در گامی بلند و جاهطلبانه برای فتح فضا، پکن و مسکو به توافقی تاریخی دست یافتهاند که مسیر ساخت یک نیروگاه هستهای بر روی کره ماه را هموار میسازد. این تفاهمنامه همکاری که میان دو غول فضایی جهان به امضا رسیده، نقشی کلیدی در تأمین انرژی مورد نیاز ایستگاه تحقیقاتی بینالمللی ماه (ILRS) ایفا خواهد کرد، پروژهای که آینده حضور بشر در فراسوی زمین را دگرگون میسازد.
بر اساس گزارشهای منتشر شده در نشریه معتبر Space، این سرمایهگذاری مشترک و عظیم که تحت رهبری چین و روسیه پیش میرود، تا سال ۲۰۳۶ به سرانجام خواهد رسید. این اعلامیه در حالی مطرح شد که پیش از آن، سازمان فضایی آمریکا (ناسا) بودجه پیشنهادی خود برای سال ۲۰۲۶ را بدون در نظر گرفتن طرحی برای احداث پایگاه مداری در مدار ماه، منتشر کرده بود. به نظر میرسد این اقدام چین و روسیه، پاسخی به چالشهای پیش روی ناسا و رقابتی جدی در عرصه کاوشهای فضایی است.
یکی از نکات برجسته این پروژه، روش ساخت نیروگاه هستهای در ماه است. «یوری بوریسوف»، مدیرکل آژانس فضایی روسیه، در مصاحبهای که در سال ۲۰۲۴ منتشر شد، تأکید کرد که این رآکتور مشترک به صورت کاملاً خودکار و بدون نیاز به حضور انسان در کره ماه ساخته خواهد شد. اگرچه جزئیات فنی دقیق این فرآیند هنوز به طور کامل فاش نشده است، اما بوریسوف از آمادگی قابل توجهی در بخش فناوری خبر داده است.
آژانس فضایی روسیه پس از امضای این قرارداد، در بیانیهای رسمی اعلام کرد که این ایستگاه با هدف فراهم آوردن زمینهای برای حضور آینده انسان در ماه، به انجام تحقیقات بنیادی فضایی و آزمایش فناوریهای ضروری برای عملیات طولانیمدت بدون سرنشین در ایستگاه تحقیقاتی بینالمللی ماه متمرکز خواهد بود.
ایستگاه تحقیقاتی جدید، به عنوان یک پایگاه دائمی و سرنشیندار در قطب جنوب ماه، افقهای جدیدی را برای اکتشافات فضایی باز میکند. تا کنون، هفده کشور از جمله مصر، پاکستان، ونزوئلا، تایلند و آفریقای جنوبی، تمایل خود را برای پیوستن به این برنامه بلندپروازانه ابراز کردهاند. برنامهریزی شده است که زیرساختهای اولیه این پایگاه در سال ۲۰۲۸، همزمان با مأموریت Chang’e-8 چین، پایهگذاری شود. این مأموریت نه تنها به استقرار تجهیزات کمک میکند، بلکه اولین گام چین برای فرود فضانوردان خود بر روی کره ماه خواهد بود.
نقشه راه ایستگاه تحقیقاتی بینالمللی ماه برای نخستین بار در ژوئن ۲۰۲۱ رونمایی شد. در آن زمان، چین و روسیه اعلام کردند که قصد دارند اجزای این پایگاه رباتیک قمری را با استفاده از پنج پرتاب راکت سنگین، بین سالهای ۲۰۳۰ تا ۲۰۳۵ به ماه ارسال کنند. علاوه بر این، چین برنامههایی برای پرتابهای بیشتر پس از استقرار اجزای پایه، به منظور گسترش پایگاه و اتصال آن به یک ایستگاه فضایی در مدار ماه و همچنین دو پایانه واقع در خط استوا و سمت پنهان ماه، در نظر دارد. این همکاری بیسابقه میان پکن و مسکو، نویدبخش عصری جدید در کاوشهای فضایی و بهرهبرداری از منابع فرازمینی است که میتواند مرزهای دانش و توانایی بشر را به شکلی بیسابقهای گسترش دهد.
