهای کممصرف و نظم صنعتی مثالزدنیاش میشناسیم، اما داستان این برند خیلی قبلتر از اتومبیل آغاز شد. ریشههای تویوتا به صنعت نساجی و ساخت ماشینهای بافندگی خودکار در دهه ۱۹۲۰ برمیگردد. این شرکت تازه در سال ۱۹۳۴ وارد دنیای خودرو شد. حالا هم در آستانه ۲۰۲۶، یک بار دیگر نشان داده که دوست ندارد فقط در یک مسیر حرکت کند. از خط تولید خودرو تا توسعه رباتهای هوشمند، فاصلهای هست، اما ظاهراً برای تویوتا نه آنقدر زیاد.
نسخه جدید این ربات با نام CUE7 در جریان یکی از بازیهای خانگی تیم آلوارک توکیو در سالن Toyota Arena معرفی شد. انتخاب محل رونمایی هم کاملاً حسابشده بود؛ جایی که هیجان مسابقه، نور سالن و نگاه تماشاگران میتوانست بهترین ویترین برای نمایش تواناییهای این ربات باشد. CUE7 نتیجه تازه پروژه CUE است؛ برنامهای که از سال ۲۰۱۷ توسط اعضای داوطلب انجمن مهندسی تویوتا آغاز شد. هدف اولیه، ساخت یک سیستم هوش مصنوعی از پایه بود، اما پروژه خیلی زود از یک آزمایش مهندسی فراتر رفت و به چیزی شبیه یک جاهطلبی تکنولوژیک تبدیل شد.
این مسیر، بدون رکورد هم نبوده است. ربات CUE در سال ۲۰۱۹ توانست رکورد جهانی گینس برای بیشترین پرتاب آزاد متوالی توسط یک ربات انساننما را ثبت کند. عددش؟ ۲۰۲۰ پرتاب موفق پشت سر هم. عددی که حتی شنیدنش هم کمی غیرواقعی به نظر میرسد. بعدتر، در سال ۲۰۲۴، نسل قبلی این پروژه یعنی CUE6 رکورد طولانیترین پرتاب موفق توسط یک ربات انساننما را با فاصله ۲۴.۵۵ متر به نام خود ثبت کرد. اینجا دیگر ماجرا فقط دقت نبود؛ قدرت محاسبه، کنترل نیرو و تشخیص زاویه هم به همان اندازه اهمیت داشت.
وقتی ربات فقط شوت نمیزند
CUE7 را تویوتا یک تغییر نسل کامل میداند و بیراه هم نمیگوید. این ربات دیگر صرفاً یک ماشین ثابت برای پرتاب توپ نیست. حالا میتواند در زمین حرکت کند، دریبل بزند و شوتهایی با الگوی حرکتی نزدیکتر به انسان اجرا کند. همین ویژگی، آن را از یک ابزار نمایشی به نمونهای جدیتر از رباتیک کاربردی تبدیل میکند. ظاهرش هم به اندازه عملکردش جلب توجه میکند؛ لباسی مشکی با برند تویوتا بر تن دارد و روی دو چرخ تعادلش را حفظ میکند، طوری که انگار از دل یک فیلم علمی تخیلی وارد زمین مسابقه شده است.
ابعاد CUE7 هم کوچک نیست. این ربات ۲.۱۸ متر قد دارد و وزنش به ۷۴ کیلوگرم میرسد. تویوتا برآورد کرده که هزینه ساخت آن حدود ۱۳۸ هزار یورو باشد. رقم کمی نیست، اما برای فناوریای که میتواند همزمان بینایی ماشینی، تحلیل محیط، کنترل حرکت و پردازش دقیق پرتاب را با هم ترکیب کند، چندان هم دور از انتظار نیست.
راز دقت CUE7 در مجموعهای از دوربینها و حسگرهایی نهفته است که از سر تا چرخها در بدنه آن قرار گرفتهاند. این سامانه مدام محیط اطراف را اسکن میکند، موقعیت حلقه و توپ را میسنجد و بعد تصمیم میگیرد توپ باید با چه نیرو، چه زاویه و چه مسیری رها شود. همهچیز در کسری از ثانیه. با این حال، CUE7 هنوز بینقص نیست. گاهی خطا میکند، گاهی اجرای حرکتش به نرمی یک بازیکن حرفهای نیست و شاید دقیقاً همین نقصهای کوچک است که آن را از یک ماشین سرد و بیروح، به چیزی نزدیکتر به درک انسانی ما از مهارت تبدیل میکند.
پشت این پروژه فقط نمایش قدرت فنی تویوتا دیده نمیشود. CUE7 را میشود vitrin تازهای برای آینده رباتیک در صنعت ژاپن دانست؛ آیندهای که در آن مرز میان خودرو، هوش مصنوعی، رباتهای خدماتی و سامانههای حرکتی هر روز کمرنگتر میشود. وقتی یک خودروساز میتواند رباتی بسازد که در زمین بسکتبال حرکت کند، توپ را کنترل کند و با دقت بالا شوت بزند، این سؤال جدیتر از همیشه مطرح میشود: مرحله بعدی چیست؟
شاید امروز CUE7 فقط برای هیجان سالن و ثبت رکورد به میدان آمده باشد، اما فردا همین فناوری میتواند در حوزههای مهمتری به کار گرفته شود؛ از رباتهای کمکی و صنعتی گرفته تا سیستمهای حرکتی پیشرفتهتر در کارخانهها و حتی فضاهای شهری. گاهی یک شوت ساده به سبد، فقط یک شوت ساده نیست. گاهی نشانهای است از مسیری که فناوری قرار است در سالهای آینده طی کند.
