دادههای منتشرشده توسط کلودفلر در هفته اخیر تصویر جالبی از ساختار ترافیک اینترنت در ایران ارائه میدهد؛ تصویری که با میانگین آسیا و جهان تفاوت چشمگیری دارد. بر اساس این دادهها، سهم ترافیک انسانی قابلمشاهده در ایران بهمراتب پایینتر از کشورهای همسایه و میانگین جهانی است، در حالی که ترافیک رباتها سهمی غیرمعمول در این آمار دارد.
آسیا همچنان انسانمحور است
در سطح قاره آسیا، اینترنت هنوز چهرهای کاربرمحور دارد. حدود ۵۲.۵ درصد از ترافیک این منطقه به کاربران واقعی تعلق دارد و ۴۷.۵ درصد باقیمانده از سوی رباتها و سیستمهای خودکار تولید میشود. این نسبت نشاندهنده شبکهای نسبتاً پایدار است که رفتار انسانی هنوز در شکلگیری ترافیک آن نقش اول را دارد.
جهان به سمت اتوماسیون میرود
در مقیاس جهانی اما ترازوی ترافیک در حال چرخش است. بهطور میانگین ۴۰ تا ۴۵ درصد از ترافیک جهانی انسانی و ۵۵ تا ۶۰ درصد آن غیرانسانی است. خزندههای موتورهای جستجو، ابزارهای خودکار و بهویژه سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی عامل اصلی این تغییر تدریجی هستند و اینترنت جهانی را بهسوی ساختاری ترکیبی سوق میدهند.
ایران؛ یک خروجی غیرمعمول در آمار جهانی
در این میان، ایران الگویی کاملاً متفاوت ثبت کرده است. تنها ۵ تا ۱۰ درصد از ترافیک اینترنتی کشور به کاربران انسانی قابلمشاهده نسبت داده میشود، در حالی که ۹۰ تا ۹۵ درصد باقیمانده از سوی رباتها ثبت میشود. این فاصله با میانگین آسیا و جهان چنان بزرگ است که نمیتوان آن را صرفاً به رفتار کاربران نسبت داد.
دلیل اصلی کجاست؟
کارشناسان این اختلاف را بیشتر محصول شرایط زیرساختی شبکه میدانند تا نبود کاربر. چند عامل همزمان میتوانند این وضعیت را توضیح دهند: تغییر مسیرهای دسترسی کاربران، اختلالها و محدودیتهای مقطعی در اتصال بینالمللی، و تفاوت در نحوه ثبت و رؤیت ترافیک کاربران ایرانی در زیرساختهای جهانی.
در چنین شرایطی، ترافیک انسانی که از مسیرهای ناپایدارتر عبور میکند کمتر در آمارهای جهانی ثبت میشود. در مقابل، ترافیک رباتها که معمولاً از مراکز داده و مسیرهای پایدار میآید، نوسان کمتری دارد و در نتیجه سهم بالاتری از آمار قابلرصد را به خود اختصاص میدهد.
بهعبارت دیگر، آنچه در آمار کلودفلر درباره ایران میبینیم لزوماً بازتاب واقعیت رفتار کاربران نیست، بلکه بازتاب شرایطی است که در آن بخش قابلتوجهی از ترافیک انسانی از چشم سیستمهای جهانی پنهان میماند.
