هر ساله نزدیک به صد هزار نفر در بلایای طبیعی مثل زمینلرزه، فوران آتشفشان، طوفان، سونامی، سیل، آتشسوزی و خشکسالی از بین میروند، این در حالی است که طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۱۵۰ میلیون نفر تحت تأثیر این بلایا قرار دارند. بلایای طبیعی کشنده از ابتدای زندگی بشر وجود داشته است، اما میزان تلفات قدیمیترین این بلایا دیگر در تاریخ وجود ندارد. به عنوان مثال، جزیره باستانی مدیترانه ترا (سانتورینی، یونان فعلی) فوران آتشفشانی فاجعهباری را تجربه کرد که کل تمدن مینوان را در حدود سال ۱۶۰۰ قبل از میلاد ریشهکن کرد. این آمار طبق مطالعه سال ۲۰۲۰ منتشر شده است. اما دقیقاً چند نفر جان خود را در این حوادث از دست دادهاند؟ هرگز اطلاعات درستی در اختیار نداشتیم که دقیق بتوانیم به این سوال پاسخ دهیم.
این مطلب را هم بخوانید: بلایای طبیعی نشانگر خشم زمین در سال ۲۰۲۰ است!
با این حال، به لطف سوابق و مجلات تاریخی، مورخان میتوانند حداقل تعداد تلفات مربوط به بلایایی را که در دوران مشترک رخ داده است، تخمین بزنند. بر اساس چنین سوابقی، بلایای طبیعی زیر مرگبارترین موارد در همه زمانها بودهاند و از کمترین به بالاترین میزان تلفات تخمینزده شده رتبهبندی شدهاند (برای آن دسته از بلایایی که دامنه تلفات برای آنها در نظر گرفته شده است، فاجعه با بیشترین برآورد رتبهبندی میشود). در ادامه این مقاله با آیتیرسان همراه باشید.
۱۰.زلزله حلب سال ۱۱۳۸ بعد از میلاد مسیح
در روز ۱۱ اکتبر سال ۱۱۳۸، زمین زیر شهر حلب سوریه شروع به لرزیدن کرد. این شهر در محل تلاقی صفحات عربستان و آفریقا قرار دارد. همین عامل این شهر را مستعد زلزله میکند، اما زمینلرزه این شهر به شدت کشنده و خشن بود. عظمت این زمینلرزه به مرور زمان از یادها رفته است، اما تواریخ معاصر گزارش دادهاند که ارگ شهر فرو ریخته و خانهها در سراسر حلب خراب شدهاند. تعداد کشتهشدگان حاصل از این حادثه حدود ۲۳۰،۰۰۰ نفر تخمین زده میشود، اما طبق مقالهای موجود در مجله سال ۲۰۰۴، این رقم مربوط به قرن پانزدهم است و مورخی که آن را گزارش کرده است، ممکن است زمینلرزه حلب را با زلزلهای که در کشور اوراسیا امروزی جورجیا اتفاق افتاده است، ترکیب کرده باشد. هنوز هم، مورخان این تعداد تلفات احتمالی این رویداد را به عنوان دهمین فاجعه طبیعی مرگبار در همه زمانها میدانند.
۱۰. زلزله و سونامی اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴
زمینلرزهای به بزرگی ۹.۱ ریشتر که در ۲۶ دسامبر ۲۰۰۴ در زیر دریا در ساحل غربی سوماترا، اندونزی و کشورهای شرق آفریقا رخ داده است، مقام دهم را از آن خود کرده است. سونامی با سرعتی معادل ۵۰۰ مایل در ساعت (۸۰۴ کیلومتر در ساعت) در فاصله ۱۵ تا ۲۰ دقیقهای پس از وقوع زلزله به زمین رسید و فرصت کمی را برای ساکنان به جا گذاشت به مناطق بالاتر فرار کنند. طبق World Vision، که سازمانی برای کمک به افراد است، در بعضی از مناطق به ویژه مناطق صدمهدیده اندونزی، ارتفاع موج سونامی به بیش از ۳۰ فوت (۳۰ متر) رسیده است.
خسارات ناشی از زلزله و سونامی ۱۰ میلیارد دلار تخمین زده شده است. طبق اعلام مراکز ملی اطلاعات زیست محیطی سازمان ملی اقیانوسی و جوی، این رویداد سومین زمینلرزه بزرگ جهان از سال ۱۹۰۰ تاکنون محسوب میشود و سونامی آن نیز بیش از هر سونامی دیگری که در تاریخ ثبت شده است، تلفات داده است.
۹. زلزله شهر تانگشان (در شمال شرقی چین) در سال ۱۹۷۶
بر اساس گزارش سازمان زمینشناسی ایالات متحده (USGS)، ساعت ۳:۴۲ بامداد ۲۸ ژوئیه سال ۱۹۷۶، شهر تانگشان چین در اثر زمین لرزهای به بزرگی ۷.۸ ریشتر با خاک یکسان شد. تانگشان، یک شهر صنعتی با حدود ۱ میلیون نفر جمعیت است که در زمان وقوع فاجعه تلفاتی بیش از ۲۴۰،۰۰۰ نفر را متحمل شده است. در حالی که این آمار رسمی قربانیان است، اما برخی از کارشناسان معتقدند که تعداد قربانیان بیشتر از اینها بوده است و احتمالاً تلفات جانی به هفتصد هزار نفر رسیده است. گزارش شده است که ۸۵ درصد از ساختمانهای تانگشان ریزش کرده و این لرزش در پکن چین با بیش از ۱۰۰ مایل (۱۸۰ کیلومتر) فاصله نیز احساس شده است. چندین سال طول کشید تا مردم شهر تانگشان، این شهر را مثل قبل بازسازی کنند.
۸. زلزله شهر انطاکیه (در جنوب ترکیه) در سال ۵۲۶ پس از میلاد مسیح
همانند تمام بلایایی که در هزاران سال پیش رخ داده است، به سختی میتوان تلفات دقیق زلزله شهر انطاکیه را پیشبینی کرد. در آن زمان جان مالالاس (John Malalas)، وقایعنگار معاصر، در این باره اینچنین نوشت که در ماه مه سال ۵۲۶ پس از میلاد مسیح، در اثر اصابت اقیانوس به شهر امپراتوری بیزانس (ترکیه و سوریه) حدود ۲۵۰،۰۰۰ نفر جان خود را از دست دادند. مالالاس این فاجعه را به خشم خدا نسبت داد و گزارش کرد که برخلاف زلزله، آتشسوزی همه چیز را در انطاکیه نابود کرد.
طبق مقالهای که در سال ۲۰۰۷ در مجله تاریخ قرون وسطایی منتشر شد، تعداد قربانیان بیشتر از سایر زمانها بود، زیرا این شهر مملو از توریستهایی بود که روز معراج را جشن میگرفتند. این جشن، جشن مسیحیان است که عروج عیسی مسیح به بهشت را یادآوری میکند.
۷. زلزله شهرستان هاییوان سال ۱۹۲۰
دنگ قیدونگ (Deng Qidong)، زمینشناس علوم چین طی یک سمینار در سال ۲۰۱۰ گفت:
زمینلرزه شهرستان هاییوان بزرگترین زمینلرزه ثبت شده در چین است. این زلزله با بیشترین شدت در قرن بیستم رخ داد.
این زمینلرزه که در شانزدهم دسامبر سال ۱۹۲۰ در منطقه هاییوان در شمال مرکز چین رخ داد، استانهای همسایه گانسو و شاانشی را نیز لرزاند. گزارش شده بود که این زلزله ۷.۸ ریشتر بوده است، با این حال امروزه کشور چین ادعا میکند که آن زمینلرزه با بزرگی ۸.۵ ریشتر بوده است. در میزان قربانیان نیز اختلافاتی وجود دارد. سازمان زمین شناسی ایالات متحده مجموع تلفات را دویست هزار نفر اعلام کرد، اما طبق مطالعهای که توسط لرزهشناسان چینی در سال ۲۰۱۰ انجام شد، تعداد کشتهشدگان میتوانست به ۲۷۳،۴۰۰ نفر برسد. بر اساس مطالعه سال ۲۰۲۰ که در ژورنال Landslides منتشر شده است، رسوبات زیاد خاکهای لس در منطقه (رسوبات متخلخل و لجن بسیار ناپایدار) باعث ایجاد زمینلرزههای عظیمی شده است که عامل بیش از سی هزار مورد از این تعداد بودهاند.
۶. گردباد کورینگا سال ۱۸۳۹
بر اساس بخش تحقیقات آزمایشگاه اقیانوس اطلس و هواشناسی جوی اقیانوس اطلس، طوفان کورینگا در ۲۵ نوامبر سال ۱۸۳۹ در بندر کورینگا در خلیج بنگال هند رخ داد و طوفانی به اندازه ۴۰ فوت (۱۲ متر) ایجاد کرد. سرعت و نوع باد این طوفان مشخص نیست، همانطور که بسیاری از طوفانهایی که پیش از قرن ۲۰ اتفاق افتادهاند، نیز همین سرنوشت را داشتند. حدود بیست هزار کشتی و قایق از بین رفتند و سیصد هزار نفر نیز جان خود را بر اثر این حادثه از دست دادند.
۶. طوفان بندر هایفونگ (در شمال کشور ویتنام) سال ۱۸۸۱
طوفان کورینگا به عنوان ششمین فاجعه مرگبار طبیعی در سال ۱۸۸۱ رخ داد. این حادثه در ۸ اکتبر شهر بندری هایفونگ در شمال شرقی ویتنام را لرزاند. همچنین اعتقاد بر این است که طوفان حدود سیصد هزار نفر را به کام مرگ کشانده است.
۵. زلزله کشور هائیتی سال ۲۰۱۰
زمینلرزه فاجعهباری که در هائیتی درست در شمال غربی بندر اوپرنس در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰ رخ داد، به عنوان یکی از سه زلزله کشنده در همه زمانها شناخته میشود. این زمینلرزه اندازهای معادل ۷ ریشتر داشت.
هائیتی به عنوان یکی از فقیرترین کشورها در نیمکره غربی است و تاریخچه محدود آن در زمینلرزههای بزرگ، این کشور را در برابر خسارات و تلفات جانی به شدت آسیبپذیر کرده است. حدود ۳ میلیون نفر تحت تأثیر این زمینلرزه قرار گرفتند. در همه جای این کشور قربانیانی تخمین زده میشد. در ابتدا، دولت هائیتی تلفاتی معادل ۲۳۰،۰۰۰ نفر تخمین زد، اما در ژانویه سال ۲۰۱۱، مقامات این رقم را به ۳۱۶،۰۰۰ نفر اصلاح کردند. مطالعهای که در سال ۲۰۱۰ در مجله پزشکی، درگیری و بقا منتشر شد، تعداد این افراد را حدود ۱۶۰،۰۰۰ نفر اعلام کرد، اما این در حالی است که اداره نقشهبرداری و زمینشناسی ایالات متحده ادعا کرد تعداد کمتری هم وجود دارد، یعنی فقط حدود صد هزار نفر. این اختلافات بیانگر دشواری شمارش تلفات حادثهها حتی در دوران مدرن است ، البته اختلافات سیاسی هم بر سر تعداد رسمی همچنان ادامه دارد.
۴. گردباد بولا در سال ۱۹۷۰
این طوفان گرمسیری در تاریخ ۱۲ و ۱۳ نوامبر ۱۹۷۰ رخ داده و به بنگلادش امروزی (پاکستان شرقی آن زمان) خسارتهایی وارد کرده است. طبق بخش تحقیقات اداره کل اقیانوسشناسی و جو شناسی، شدیدترین سرعت این طوفان ۱۳۰ مایل در ساعت (۲۰۵ کیلومتر در ساعت) اندازهگیری میشود و محققان آن را در نوع ۴ ارزیابی میکنند. قبل از رخ دادن این گردباد، طوفانی به طول ۳۵ فوت (۶/۱۰ متر) بر روی جزایر کمارتفاع حاشیه خلیج بنگال ایجاد شد و طغیان گسترده مناطق را به بار آورد.
این رخداد طبیعی منجر به کشته شده افراد زیادی در حدود سیصد هزار نفر تا پانصد هزار نفر شد. گزارشی از سال ۱۹۷۱ از مرکز ملی طوفان و اداره هواشناسی پاکستان ارائه شده است، برآورد دقیق تلفات را تأیید کرد. دلیل این تلفات زیاد به دلیل وجود کارگران فصلی که برای برداشت برنج در منطقه حاضر بودند، بوده است. از زمان نگارش این مقاله، طبق اعلام سازمان جهانی هواشناسی، طوفان بولا کشندهترین طوفان گرمسیری ثبت شده محسوب میشود. تخمین زده میشود این طوفان ۸۶ میلیارد دلار خسارت زده باشد.
۳. زمینلرزه استان شانشی (در شمال و مرکز چین) سال ۱۵۵۶
مرگبارترین زمینلرزه تاریخ در روز ۲۳ ژانویه سال ۱۵۵۶ استان شان شی (در شمال و مرکز چین) را لرزاند. این زلزله به زمینلرزه بزرگ جیاجینگ نیز مشهور است زیرا پس از امپراتوری که سلطنت را بدست آورده بود، رخ داد. طبق گفته موزههای علوم چین، این زلزله ۶۲۱ مایل مربع (۱۰۰۰ کیلومتر مربع) سطح کشور را به آوار تبدیل کرد. در اثر این حادثه هشتصد و سی هزار نفر به علت فروریختن یادونگ، خانههای غارنوردی که در فلات لس منطقه تراشیده شده بودند، جان خود را از دست دادند. بزرگی دقیق زمینلرزه در طی روزها در تاریخ از یاد رفته است، اما ژئوفیزیکدانان امروزی آن را در حدود ۸ ریشتر تخمین میزنند.
۲. طغیان هوانگ هو (رودخانه زرد) در سال ۱۸۸۷
رودخانه زرد (هوانگ هو) در چین در اواخر دهه ۱۸۸۰ به مراتب بالاتر از بیشتر زمینهای اطراف آن واقع شده بود و به مجموعهای از سدها نیز برای عبور رودخانه از طریق مزارع مرکزی چین ساخته شده بود. با گذشت زمان، این سدها گسترش پیدا کردند و ارتفاع رودخانهها را نیز به تدریج افزایش دادند. بر اساس دایرالمعارف بلایای طبیعی، فاجعههای زیست محیطی و فاجعههای بشری، هنگامی که بارانهای شدید سطح رودخانهها را در سپتامبر سال ۱۸۸۷ گسترش میداد، این رودخانهها از طریق این سدها در منطقه کمارتفاع اطراف ریخته و ۵۰۰۰ مایل مربع (۱۲۹۴۹ کیلومتر مربع) را در بر میگرفت. در نتیجه این سیل، تخمین زده میشود نهصد هزار نفر تا ۲ میلیون نفر جان خود را از دست دهند.
۱. طغیان رودخانه یانگ تسه در سال ۱۹۳۱
بارش شدید باران در چین در ماههای ژوئیه و آگوست سال ۱۹۳۱ منجر به مرگبارترین فاجعه طبیعی در تاریخ جهان شد. در حالی که برفهای زمستان در بستر رودخانه یانگ تسه در حال ذوب شدن بود، بیش از ۲۴ اینچ (۶۰۰ میلیمتر) باران نیز در آن هنگام در آنجا باریده بود (رودخانه زرد و سایر آبراههای بزرگ به سطح زیادی از آب رسیدند). طبق گزارشهای فاجعهبار در چین، طغیان رودخانه یانگزی ۱۹۳۱ تقریباً تخریبی معادل ۷۰،۰۰۰ مایل مربع (۱۸۰،۰۰۰ کیلومتر مربع) داشته است. این رویداد رودخانه یانگ تسه را به چیزی شبیه دریاچه یا اقیانوس غولپیکر تبدیل کرده بود. اعدادی که دولت برای تعداد کشتهشدگان گزارش کرده بود، حدود ۲ میلیون نفر بود، اما سایر سازمانها از جمله اداره کل اقیانوسشناسی و جو شناسی اعلام کردهاند که ممکن است این تلفات حدود ۳.۷ میلیون نفر بوده باشد.
بخاطر بی ایمانی و کفر این اتفاقا می افته
توی قرآن هم راجع بهش نوشتن
باید توبه کنیم
زمین خشونتش کم شده ولی ادما باعث شدن باز تغییرات اب و هوایی بزرگ اتفاق بیفته
زلزله ای اگه توی تهران اتفاق بیفته رکورد همشو میزنه