بازار ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۲۶ با موج گستردهای از تعطیلی و خروج پروژهها مواجه شده است. بر اساس دادههای منتشرشده، بیش از ۱۰۰ پروژه رمزارزی طی یک سال گذشته به دلیل سقوط ارزش توکنها، کمبود نقدینگی و ناتوانی در ایجاد درآمد واقعی فعالیت خود را متوقف کردهاند؛ روندی که برخی فعالان صنعت آن را به پاکسازی گسترده بازار پس از حباب داتکام تشبیه میکنند.
افت شدید قیمت بسیاری از آلتکوینها، در مواردی بین ۷۰ تا ۹۰ درصد، ارزش ذخایر توکنی شرکتها و استارتاپهای فعال در حوزه کریپتو را بهشدت کاهش داده است. این شرایط بهخصوص برای شبکههای لایه دوم و پروژههایی که مدل درآمدی مشخصی نداشتند، مشکلساز شده و برخی از آنها را به سمت تعطیلی سوق داده است.
موج تعطیلی پروژههای رمزارزی شدت گرفت
دادههای پایگاه RootData نشان میدهد تعداد پروژههایی که در سال ۲۰۲۶ تعطیل شده، ورشکست شده یا عملاً از بازار ناپدید شدهاند، افزایش یافته است.
تنها در روزهای پایانی ماه گذشته، چهار مجموعه بزرگ شامل صرافیهای BitMEX و BitMart و همچنین Movement Labs و Storj Labs پایان فعالیت خود را اعلام کردند. پاراچین Moonbeam در شبکه پولکادات نیز در پایان ماه گذشته به فعالیت خود پایان داد.
این اتفاقها نشان میدهد بحران موجود تنها به پروژههای کوچک و ناشناخته محدود نیست و حتی برخی مجموعههای شناختهشده نیز در شرایط فعلی بازار با فشار جدی مواجه شدهاند.
چرا پروژههای کریپتویی ورشکست میشوند؟
یکی از مشکلات اساسی بسیاری از پروژههای تعطیلشده، نداشتن درآمد واقعی به دلار بوده است. این شرکتها و پروتکلها بخش قابلتوجهی از هزینههای خود را با توکن اختصاصی پرداخت میکردند و در نتیجه، ارزش بازار توکن نقش مهمی در ادامه فعالیت آنها داشت.
با سقوط قیمت آلتکوینها، ارزش خزانه این پروژهها نیز کاهش یافت و مدل مالی آنها دیگر توان تأمین هزینههای جاری را نداشت. در نتیجه، پروژههایی که فاقد جریان نقدی واقعی بودند، سریعتر از سایر رقبا از بازار خارج شدند.
دوران ادغام شبکههای لایه دوم فرا رسیده است
بن فیش، مدیرعامل Espresso Systems، معتقد است بازار شبکههای لایه دوم با تعداد زیادی پروژه مواجه شده بود که بسیاری از آنها کاربرد متمایزی نداشتند.
او با اشاره به وضعیت این بخش گفت تعداد بسیار زیادی شبکه لایه دوم با کاربرد عمومی ایجاد شده بود، در حالی که وجود چندین شبکه با قابلیتهای مشابه لزوماً توجیه محصولی نداشت. از نگاه او، بازار اکنون وارد مرحلهای از ادغام و حذف پروژههای مشابه شده است.
مارک اولشوسکی، همبنیانگذار شبکه لایه دوم Celo نیز معتقد است این روند به شبکههای لایه دوم محدود نمیشود و بخشهای مختلف صنعت کریپتو در حال تجربه نوعی غربالگری هستند.
به گفته او، پروژههایی که پس از این مرحله باقی میمانند، احتمالاً آنهایی خواهند بود که کاربران واقعاً به خدمات و محصولاتشان نیاز دارند.
حملات سایبری فشار بر پروژههای ضعیف را بیشتر کرد
سقوط ارزش توکنها تنها عامل بحران در بازار رمزارز نیست. افزایش حملات سایبری نیز فشار قابلتوجهی بر پروتکلها و شرکتهای فعال در این حوزه وارد کرده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از ۱٫۱ میلیارد دلار دارایی رمزارزی در حملات مختلف از بین رفته است. بخش قابلتوجهی از این سرقتها نیز به هکرهای وابسته به کره شمالی نسبت داده شده است.
برای پروژههایی که از قبل با مشکلات مالی مواجه بودهاند، یک حمله سایبری بزرگ میتواند آخرین ضربه باشد. نمونه آن Step Finance در شبکه سولانا است که پس از یک حمله فیشینگ و سرقت ۲۶۱ هزار و ۸۵۴ واحد سولانا، معادل حدود ۳۵ میلیون دلار، نتوانست سرمایه لازم برای ادامه فعالیت را جذب کند و متوقف شد.
درآمد واقعی، معیار بقای پروژههای کریپتو
در مقابل، پروژههایی که توانستهاند مدل درآمدی مبتنی بر درآمد واقعی ایجاد کنند، وضعیت متفاوتی دارند. برای نمونه، پروتکل Hyperliquid با وجود شرایط دشوار بازار، به دلیل برخورداری از درآمد واقعی دلاری توانسته است جایگاه خود را حفظ کند و به رشد ادامه دهد.
تعطیلی بیش از ۱۰۰ پروژه در سال ۲۰۲۶ میتواند نشانهای از تغییر ساختار بازار ارزهای دیجیتال باشد؛ بازاری که در دوره رونق شاهد ورود تعداد زیادی پروژه و شبکه با مدلهای مشابه بود و اکنون در مرحلهای قرار گرفته است که سرمایهگذاران و کاربران بیش از گذشته به درآمد واقعی، کاربرد عملی و پایداری مالی توجه میکنند.
