در روزهای اخیر، بسیاری از کاربران در تهران و برخی شهرهای دیگر کشور از کاهش کیفیت شبکه تلفن همراه، قطعووصل شدن تماسها، ضعف آنتندهی و افت سرعت اینترنت همراه گلایه کردهاند. بررسی شرایط فنی شبکه نشان میدهد این اختلالها احتمالا نتیجه یک عامل واحد نیست و ترکیبی از مشکلات زیرساختی، افزایش مصرف، محدودیت ظرفیت و تأثیر خاموشیهای برق در ایجاد این وضعیت نقش دارند.
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر پایداری شبکه تلفن همراه، تأمین برق سایتهای مخابراتی است. ایستگاههای BTS معمولاً به باتریهای پشتیبان مجهز هستند تا در زمان قطعی برق به فعالیت خود ادامه دهند، اما این تجهیزات ظرفیت محدودی دارند. در صورت طولانی شدن خاموشیها یا کاهش عملکرد باتریهای پشتیبان، سایتهای مخابراتی ممکن است با کاهش توان عملیاتی، محدود شدن ظرفیت یا حتی خروج موقت از مدار مواجه شوند.
در چنین شرایطی، کاربران مناطق تحت پوشش این سایتها ممکن است با کاهش قدرت سیگنال، اختلال در برقراری تماس، افت کیفیت مکالمه و کاهش سرعت اینترنت همراه مواجه شوند.
افزایش مصرف اینترنت، فشار مضاعفی بر شبکه وارد کرده است
عامل دیگر در کاهش کیفیت خدمات ارتباطی، رشد مداوم مصرف اینترنت همراه است. افزایش استفاده از سرویسهای آنلاین، شبکههای اجتماعی، پخش ویدئو و خدمات دیجیتال باعث شده در برخی مناطق، بهویژه کلانشهرها، ظرفیت برخی سایتهای تلفن همراه در ساعات پرترافیک به مرز اشباع برسد.
زمانی که تعداد کاربران متصل به یک سایت بیش از ظرفیت پیشبینیشده باشد، کیفیت سرویس برای بخشی از کاربران کاهش پیدا میکند و مشکلاتی مانند کندی اینترنت یا تأخیر در برقراری تماس به وجود میآید.
اختلال در شبکه انتقال؛ حلقه پنهان مشکلات ارتباطی
شبکه تلفن همراه تنها به دکلهای مخابراتی محدود نمیشود و ارتباط این سایتها با مرکز اصلی شبکه نیز اهمیت زیادی دارد. این ارتباط از طریق شبکه انتقال شامل فیبر نوری و لینکهای ارتباطی برقرار میشود.
هرگونه اختلال یا کاهش کیفیت در بخش انتقال، حتی در شرایطی که تجهیزات رادیویی و دکلها بدون مشکل کار کنند، میتواند باعث اختلال در خدمات صوتی و اینترنت همراه شود.
احتمال تأثیر عملیات فنی اپراتورها
بخشی از ناپایداریهای مشاهدهشده ممکن است به عملیات فنی اپراتورها مانند ارتقای تجهیزات، بهینهسازی شبکه یا تغییرات نرمافزاری مربوط باشد. این اقدامات معمولاً با هدف افزایش کیفیت خدمات انجام میشوند، اما در برخی موارد میتوانند بهصورت موقت روی عملکرد شبکه در مناطق مشخص تأثیر بگذارند.
کاهش سرمایهگذاری، چالش بلندمدت شبکه ارتباطی
در کنار عوامل مقطعی، کارشناسان صنعت ارتباطات نسبت به مشکلات ساختاری مانند کاهش سرمایهگذاری در توسعه زیرساختها، افزایش هزینه تجهیزات، فرسودگی بخشی از شبکه موجود و رشد سریع مصرف داده هشدار دادهاند.
با افزایش تعداد کاربران و حجم مصرف اینترنت، توسعه سایتهای جدید، ارتقای تجهیزات موجود و افزایش ظرفیت شبکه باید متناسب با نیاز بازار انجام شود؛ در غیر این صورت، شبکه در برابر افزایش ناگهانی ترافیک یا اختلالهای جانبی آسیبپذیرتر خواهد شد.
در مجموع، افت کیفیت شبکه تلفن همراه در برخی مناطق کشور را نمیتوان تنها به یک عامل مانند خاموشی برق نسبت داد. ترکیبی از محدودیتهای تأمین برق، فشار ترافیکی، مشکلات شبکه انتقال و نیاز به سرمایهگذاری بیشتر در زیرساختها، از مهمترین دلایل احتمالی این وضعیت هستند.
به گفته کارشناسان، تقویت سیستمهای برق پشتیبان سایتهای مخابراتی، نوسازی تجهیزات، افزایش ظرفیت شبکه و تسریع در سرمایهگذاریهای ارتباطی، مهمترین اقدامات برای بهبود کیفیت و پایداری خدمات تلفن همراه در کشور خواهد بود.
