کارشناسان حوزه فناوری و نمایندگان بخش خصوصی در برنامه «میز اقتصاد» با بررسی وضعیت اقتصاد دیجیتال کشور، بر ضرورت حفظ دسترسی پایدار به اینترنت جهانی در کنار توسعه زیرساختهای بومی تأکید کردند. در این نشست، فعالان حوزه فناوری هشدار دادند که تضعیف ارتباطات بینالمللی میتواند به کاهش رقابتپذیری اقتصاد دیجیتال ایران منجر شود.
حمید بهنگار، رئیس انجمن فناوری اطلاعات اتاق بازرگانی تهران، در این برنامه اعلام کرد: «ایجاد زیرساخت بومی قدرتمند به معنای قطع اینترنت جهانی نیست. ما نیازمند معماری تابآور هستیم که در آن تنوع مسیرهای ارتباطی و حفظ اتصالهای بینالمللی در کنار حمایت از سکوهای داخلی دیده شود.»
او با اشاره به خسارتهای واردشده به فعالان اقتصاد دیجیتال در دورههای اختلال اینترنت گفت آزادکارها، استارتاپهای پلتفرممحور، شرکتهای نرمافزاری و فعالان حوزه هوش مصنوعی بیشترین آسیب را از محدودیتها و اختلالهای اخیر دیدهاند.
بهنگار همچنین وضعیت فنی زیرساختها را مورد انتقاد قرار داد و توضیح داد که بسیاری از سرویسهای ابری و APIها در زمان بحران دچار اختلال شدند؛ موضوعی که به گفته او ناشی از آماده نبودن زیرساختها برای حجم بالای کاربران بوده است.
در بخش دیگری از این گفتوگو، صادق خانی علیاکبری، کارشناس فناوری اطلاعات، به وضعیت شبکه ملی اطلاعات اشاره کرد و گفت: «در دولت شهید رئیسی، استقرار این شبکه به پیشرفت ۵۸ درصدی رسید، اما متاسفانه این اواخر شاهد نوعی استراتژی سکوت در وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی هستیم.»
او با اشاره به تغییر ماهیت قدرت در جهان امروز اظهار داشت: «امروز جغرافیای قدرت از مرزهای خاکی به تارهای فیبر نوری، کدهای برنامهنویسی و قدرت پردازش دیتا منتقل شده است؛ بنابراین نمیتوان مرز مشخصی بین اقتصاد، سیاست و امنیت در فضای مجازی قائل شد.»
این کارشناس حوزه فناوری همچنین نسبت به وابستگی کامل برخی کسبوکارها به پلتفرمهای خارجی هشدار داد و گفت: «کسانی که خردهفروشی خود را صرفاً بر سکوهایی مانند اینستاگرام بنا کردهاند، باید بدانند که خانهشان را روی گسل ساختهاند.»
به گفته علیاکبری، هدفگذاری ۱۵ درصدی برای سهم اقتصاد دیجیتال در برنامه هفتم توسعه، حداقل سطح مورد انتظار محسوب میشود و دولت باید با کاهش تصدیگری، زمینه ارزشگذاری دادههای ایرانی در بازارهای جهانی را فراهم کند.
در ادامه این برنامه، مصطفی طاهری، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، نیز درباره وضعیت شبکه ملی اطلاعات توضیح داد که هنوز بخش قابلتوجهی از الزامات زیرساختی اجرایی نشده است.
او گفت: «طبق اسناد بالادستی، بخش بزرگی از تکالیف زیرساختی بر عهده وزارت ارتباطات است، اما ارزیابیهای اجمالی نشان میدهد همچنان حدود ۴۰ درصد از کارهای زمینمانده در شبکه ملی اطلاعات وجود دارد.»
طاهری همچنین تأکید کرد که برخلاف تصور عمومی، بخش بزرگی از اقتصاد دیجیتال کشور وابستگی مستقیمی به بازار خارجی ندارد و عمده مشتریان آن در داخل کشور قرار دارند.
به گفته او: «برخلاف تصور عمومی، ۸۰ درصد از اقتصاد دیجیتال ما وابستگی ذاتی به خارج از کشور ندارد؛ یعنی مشتری و بازار آنها کاملاً داخلی است.»
در پایان این نشست، کارشناسان تأکید کردند که بدون اینترنت پایدار و دسترسی آزاد، تحقق اهداف اقتصاد دیجیتال و افزایش سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی امکانپذیر نخواهد بود. همچنین عنوان شد که توسعه سکوهای داخلی باید در کنار حفظ ارتباطات جهانی و تقویت زیرساختهای ارتباطی دنبال شود، نه بهعنوان جایگزینی برای اینترنت بینالملل.
