همزمان با ادامه اختلال و محدودیت در دسترسی به اینترنت بینالملل، گزارشهای میدانی از شهرهای مرزی غرب و جنوبغرب کشور از افزایش فروش سیمکارت اپراتورهای عراقی خبر میدهد؛ بازاری غیررسمی که حالا به یکی از راههای جایگزین کاربران برای اتصال به اینترنت تبدیل شده است.
براساس گزارشهای دریافتی، در برخی مناطق مرزی بهویژه استان خوزستان، تقاضا برای خرید سیمکارت اپراتورهای عراقی مانند Zain و سایر اپراتورهای فعال عراق رشد محسوسی داشته است. گفته میشود این سیمکارتها عمدتاً از مسیرهای غیررسمی وارد کشور میشوند و با قیمتهایی بالاتر از نرخ معمول به فروش میرسند.
افزایش استقبال از این سیمکارتها در حالی رخ داده که بخشی از کاربران، دسترسی به اینترنت اپراتورهای خارجی را راهی برای حفظ ارتباطات آنلاین و استفاده از اینترنت بینالملل میدانند. در برخی نقاط نزدیک به مرز، پوشش آنتندهی اپراتورهای عراقی قابل دریافت است و همین موضوع زمینه استفاده گستردهتر از این سیمکارتها را فراهم کرده است.
برخی فروشندگان محلی نیز این سیمکارتها را بهعنوان راهکاری جایگزین برای دسترسی به اینترنت بدون محدودیت معرفی میکنند؛ مسئلهای که باعث شکلگیری تدریجی یک بازار موازی در حوزه ارتباطات شده است.
کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات معتقدند رشد چنین بازاری فقط یک اتفاق مقطعی نیست و میتواند نشانهای از تغییر رفتار کاربران در مواجهه با محدودیتهای ارتباطی باشد. بهگفته تحلیلگران، زمانی که کاربران برای رفع نیاز ارتباطی خود به ابزارها و مسیرهای غیررسمی روی میآورند، موضوع از یک مسئله فنی فراتر رفته و به چالشی در سطح سیاستگذاری ارتباطات تبدیل میشود.
از سوی دیگر، گسترش استفاده از سیمکارتهای خارجی میتواند تبعاتی در حوزه مدیریت شبکه، تنظیمگری و امنیت ارتباطات به همراه داشته باشد. استفاده از خدمات اپراتورهایی که خارج از چارچوب رسمی ارتباطی کشور فعالیت میکنند، فرآیند نظارت و کنترل ترافیک را پیچیدهتر خواهد کرد و احتمال شکلگیری بازار خاکستری در این بخش را افزایش میدهد.
برخی ناظران معتقدند ادامه این روند میتواند هشداری جدی برای سیاستگذاران حوزه ارتباطات باشد؛ زیرا در صورت تداوم محدودیتها، توسعه بازارهای غیررسمی و راهکارهای جایگزین با سرعت بیشتری ادامه پیدا خواهد کرد.
اکنون باید دید نهادهای مسئول در حوزه ارتباطات و تنظیمگری چه واکنشی به گسترش این بازار نشان خواهند داد و آیا برنامهای برای مدیریت یا کنترل آن در دستور کار قرار میگیرد یا خیر.
