سوراخ لایه ازون بر روی قطب جنوب اکنون به یکی از بزرگترین اندازههای ثبت شده در طی این سالهای اخیر گسترش یافته است.
در سال ۲۰۱۹، دانشمندان نشان دادند که سوراخ ازون بالای قطب جنوب از سال ۱۹۸۲ در کوچکترین میزان سالانه خود بوده است، اما با استفاده از تحقیقات سال ۲۰۲۰ در مورد این ناهنجاری جوی مانند سایر مواردی که امسال رخ داد، یک دیدگاه تأملبرانگیز ارائه شده است.
مدیر پروژه، آقای دیگو لویولا (Diego Loyola) از مرکز هوافضای آلمان اینگونه توضیح میدهد:
مشاهدات ما نشان میدهد که سوراخ لایه ازون در سال ۲۰۲۰ از اواسط مرداد ماه (اوت) به سرعت رشد کرده است و با اندازه آن بسیار بالاتر از حد متوسط میتواند بیشتر قاره قطب جنوب را در بر گیرد.
اندازهگیریهای جدید از ماهواره Copernicus Sentinel-5P آژانس فضایی اروپا نشان میدهد که سوراخ ازون در ۲ اکتبر سال جاری به حداکثر اندازه خود یعنی حدود ۲۵ میلیون کیلومتر مربع (حدود ۹.۶ میلیون مایل مربع) رسیده است.
در تخمینهایی که درباره سوراخ لایه ازون در سال ۲۰۱۸ و ۲۰۱۵ زده شده است، به ترتیب ۲۲.۹ و ۲۵.۶ میلیون کیلومتر مربع ثبت شده است.
متخصص هواشناسی به نام وینسنت هنری پیوچ (Vincent-Henri Peuch) از مرکز اروپا برای پیشبینی آب و هوا با دامنه متوسط اینچنین گفته است:
اینکه لایه اوزن در هر سال چقدر میتواند رشد کند، بسیار متفاوت است. سوراخ لایه ازون سال ۲۰۲۰ شبیه حفره سال ۲۰۱۸ است که یک سوراخ کاملا بزرگ بود و در بالاترین قسمت آن نیز قرار گرفته بود.
علاوه بر نوساناتی که در هر سال وجود دارد، با سردتر شدن درجه حرارت در استراتوسفر، غلظت ازون در داخل سوراخ کاهش مییابد، در نتیجه سوراخ ازون روی قطب جنوب نیز کوچک میشود و یا سالانه رشد میکند. هنگامی که این اتفاق میافتد (مخصوصا وقتی ابرهای استراتوسفر قطبی در دمای زیر منفی ۷۸ درجه سانتیگراد (منفی ۱۰۸.۴ درجه فارنهایت) تشکیل میشوند)، واکنشهای شیمیایی مولکولهای ازون را در حضور تابش خورشید از بین میبرند.
وینسنت هنری پیوچ اینچنین گفته است:
به دلیل اینکه در هفتههای گذشته نور خورشید به قطب جنوب بازگشته است، شاهد تخریب مداوم لایه ازون در منطقه بودهایم. پس از سوراخ ازون کوچک در سال ۲۰۱۹، که تحت شرایط خاص هواشناسی بود، ما امسال نیز یک مورد نسبتاً بزرگ را ثبت میکنیم. این موضوع به ما نشان میدهد که باید اقدامات مونترال را برای ممنوعیت انتشار مواد شیمیایی تخریبکننده ازون انجام دهیم.
اقدام مونترال، نقطه عطفی در دستاوردهای زیستمحیطی بشریت بود که با استفاده از آن میتوانستیم تولید کلروفلوئورکربنهای مضر (CFC)، مواد شیمیایی که قبلاً در یخچالها، بستهبندیها و اسپریها استفاده میشد، را متوقف کند و باعث از بین رفتن مولکولهای ازون در نور خورشید شود.
در حالی که اکنون میدانیم اقدامات انسانی در این مرحله به ما کمک میکند تا سوراخ ازون در بالای قطب جنوب را برطرف کنیم، اما نوسانات مداومی که در هر سال وجود دارد نشان میدهد که روند بهبود طولانی خواهد بود.
ارزیابی سال ۲۰۱۸ توسط سازمان جهانی هواشناسی نشان داد که غلظت ازون روی قطب جنوب تا سال ۲۰۶۰ به سطح نسبتاً طبیعی قبل از دهه ۱۹۸۰ باز میگردد. برای تحقق این هدف، باید به اقدامات پایبند باشیم و موانع را برطرف کنیم. اگرچه موارد ثبت شده ۲۰۲۰ درباره لایه ازون بزرگترین آن نیست (در سال ۲۰۰۰ با ۲۹.۹ میلیون کیلومتر مربع لایه ازون مشاهده شده بود)، اما هنوز هم قابل توجه است. این حفره همچنین یکی از عمیقترین حفرهها در سالهای اخیر است.
محققان میگویند رویداد ۲۰۲۰ لایه ازون توسط یک گرداب قطبی قوی هدایت شده است، یعنی یک پدیده بادی که باعث میشود دمای استراتوسفر بالاتر از قطب جنوب باشد. در مقابل، همانطور که دانشمندان در آن زمان نیز توضیح دادند، دمای زیاد سال گذشته باعث بوجود آمدن کوچکترین اندازه سوراخ ازون در سال ۲۰۱۹ شده بود.
پائول نیومن (Paul Newman)، دانشمند ارشد علوم زمین در مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا در گرینبلت، مریلند، در آن زمان اینچنین گفته است:
باید بدانیم آنچه را که در سال ۲۰۱۹ دیدیم، به دلیل دمای بیشتر استراتوسفر بوده است. اما این به نشانه این نیست که ازون اتمسفر ناگهان در مسیر بهبودی قرار گرفته است.
اگرچه ممکن است هیچ مسیر سریعی برای بهبود لایه ازون نیابیم و به احتمال زیاد در سالهای آینده نیز مسائل ترسناکتری از لایه ازون مشاهده کنیم، در آن زمان اقدامات مونترال میتواند به عنوان حامی به ما کمک کند.
