دو لکه تیره در تصاویر ماهوارهای، حالا به یکی از حساسترین نشانهها در تنشهای فناوری و ژئوپلیتیک خاورمیانه تبدیل شدهاند. تصاویر تازهای که بلومبرگ بررسی کرده، از وارد شدن آسیب به دو مرکز داده آمازون در بحرین خبر میدهند؛ تأسیساتی که پیشتر سپاه پاسداران ایران مدعی هدف قرار دادن آنها شده بود.
این تصاویر ابتدا از طریق خبرگزاری تسنیم منتشر شدند و به گفته بلومبرگ، نشانههایی از خسارت قابل توجه را در دو سایت AWS نشان میدهند. دادههای کموضوحتر ماهوارههای Sentinel-۲ متعلق به آژانس فضایی اروپا نیز ظاهراً تغییراتی را در محل دو مرکز داده، یکی در منطقه زلاق و دیگری در عسکر بحرین، ثبت کردهاند.
با این حال، تصاویر ماهوارهای به تنهایی نمیتوانند علت دقیق آسیب یا میزان عملیاتی بودن این مراکز را مشخص کنند. ادعای نابودی کامل مراکز داده نیز هنوز از سوی منابع مستقل تأیید نشده است. آمازون درباره این حملات سکوت کرده و طبق گزارشها، به درخواست رسانهها برای اظهارنظر پاسخی نداده است.
مراکز AWS در میانه یک تقابل پرهزینه
این نخستین بار نیست که زیرساختهای ابری آمازون در بحرین زیر ذرهبین قرار میگیرند. آمازون در ماه مارس اعلام کرده بود که افزایش فعالیت پهپادی در ارتباط با درگیریها، اختلالاتی را در مراکز داده این شرکت ایجاد کرده است. در آن مقطع، دستکم یکی از مراکز از مدار خارج شد و گزارشها احتمال ارتباط این رخداد با حمله پهپادی ایران را مطرح کردند.
در ماه آوریل نیز حملات و تهدیدها علیه شرکتهای فناوری آمریکایی در منطقه شدت گرفت. مقامهای ایرانی این شرکتها را به حمایت یا تسهیل فعالیتهای آمریکا و اسرائیل متهم میکنند. از نگاه تهران، زیرساخت دیجیتال صرفاً یک کسبوکار تجاری نیست؛ بخشی از توان عملیاتی و راهبردی رقبای منطقهای به شمار میرود.
اهمیت ماجرا فقط به ساختمانها و سرورها محدود نیست. منطقه بحرین یکی از گرههای مهم خدمات ابری AWS برای کسبوکارها، نهادهای دولتی و مشتریان بینالمللی در خاورمیانه است. هر اختلال طولانی در این مراکز میتواند زنجیرهای از سرویسهای آنلاین، پردازش داده، میزبانی وب و ابزارهای سازمانی را تحت فشار قرار دهد.
رابطه نزدیک آمازون با دولت آمریکا نیز به این حساسیت دامن زده است. این شرکت در سالهای اخیر قراردادهای بزرگی در حوزه رایانش ابری و هوش مصنوعی با نهادهای دولتی و نظامی آمریکا به دست آورده است. آمازون همچنین یک میلیون دلار، به صندوق مراسم تحلیف ترامپ کمک کرده و برای حقوق یک مستند درباره ملانیا ترامپ حدود ۴۰ میلیون دلار هزینه کرده است.
قراردادهای ابری با پنتاگون و توافقهای تازه برای ارائه ابزارهای هوش مصنوعی به شبکههای نظامی، تصویری را تقویت میکند که منتقدان ایرانی از آمازون ارائه میدهند: شرکتی که در مرز میان تجارت فناوری و زیرساخت امنیتی حرکت میکند. هنوز نمیتوان با قطعیت گفت حمله اخیر چه میزان خسارت واقعی بر جای گذاشته، اما یک نکته روشن است؛ مراکز داده دیگر در حاشیه جنگها نیستند. آنها خودِ میدان نبرد شدهاند.
