تسلا یک تصمیم نمادین و در عین حال کاملاً استراتژیک گرفته است: پایان دادن به دو محصولی که سالها ویترین لوکس این برند بودند. ایلان ماسک در تماس اعلام نتایج مالی به سرمایهگذاران گفت تولید مدل S و مدل X در سهماهه دوم ۲۰۲۶ متوقف میشود؛ تصمیمی که به گفته او قرار است فضای کارخانه فریمونت را برای آیندهای متفاوت آزاد کند: تولید ربات انساننمای Optimus.
مدل S که از سال ۲۰۱۲ وارد بازار شد، برای بسیاری همان خودرویی بود که نشان داد «ماشین برقی میتواند جذاب باشد». مدل X هم با درهای خفاشی خاصش در ۲۰۱۵ آمد تا سبد محصولات تسلا را به دنیای شاسیبلندها ببرد. اما حالا هر دو، در مسیر خروج از خط تولید قرار گرفتهاند.
چرا تسلا دو مدل قدیمی و محبوبش را کنار میگذارد؟
ماسک دلیل اصلی را ساده بیان کرد: کمبود فضا در کارخانه فریمونت و نیاز به اختصاص ظرفیت تولید به اپتیموس. این کارخانه در کالیفرنیا سالها محل مونتاژ مدل S و مدل X بوده و با توقف این دو پروژه، همان فضای تولیدی به رباتهای انساننما اختصاص داده خواهد شد.
او در این تماس گفت وقت آن رسیده که برنامههای مدل S و X «با یک بازنشستگی محترمانه» پایان پیدا کنند، چون تسلا به سمت آیندهای حرکت میکند که بر پایه خودران بودن و رباتها شکل میگیرد. حتی یک پیام واضح هم برای علاقهمندان داشت: اگر قصد خرید مدل S یا X را دارید، «الان» زمان سفارش است.
افت فروش و رقابت سنگین در بازار خودروهای برقی لوکس
واقعیت این است که خروج این دو مدل فقط یک تصمیم نمادین نیست. فروش مدل S و X در سالهای اخیر بهصورت پیوسته کاهش یافته؛ هم بهخاطر تغییر تمرکز تسلا روی محصولات پرفروشتر یعنی مدل 3 و مدل Y و هم بهدلیل رقابت شدید در بازار خودروهای برقی لوکس.
طبق آمار اعلامشده، تسلا در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۰٬۸۵۰ دستگاه از دسته «سایر مدلها» فروخته؛ دستهای که مدل S، مدل X و سایبرتراک را شامل میشود. این رقم نسبت به سال قبل ۴۰.۲٪ کاهش داشته است. چنین افتی برای بخشی از سبد محصولات، پیام روشنی دارد: تقاضا دیگر مثل گذشته نیست.
از طرفی، حتی با بهروزرسانیهای داخلی و خارجی در طول سالها، روند فروش این مدلها در عمل «روی خط صاف» مانده است. در همین مدت، خودروسازان باسابقه با مدلهای لوکس برقی وارد میدان شدهاند و در کنارشان برندهای تازهنفس مثل Rivian و Lucid Motors هم سهمخواهی جدی کردهاند.
تسلا از خودروساز به شرکت رباتیک؟
این تصمیم، بخشی از تلاش بزرگتر ماسک برای تغییر چهره تسلاست: تبدیل شرکت از یک خودروساز به کسبوکاری که محورش خودروهای خودران و رباتهای انساننما است. اما این گذار ساده نبوده. تسلا در گزارش مالی خود از کاهش ۶۱ درصدی سود در سهماهه چهارم خبر داده؛ نشانهای از اینکه مسیر «بازآفرینی» شرکت، پرچالش و پرریسک است.
با این حال، توقف تولید مدل S و مدل X میتواند یک سیگنال مهم باشد: تسلا حاضر است حتی نمادهای قدیمیاش را کنار بگذارد تا ظرفیت تولید و سرمایه انسانیاش را روی پروژهای بگذارد که آن را «موج بعدی» میداند. پرسش اینجاست: آیا اپتیموس میتواند همان نقشی را بازی کند که مدل S در سال ۲۰۱۲ برای محبوبکردن خودروهای برقی بازی کرد؟
ماسک وعده داده پشتیبانی از مالکان فعلی مدل S و X «تا زمانی که مردم خودروها را دارند» ادامه پیدا میکند؛ یعنی از نظر خدمات و قطعات، فعلاً نباید نگرانی جدی وجود داشته باشد.
