اگر یک ساعت هوشمند را دور یک موز، کیوی یا حتی برخی اشیای دیگر ببندید، ممکن است با نتیجهای عجیب روبهرو شوید؛ نمایش ضربان قلب برای چیزی که اساساً قلبی ندارد. اما دلیل این اتفاق چیست و آیا ساعتهای هوشمند دچار خطای جدی میشوند؟
واقعیت این است که این پدیده بیش از آنکه نشاندهنده وجود «نبض» در میوهها باشد، نحوه عملکرد فناوری اندازهگیری ضربان قلب در ساعتهای هوشمند را آشکار میکند.
ساعت هوشمند چگونه ضربان قلب را اندازه میگیرد؟
بیشتر ساعتها و دستبندهای هوشمند امروزی از فناوریای به نام فوتوپلتیسموگرافی (PPG) برای پایش ضربان قلب استفاده میکنند. در این روش، حسگرهای نوری موجود در پشت دستگاه، معمولاً نور سبز را به سطح پوست میتابانند.
بخشی از این نور توسط خون جذب میشود و بخش دیگری به حسگر بازمیگردد. از آنجایی که با هر ضربان قلب میزان خون موجود در مویرگها اندکی تغییر میکند، مقدار نور بازتابشده نیز تغییرات بسیار ظریفی را تجربه میکند. ساعت هوشمند این تغییرات را ثبت و با استفاده از الگوریتمهای پردازش سیگنال، تعداد ضربان قلب را محاسبه میکند.
همین فناوری در دستگاههای پزشکی مانند پالساکسیمترها نیز مورد استفاده قرار میگیرد؛ همان گیرههایی که برای اندازهگیری اکسیژن خون و ضربان قلب روی انگشت قرار میگیرند.
پس چرا موز و کیوی «نبض» دارند؟
زمانی که ساعت هوشمند را دور یک موز یا کیوی میبندید، حسگر همچنان به دنبال الگوهای تغییر نور میگردد. از آنجا که الگوریتم دستگاه انتظار دارد سیگنالهایی مشابه جریان خون پیدا کند، ممکن است تغییرات جزئی نور را به اشتباه بهعنوان ضربان قلب تفسیر کند.
ساختار داخلی میوهها سرشار از آب، فیبر و سلولهای گیاهی است. این مواد میتوانند نور را جذب، بازتاب یا پراکنده کنند. در نتیجه تغییرات بسیار جزئی در بازتاب نور ممکن است برای الگوریتم ساعت شبیه سیگنالهای زیستی واقعی به نظر برسد.
علاوه بر این، عوامل دیگری مانند لرزشهای محیط، حرکتهای بسیار ریز، تغییرات دمایی یا حتی نویز الکترونیکی حسگر نیز میتوانند در ایجاد این خطا نقش داشته باشند.
ساعتهای هوشمند قلب را نمیبینند
نکته مهم این است که ساعت هوشمند مستقیماً وجود قلب یا جریان خون را مشاهده نمیکند. این دستگاه تنها تغییرات نور را اندازه میگیرد و سپس نرمافزار داخلی آن تلاش میکند از این دادهها الگوهای مرتبط با ضربان قلب را استخراج کند.
به همین دلیل اگر یک جسم بتواند تغییراتی مشابه تغییرات ناشی از گردش خون ایجاد کند، احتمال دارد ساعت عددی شبیه ضربان قلب نمایش دهد؛ حتی اگر آن جسم یک میوه، مچ مصنوعی یا هر شیء دیگری باشد.
آیا این موضوع دقت ساعتهای هوشمند را زیر سؤال میبرد؟
کارشناسان تأکید میکنند که این پدیده لزوماً به معنای بیدقت بودن ساعتهای هوشمند نیست. این ابزارها در شرایط عادی و هنگام قرار گرفتن روی بدن انسان عملکرد نسبتاً دقیقی دارند و برای پایش روزانه سلامت بسیار کاربردی هستند.
با این حال، ساعتهای هوشمند همچنان ابزارهای مصرفی محسوب میشوند و نباید نتایج آنها را معادل تجهیزات پزشکی تخصصی دانست. عوامل مختلفی از جمله نحوه قرارگیری ساعت روی مچ، رنگ پوست، حرکت دست و شرایط محیطی میتوانند بر دقت اندازهگیری تأثیر بگذارند.
در نهایت اگر روزی مشاهده کردید موز روی میز آشپزخانهتان ضربان قلب ۸۵ تپش در دقیقه دارد، نیازی به نگرانی نیست. این اتفاق نه نشانه زنده شدن میوهها، بلکه نمونهای جالب از محدودیتها و نحوه عملکرد فناوری حسگرهای نوری در گجتهای پوشیدنی امروزی است.
