با گذشت ۱۰ روز از اختلال گسترده در سامانههای آنلاین بانکهای ملی، تجارت، صادرات و توسعه صادرات، همچنان بخش قابل توجهی از خدمات غیرحضوری این بانکها با مشکل مواجه است. در حالی که طی روزهای اخیر وعدههای متعددی درباره بازگشت شرایط به حالت عادی مطرح شده بود، اظهارات جدید یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس از پیچیدگی بیشتر این بحران حکایت دارد.
مشتریان چهار بانک بزرگ کشور در روزهای گذشته با مشکلات متعددی در استفاده از اینترنتبانک، موبایلبانک، انتقال وجه و سایر خدمات آنلاین روبهرو بودهاند. این اختلالات اکنون وارد دهمین روز خود شده و هنوز زمان دقیقی برای پایان کامل آن اعلام نشده است.
در شرایطی که شورای هماهنگی بانکها بارها از تلاش برای رفع مشکلات فنی و بازگرداندن خدمات خبر داده بود، میثم ظهوریان، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، پس از برگزاری جلسهای با وزیر اقتصاد، مسئولان بانک مرکزی و مدیران عامل بانکهای درگیر، جزئیات تازهای از منشأ این اختلال منتشر کرد.
به گفته وی، مشکل ایجادشده ناشی از حمله به زیرساخت مشترک خدماتی بوده که توسط چهار بانک مذکور مورد استفاده قرار میگیرد. این زیرساخت تحت مدیریت شرکت خدمات انفورماتیک قرار دارد؛ شرکتی که نقش مهمی در ارائه خدمات بانکی و پشتیبانی از بخشهایی از شبکه پرداخت کشور ایفا میکند.
اهمیت موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم این شرکت علاوه بر همکاری با بانکهای آسیبدیده، بخشی از زیرساختهای حیاتی نظام پرداخت کشور از جمله شتاب و شاپرک را نیز پشتیبانی میکند. همچنین بانک مرکزی و برخی از بانکهای درگیر از سهامداران اصلی این مجموعه هستند.
با این حال، مهمترین نکته مطرحشده در این جلسه، نامشخص بودن منشأ اصلی حمله بوده است. بر اساس اظهارات ظهوریان، با وجود بررسیهای گسترده توسط نهادهای مسئول، هنوز علت دقیق و منشأ این رخداد شناسایی نشده و حتی تعویض برخی تجهیزات سختافزاری نیز نتوانسته مشکل را بهطور کامل برطرف کند.
این موضوع باعث شده کارشناسان احتمال دهند که ماجرا فراتر از یک نقص فنی معمولی باشد و زیرساختهای خدماتی مرتبط با بانکداری دیجیتال با چالشی عمیقتر مواجه شده باشند.
در عین حال، مسئولان اعلام کردهاند که سامانههای بینبانکی کشور دچار اختلال نشدهاند و از ظرفیت این شبکهها برای حفظ خدمات پایه و ضروری استفاده شده است. به همین دلیل، اگرچه برخی خدمات اصلی همچنان در دسترس هستند، اما بخش مهمی از سرویسهای آنلاین هنوز با کندی، محدودیت یا اختلال مواجهاند.
آنچه نگرانیها را افزایش داده، برآوردهای مطرحشده درباره زمان رفع کامل مشکل است. بر اساس اطلاعات ارائهشده در جلسه اخیر، بازگشت کامل سامانهها به وضعیت عادی ممکن است دستکم دو هفته دیگر زمان ببرد؛ موضوعی که میتواند تأثیر قابل توجهی بر فعالیت کسبوکارها، تراکنشهای مالی و اعتماد کاربران به زیرساختهای بانکداری دیجیتال کشور داشته باشد.
