طرح «شهر لجستیک هوشمند» بهعنوان یکی از پروژههای زیرساختی جدید برای تحول زنجیره تأمین کشور، در نشستی با حضور معاون اول رئیسجمهور، وزیر ارتباطات و نمایندگان دستگاههای دولتی و بخش خصوصی معرفی شد. این طرح قرار است با هدف هوشمندسازی فرآیندهای لجستیکی، کاهش هزینههای حملونقل و تقویت تجارت الکترونیک بهصورت مرحلهای اجرا شود.
در این نشست که به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، برگزار شد، سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، بههمراه نمایندگانی از وزارتخانههای جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی، ارتباطات و فناوری اطلاعات و فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال حضور داشتند.
هدف اصلی این پروژه، ایجاد یک شبکه ملی و یکپارچه برای مدیریت فرآیندهای مرتبط با زنجیره تأمین، از مرحله نگهداری کالا تا توزیع نهایی عنوان شده است.
شهر لجستیک هوشمند چیست و چه کاربردی دارد؟
برخلاف تصور اولیه، شهر لجستیک هوشمند تنها یک مرکز بزرگ انبارداری یا توزیع کالا نیست؛ بلکه مجموعهای از زیرساختها و خدمات دیجیتال است که تمام مراحل مدیریت کالا شامل دریافت، ذخیرهسازی، پردازش، بستهبندی، آمادهسازی و ارسال را بهصورت یکپارچه مدیریت میکند.
این سامانه میتواند به کسبوکارها، تولیدکنندگان، فروشگاههای اینترنتی و فعالان زنجیره تجارت کمک کند تا خدمات استاندارد لجستیکی را با سرعت و هزینه کمتر دریافت کنند.
زیرساخت ضروری برای رشد تجارت الکترونیک
در سالهای اخیر توسعه فروش آنلاین و اقتصاد دیجیتال باعث افزایش نیاز به شبکههای لجستیکی پیشرفته شده است. مسئولان حاضر در این نشست تأکید کردند که رشد تجارت الکترونیک بدون توسعه زیرساختهای حملونقل و توزیع، با محدودیتهای جدی مواجه خواهد شد.
بر همین اساس، شهر لجستیک هوشمند قرار است بهعنوان یک زیرساخت مشترک در اختیار بخشهای مختلف اقتصادی از جمله تولیدکنندگان، صادرکنندگان، واردکنندگان و شرکتهای توزیع قرار گیرد.
شبکه هوشمند لجستیکی چگونه فعالیت میکند؟
یکی از بخشهای مهم این طرح، ایجاد شبکهای از مراکز لجستیکی هوشمند در نقاط مختلف کشور است. این مراکز با اتصال به یکدیگر میتوانند مدیریت جریان کالا را به شکل دقیقتری انجام دهند.
بر اساس برنامه ارائهشده، این شبکه میتواند مزایایی مانند موارد زیر داشته باشد:
- کاهش زمان ارسال و تحویل کالا
- بهینهسازی مسیرهای حملونقل
- کاهش هزینههای زنجیره تأمین
- افزایش شفافیت در فرآیند توزیع
- بهبود خدمات فروشگاههای اینترنتی و کسبوکارهای دیجیتال
اجرای مرحلهای شهر لجستیک هوشمند
اجرای این پروژه قرار است در چند مرحله انجام شود و توسعه آن بهصورت تدریجی پیش برود. طبق برنامه اعلامشده، راهاندازی این زیرساخت میتواند علاوه بر اثرگذاری اقتصادی، پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی نیز داشته باشد.
کاهش مصرف سوخت، پایین آمدن هزینههای حملونقل، افزایش بهرهوری نیروی انسانی، ایجاد فرصتهای شغلی جدید و ارتقای کیفیت خدمات توزیع کالا از جمله اهداف پیشبینیشده برای این طرح است.
همکاری دولت و بخش خصوصی برای توسعه لجستیک دیجیتال
در پایان این نشست، بر ضرورت همکاری میان دولت و بخش خصوصی برای اجرای موفق شهر لجستیک هوشمند تأکید شد. مسئولان معتقدند ایجاد یک شبکه لجستیکی هوشمند و یکپارچه میتواند نقش مهمی در توسعه اقتصاد دیجیتال، افزایش رقابتپذیری کسبوکارها و بهبود مدیریت جریان کالا در کشور داشته باشد.