در متا اتفاق عجیبی در جریان است؛ شرکتی که سالها با رویای متاورس پیش میرفت، حالا با شتابی کم سابقه همه چیز را به سمت هوش مصنوعی میچرخاند. گزارشها میگویند این غول فناوری فقط در فکر تعدیل نیرو نیست، بلکه همزمان هزاران کارمند را هم به نقشهای تازهای منتقل میکند؛ نقشهایی که مستقیما به ساخت ابزارها و اپلیکیشنهای مبتنی بر AI گره خوردهاند.
بر اساس گزارش رویترز و نیویورک تایمز، جانل گیل، مدیر منابع انسانی متا، به کارکنان اطلاع داده که ۷ هزار نفر قرار است به چهار واحد تازه منتقل شوند؛ واحدهایی که ماموریت اصلیشان توسعه محصولات و زیرساختهای جدید هوش مصنوعی است. در یادداشت داخلی که رسانهها به آن استناد کردهاند، این تغییر ساختاری تلاشی برای افزایش بهره وری و معنادارتر شدن کار برای کارکنان توصیف شده است.
ماجرا فقط جابه جایی شغلی نیست. گفته میشود این سازمانهای جدید بر پایه ساختارهایی طراحی شدهاند که متا آنها را «بومی هوش مصنوعی» میداند؛ یعنی تیمهایی با لایههای مدیریتی کمتر و تمرکز بیشتر بر اجرا. به کارکنان اعلام شده بود در روز چهارشنبه ۲۰ مه از خانه کار کنند و منتظر ایمیلی بمانند که وضعیت شغلی جدیدشان را مشخص میکند. بخشی از این انتقالها ظاهرا پیش از این هم انجام شده بود. همان روز، برخی دیگر از کارکنان نیز قرار بود پیام مربوط به تعدیل نیرو را دریافت کنند.
این تصمیم در ادامه موجی میآید که متا از اواخر آوریل کلید زده بود. آن زمان شرکت به کارمندان گفته بود ۸ هزار شغل را حذف میکند و ۶ هزار فرصت شغلی باز را هم میبندد. اگر تعداد کارکنان متا را در پایان ۲۰۲۵ حدود ۷۸ هزار نفر در نظر بگیریم، حذف ۸ هزار موقعیت شغلی یعنی نزدیک به ۱۰ درصد از نقشهای فعلی شرکت از بین میروند؛ عددی که برای یکی از بزرگ ترین بازیگران سیلیکون ولی، کوچک نیست.
دلیل اصلی؟ تقریبا همه نشانهها به یک نقطه میرسند: هوش مصنوعی. متا بعد از آن که تب متاورس آن طور که انتظار میرفت دنیا را تسخیر نکرد، حالا سرمایه گذاری سنگینی روی AI باز کرده است. این شرکت میخواهد در همین دهه دیتاسنترهایی با ظرفیت چند ده گیگاوات بسازد؛ پروژهای که ابعادش نشان میدهد متا دیگر هوش مصنوعی را یک قابلیت جانبی نمیبیند، بلکه آن را موتور اصلی آینده خود میداند.
قمار بزرگ زاکربرگ روی آینده
مارک زاکربرگ در ماههای اخیر بارها نشان داده که این چرخش کاملا جدی است. متا یک تیم ویژه برای پروژههای «ابرهوش» تشکیل داده و حتی گفته میشود زاکربرگ شخصا برخی از نیروهای کلیدی را انتخاب کرده و برای گفت و گو به خانه خود دعوت کرده است. در کنار این، شرکت روی توسعه ایجنتهای هوش مصنوعی کار میکند و چت بات AI خود را به چند محصول مختلف آورده است؛ از شبکههای اجتماعی گرفته تا ابزارهای ارتباطی.
نیویورک تایمز میگوید زاکربرگ به سرمایه گذاران اعلام کرده متا قصد دارد امسال بین ۱۰۱.۷ تا ۱۱۹.۴ میلیارد یورو هزینه کند و بخش عمده این بودجه قرار است صرف توسعه زیرساخت و محصولات هوش مصنوعی شود. این رقم که بر اساس تبدیل تقریبی بازه ۱۱۵ تا ۱۳۵ میلیارد دلار به یورو محاسبه میشود، به خوبی نشان میدهد چرا شرکت به دنبال کاهش هزینه در بخشهای دیگر است.
این فقط داستان متا نیست. در سراسر صنعت فناوری، شرکتها مدتی است نیرو کم میکنند تا منابع بیشتری برای رقابت در میدان AI آزاد شود. اما تفاوت متا در اینجاست که به جای صرفا حذف نیرو، بخشی از کارکنانش را هم به هسته پروژههای جدید منتقل میکند. یعنی همان آدمها، اما با ماموریتی تازه. برای بعضیها این شاید فرصت باشد؛ برای بعضی دیگر، نشانه ای روشن از این که نقشه شغلی در دنیای فناوری دارد با سرعتی نفس گیر بازنویسی میشود.
برای کارکنانی که تعدیل میشوند، متا بسته جبرانی ۱۶ هفته حقوق در نظر گرفته و به ازای هر سال سابقه کار نیز دو هفته اضافه پرداخت خواهد کرد. با این حال، گزارش رویترز میگوید ماجرا احتمالا به همین جا ختم نمیشود و ممکن است این شرکت در ادامه سال باز هم دست به تعدیلهای بیشتری بزند.
پیامی که از دل این تحولات بیرون میآید روشن است: متا دیگر شرکتِ رویاهای متاورسی نیست؛ حالا همه چیز در این غول فناوری حول هوش مصنوعی میچرخد، حتی اگر بهایش جابه جایی گسترده نیروها و حذف هزاران شغل باشد.
