زمانی که کمپانی نوکیا و گوگل کار خود را شروع کردند، بسیار با هم تفاوت داشتند، اما در میان این تفاوتها، نقاط مشترکی نیز دیده میشود! نوکیا در روزهای طلاییاش، دستاوردهایی داشت که بعدها گوگل نیز به آنها دست یافت.
اما بر خلاف نوکیا، به نظر میرسد که گوگل این دستاوردها را بهتر از نوکیا به سرانجام رسانده است که این اتفاق نیز دو دلیل میتواند داشته باشد، هم شرایط زمانی تغییر کرده است و هم اینکه گوگل راه انجام این کارها را بهتر پیدا کرده است!
اما به هر حال باید بگوییم در برخی کارهایی که گوگل به آنها افتخار میکند، نوکیا پیشتاز بوده است.
اما باید بدانیم که شرایط گوگل واقعا متفاوت است، گوگل به لطف گردش مالی فوق العاده و کارمندان خلاقش در حال پیشرفتی عجیب است؛ در مقابل نوکیا چند وقتی است که از تولید تلفنهای همراه منصرف شده و امتیاز محصولاتش را به کمپانی مایکروسافت فروخته است. به همین دلیل گفتیم شاید زمان خوبی باشد تا کمی به عقب برگردیم و برخی از کارهای این کمپانی که پایه گذار آنها بود، مرور کنیم. البته باید قبول کنیم که دیگر نوکیا را نمیتوان به عنوان یک کمپانی تولید کننده تلفن همراه دانست؛ حداقل تا ۱۰ سال آینده!
- در یک بازه زمانی، نوکیا صاحب محبوب ترین سیستم عامل تلفنهای هوشمند در جهان بود
شرکت Symbian در اواخر دهه ۹۰ میلادی بر اساس مشارکت کمپانیهای معتبر تولید کننده تلفنهای همراه یعنی نوکیا، موتورولا، اریکسون و Psion تاسیس شد. این داستان تا سال ۲۰۰۸ ادامه داشت تا نوکیا در آن سال مالک اصلی شد.
پس از آن نوکیا با ایجاد یک سیستم عامل اپن سورس بنیاد سیمبیان را تاسیس کرد. در یک بازه زمانی نسبتا طولانی، این سیستم عامل با سهم ۵۰ درصدی بازار، رهبر بلامنازع اسمارت فونها بود. اگر بخواهیم کمی مقایسه کنیم، میتوان گفت سیستم عامل اندروید در سال ۲۰۰۸ با وجود عرضه عمومی در اولین سال تاسیسش، تنها نیم درصد از سهم بازار را در اختیار داشت.
این محبوبیت جهانی نوکیا در به دست گرفتن سیستم عامل اسمارت فونها مدت کوتاهی به طول انجامید و ظرف دو سال به پایان رسید. در واقع در سه ماهه چهارم سال ۲۰۱۰ اندروید توانست سیمبیان را پشت سر گذاشته و به فرمانروایی آن پایان دهد. پس از آن این سیستم عامل به سمت سقوط رفت و نهایتا در سال ۲۰۱۲ توسعه آن متوقف شد.
اما اگر بخواهیم کمی سریعتر رو به جلو حرکت کنیم، باید بگوییم گوگل در پنجمین سال تاسیس سیستم عامل محبوبش، رهبر اسمارت فونهای جهان است. در حال حاضر اندروید توانسته حدود ۸۰ درصد سهم بازار گوشیهای هوشمند را تصاحب کند. گوگل همچنان طرحهای بیشتری را در ذهن خود دارد و روز به روز در حال پیشرفت است و البته باید این موضوع را نیز ذکر کرد که از دست دادن این جایگاه توسط اندروید و البته گوگل، تقریبا امری است که تا سالها غیر ممکن خواهد بود.
- نوکیا برای اولین بار سیستم ناوبری روی نقشه را برای اسمارت فونها عرضه کرد
گوگل برای اولین بار، در نوامبر سال ۲۰۰۹ اقدام به عرضه رایگان سیستم ناوبری بر روی اسمارت فونهای اندرویدی کرد. این اتفاق ابتدا در آمریکا و سپس در اوایل سال ۲۰۱۰ برای سایر نقاط جهان افتاد؛ اما گوگل باید بداند که این امر ابتدا توسط کمپانی نوکیا با عرضه سیستم ناوبری با نام Ovi Maps صورت پذیرفت. نوکیا از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ این سیستم را عرضه، گسترش و توسعه داد. نوکیا حتی برای توسعه این سیستم در سال ۲۰۰۷ با پرداخت مبلغی در حدود ۸ میلیارد و یک صد میلیون دلار، شرکت Navteq را خریده و به سیستم خود ملحق کرد. پس از آن خدمات نقشه برداری و ناوبری کمپانی نوکیا، توسط یکی از بخشهای مجزای این شرکت به نام HERE به دست گرفته و کنترل شد. این واحد مجزا، به تازگی شروع به تولید نقشه جهت سیستم عامل اندروید کرده است.
- نوکیا برای اولین بار یک پلتفرم مخصوص بازی نیز ارائه کرد
۵ سال قبل از اینکه گوگل خدمات Play Games را در سال ۲۰۱۳ ارایه کند، نوکیا N-Gage را معرفی کرد. یک دستگاه مختص بازی بر روی موبایل آنهم بر روی سیستم عامل محبوب آن زمان یعنی سیمبیان.
عرضه این پلتفرم از سال ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ به تعویق افتاده بود تا نهایتا با عرضه اسمارت فون N81 بازهم به بازار بازگشت. البته نسخه جدید این سیستم عامل کمی با سایر اسمارت فونها شییهتر و هماهنگتر شده بود! هرچند نوکیا کمی دیر به فکر افتاد.
اما باز میگردیم به N-Gage، این محصول خاص نوکیا علاوه بر اجازهای که به کاربر برای جست و جو و دانلود بازی میداد، از یک سری ویژگیهای اجتماعی نیز برخوردار بود. ویژگیهایی نظیر لیست دوستان و به اشتراک گذاری امتیاز کسب کرده در بازی و …
اما این پلتفرم به خوبی پاسخگوی نیاز کاربران در حوزه بازی نبود و نوکیا هم هیچ استراتژی روشنی برای توسعه آن نداشت. به همین دلیل نوکیا در سال ۲۰۰۹ شروع به عرضه بازیهای مخصوص جهت این دستگاه از طریق فروشگاه Ovi Store نمود.
اما گوگل نیز توانست با عرضه خدمات مبتنی بر بازی برای سیستم عاملش به موفقیتی عجیب دست یابد. گوگل در طول یک سال توانست حدود ۱۰۰ میلیون کاربر را جذب کند!
- نوکیا برای اولین بار یک مرورگر بر پایه Web-Kit برای اسمارت فونها ارایه کرد
سیمبیان سری ۶۰ برای اولین بار از یک مرورگر بر پایه Wekit در سال ۲۰۰۵ بهره برد. این محصول بر روی اسمارت فونهای بسیاری نظیر N95 و E71 استفاده شد.
گوگل برای ایجاد مرورگر اولین نسخه اندروید در سال ۲۰۰۸ که بر روی گوشی G1 قرار گرفته بود، از Webkit بهره برده بود. البته اندکی بعد، گوگل مرورگر اختصاصی خود، یعنی کروم را برای سیستم عاملش ارایه کرد که میتوان آن را جایگزینی برای مرورگر اصلی اندروید نام برد. این مرورگر از موتور دیگری استفاده برده اما هنوز از برخی ویژگیهای وب کیت نیز بهره میبرد.
- نوکیا برای اولین بار محصولی را معرفی کرد که به نام «قاتل آیفون» شناخته میشد
iPhone Killer یا قاتل آیفون، اصطلاحی عامیانه مربوط به سالها پیش است که امروز دیگر کسی از آن استفاده نمیکند (احتمالا چون همه فهمیدهاند که آیفون هیچ وقت کشته نخواهد شد!).
نوکیا در آن دوران محصولاتی را معرفی کرد که باور داشت میتوانند آیفون را از دور خارج کنند. اسمارت فونی مانند ۵۸۰۰ XpressMusic عرضه شده در سال ۲۰۰۸، یا نوکیا N97 که در سال ۲۰۰۸ معرفی و در سال ۲۰۰۹ عرضه شد و نهایتا نوکیا N8 که در سال ۲۰۱۰ به بازار آمد.
هرچند باید بگوییم که گوگل هم با برخی از محصولاتش پشت این قضیه بوده است (البته به طور غیر مستقیم): محصولاتی مانند نسخه اولیه موتورولا Droid، نسخه اولیه سامسونگ گلکسی S، نکسوس وان، نسخه اولیه HTC Desire و …














